KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/007

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 17.02.2021

Karar No : 2021/UH.II-398

BAŞVURU SAHİBİ:

Özok Mak. Müt. Müh. Petr. İnş. Gıda Tar. Nak. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Ulusal Geri Dön. Tem. İnş. Nak. Petr. Pers. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Batman Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/609792 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği İçin Şoförsüz Araç Kiralama Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 18.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği İçin Şoförsüz Araç Kiralama Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özok Mak. Müt. Müh. Petr. İnş. Gıda Tar. Nak. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Ulusal Geri Dön. Tem. İnş. Nak. Petr. Pers. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 08.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2021 tarih ve 3101 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/154 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1.1) İdari tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümleri kapsamında önemli teklif bileşenleri belirlenmeden istenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinin “temel ilkeler” başlıklı hükmüne aykırı olduğu,

1.2) Diğer yandan aşırı düşük teklif açıklaması sunan ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla adı geçen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

1.3)Anılan isteklilerin otopark kira yeri sözleşmesi yapmadığı, yapılmış olsa dahi bunlara ait kiralama gideri ve stopaj giderlerini açıklama kısmında göstermeleri gerektiği, şantiye ait giderlerine (elektrik, su, personel, ısıtma vb.) ilişkin açıklama yapmadıkları,

1.4) Kendi malı olarak beyan ettikleri araçlar için amortisman giderine ilişkin uygun açıklama sunmadıkları, tevsik edici belgelerin meslek mensubunca imzalanması gerektiği,

1.5) Sözleşme karar pulu, sözleşme damga vergisi, KİK payı bedeli ve her ay yapılacak hakedişlerden kesilecek damga vergilerinin açıklama kapsamında gösterilmediği,

1.6) Kiralama hizmet alımı kapsamında yapılan açıklamada kira sözleşmelerinin tek başına teklif edilen fiyatı tevsik edici belge olarak kullanılamayacağı, fiyat tekliflerinde anılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibarenin olmadığı, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, kiralanan araçların model yılı, motor gücü ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı, kiralama sürelerinin ihale konusu işin süresini kapsamadığı, fiyat teklilerinde araç yedek parça, bakım onarım vb. giderler dahil teklif alınmasının uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenden alınmadığı, bakım onarım giderlerine ilişkin yetkili ve özel servislerde yapılması gerektiği, ihale dokümanında belirlenen çalışma süresine göre araçların bakımlarının yılda kaç kez yapılacağına ilişkin açıklama yapılması ve bu işlemlerin ilgili alanda faaliyet gösterdiklerini tevsik edici belgelerin ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış şekilde sunulması gerektiği,

1.7) Araçların sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, kasko bedelinin yetkili kişilerce imzalanmadığı, sigorta poliçelerinin ihale konusu işin süresini kapsamadığı, ayrıca söz konusu araçların teknik özelliklerinin sigorta poliçeleri kapsamında dikkate alınmadığı, sigorta giderlerine yönelik olarak 2021 yılı fiyatlarına endeksli şekilde açıklanması gerektiği,

1.8) EK.O-5, EK.O-6 ve EKO-5 ve EK.O-7 tutanaklarının mevzuata aykırı olduğu, son geçici vergi beyanname dönemine göre tanzim edilmediği, bahse konu tutanaklarda ihale konusu işte kullanılacak araçların marka, model, teknik özelliklerine yer verilmediği, anılan tutanakların meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulmadığı, tutanakların ekinde sunulan firma faaliyet belgesinin aslının olması gerektiği,

1.9) Araçlara ilişkin lastik maliyeti açıklaması kapsamında lastik ebatlarının dikkate alınmadığı, kışlık ya da yazlık lastiklere yönelik açıklama yapılmadığı, lastik giderine ait fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı,

1.10) Araç takip sistemine ilişkin giderlerin mevzuata uygun açıklanmadığı, montaj giderlerine ve arıza giderlerine yer verilmediği, açıklaması yapılan maliyetlerin ihale konusu işin süresini kapsamadığı, söz konusu fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığı,

1.11) Araçlara ilişkin avadanlık malzemelerine ait herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,

1.12) Araçların ön camına takılması gereken tabela ve araç giydirme ücretleri ile ilgili açıklama yapılmadığı, ön cama takılacak olan tabelanın hangi iş yerinde yapılacağı ve ne kadar ücrete karşılık geleceğinin ayrıntılı yazılması ve ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanması gerektiği,

1.13) Araçların önemli bir bölümünde geri dönüş kamerasının bulunmadığı ve takılması gereken araçların her biri için ayrı ayrı belgelendirme yapılması gerektiği, belgelenen işlemlerin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olacak şekilde kaşe ve imza olacak şekilde tevsik edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir ...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklifi aşırı düşük teklife esas sınır değerin altında kalan isteklilerden, idare tarafından 22.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konu başlıklı yazı ile açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup söz konusu yazının ilgili kısmının “ İdari Şartnamemizin 33.2 maddesinde belirtildiği gibi Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” Denilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İhale konusu iş ile ilgili Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddeleri gereğince, yazılı açıklamanızı 28.12.2020 tarihi mesai bitimine kadar komisyonumuza ulaştırmanız gerekmektedir.” şeklinde olduğu görülmüştür.**** Bahse konu yazı incelendiğinde, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeninin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır. Bu nedenle idare tarafından aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****