KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/007

Gündem No : 17

Karar Tarihi : 17.02.2021

Karar No : 2021/UH.II-397

BAŞVURU SAHİBİ:

Canan Yemekçilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/658548 İhale Kayıt Numaralı “Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 23.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Canan Yemekçilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 25.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2021 tarih ve 1630 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/83 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin 2'nci kısmında aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen ve ihalenin 1'inci kısmı ve 2'nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında sunduğu belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki,

1. a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından İdari Şartname'nin 7.1.b.2'nci maddesinde belirtilen "Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevliler” başlıklı belgenin sunulmadığı,

b) Geçici teminat mektubunun süresinin ihale dokümanında belirtilen süreden az olduğu, ihale ilan tarihinden sonra düzenlenmediği, teklif edilen bedelin %3 oranını sağlamadığı, usulüne uygun olarak düzenlenmediği, teminat tutarının rakamla ve yazıyla aynı olmadığı ve söz konusu geçici teminat mektubunun üzerinde "4734 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz." ibaresinin yer almadığı,

c) Anılan istekli tarafından sunulan bilançoda, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmediği dolayısıyla cari oran ve özkaynak oranı hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin düşülmediği, bu sebeple bilançonun her üç kriteri birlikte sağlamasının mümkün olmadığı, ayrıca toplam ciro için; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarlarının düşülmesi gerektiği bu bağlamda anılan istekli tarafından sunulan cironun teklif edilen bedellerin %25 oranını sağlamadığı,

2. a) Köse Devlet Hastanesi Teknik Şartnamesinin "Çalıştırılacak Personelin Taşıması Gereken Özellikler ve Çalışma Şartları" başlıklı 10’uncu maddesi gereğince, işçilik gideri kapsamında idarede işleri yürütecek bir sorumlu personel, yemek dağıtımı için gerekli personel, yemeklerin hazırlanması için aşçı ve aşçı yardımcısı, yemeklerin kontrolü için de gıda mühendisi çalıştırması gerektiği, bu bağlamda anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kendisine maliyet avantajı sağlamak amacıyla eksik personel öngördüğü,

İdari Şartname'nin "Fiyat farkı" başlıklı 46'ncı maddesi gereğince sözleşme kapsamında sadece ihalenin 1'nci kısmı Torul ilçe Hastanesi için işçilik fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, bundan hareketle ihalenin 2'nci ksmında (Köse ilçe Hastanesi) için işçilik fiyat farkı verilmeyeceğinin anlaşıldığı, Sözleşme Tasarısı'nda işin süresinin de "İşe başlama tarihi 16.01.2021; işi bitirme tarihi 31.12.2021" olarak belirlendiği, bu çerçevede anılan istekli tarafından işçilik gideri hesaplanırken 2021 yılı için herhangi bir artış öngörülmediği sadece 2020 yılına ait asgari ücret üzerinden açıklama yapıldığı dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği,

__

Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında personelin yemek gideri için bir bedel öngörülmediği, saatlik ve tam zamanlı çalışacak personel için yapılan hesaplamanın KİK işçilik modülünde belirtilen tutardan düşük olduğu,

__

b) İdare tarafından tanzim edilen örnek menüde bulunan her öğün yemeğin mevzuat gereği birim maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, ayrıca anılan isteklinin teklif ettiği birim fiyatların mevzuat gereği teklif edilen her birim fiyat için ortalama öğün maliyeti ile işçilik birim maliyetlerinin toplam teklif bedelini geçmemesi gerektiği, birim işçilik maliyetinin, maaş giderleri, ulusal bayram ve tatil günleri mesai gideri ve personel yol ücreti olmak üzere toplam asgari işçilik maliyetinin toplam öğün miktarına bölünmesiyle bulunan işçilik birim maliyeti olarak hesaplanması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik birim maliyeti ile her bir yemeğin ana girdi birim maliyeti toplamının, teklif edilen birim fiyatlardan yüksek olmaması gerektiği, bu bağlamda anılan istekli tarafından bir ya da birkaç kalemde birim maliyetlerin tutturulamadığı,

__

c) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında çalıştırılacak personele ilişkin giyim giderlerinin, "yardımcı girdiler" başlığında değerlendirmesi gerekirken "İşçilik Giderleri" kısmına dâhil edildiği, dolayısıyla malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek- H.4) de olması gereken "0,80'den az veya 0,95'den çok" mevcut oran aralıklarının yukarıda belirtilen hesaplamalar neticesinde değiştiği,

Ayrıca Ek- H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin "Açıklama Yöntemi" kısmında ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı, tevsik edici belgelerle, ana çiğ girdi listesinde bulunan birim fiyatların birbiriyle aynı olmadığı,

d) Ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsikinin kamu kurum ve kuruluşlarının fiyat tarifeleri ile açıklanması mümkün olmasına rağmen anılan istekli tarafından mevzuata aykırı şekilde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, sunulan fiyat teklifi ile ilgili meslek mensubunun hukuki gerekçe beyanının bulunmadığı, ayrıca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde olması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazılarak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.4’üncü maddesine aykırı davranıldığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan ve ilgili firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin de sunulmadığı,

__

__ e) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki (ihale tarihi hariç) fiyatlar olması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı ve dolayısıyla mevzuata uygun belgeye dayalı açıklama yapılmadığı,

f) Ticaret borsası tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanılması durumunda ilgili malın ortalama birim fiyatının açıklamalarda kullanılması gerektiği, oysa anılan istekli tarafından ortalama fiyatların değil, ilgili mala ilişkin en düşük fiyatların kullanıldığı,

g) Toptancı hali fiyatlarının, ihale tarihinden önceki son 12 Ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen fiyatlar olması gerekirken anılan istekli tarafından 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası belirlenen fiyatların kullanıldığı,

h) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-0.7 belgesinin hatalı tanzim edildiği, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye "tarih" ve "sayı" verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.4'üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait "Faaliyet Belgesi"nin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, belirtilen listenin isteklinin söz konusu malı imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150-ilk madde ve malzeme, 151-yarı mamuller – üretim hesaplamalarında veya malların ticaretinin yapılıyor olmasına göre 153-ticari mallar hesabında olup olmadığına ilişkin tablo halinde sınıflandırma yapılmadığı, diğer bir ifade ile Ek-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunan isteklinin ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediği, ilgili tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda bir bütün olarak yer verildiği, sunulan EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında açıklamaya konu malların toplam alış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetlerin yanlış hesaplandığı,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.7) ile ekmeklere ilişkin açıklama yapmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklerin, mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış/satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında 100 gramlık ekmekleri maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.7) ile tevsik ederek fiyatlandırmış ise, sunulan belgelerin doğruluğunun; geçici beyanname dönemi, ilk madde ve malzeme/yarı mamuller - üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan mamul/mala ilişkin toplam tutar, toplam miktar, malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ve yevmiye defteri kayıt adedi kadar faturaların meslek mensubundan istenilerek tek tek teyit edilmesinin önem arz ettiği,

Teknik Şartnamede, yemek ile birlikte suyun 0,25 It'lik orijinal ambalajda doğal kaynak suyu olarak verileceğinin hüküm altına alındığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-0.7) ile bardak sulara ilişkin açıklama yapmasının mümkün olmadığı, zira anılan isteklinin mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az hesaplanan bardak su miktarının yarısı kadar alış/satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı,

ı) Örnek yemek menüsünde yer alan terbiyeli köfte, zeytinyağlı taze fasulye, kıymalı bezelye, mantı, ayva komposto, tavuk dolma(garnili), şehriye çorba, baklava, etli bamya, gül böreği, ızgara köfte garnili, z.y.kabak(yoğurtlu), kakaolu puding, patlıcan kebap, şehriyeli pilav, cacık, kuru köfte (püreli) z.y.kereviz, kabak tatlısı yemek çeşitlerinin ana girdilerin içeriklerinin ve birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması veren ilgili firmanın, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 51'inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki asgari birim fiyatlar kullanarak açıklama yapıldığı ayrıca anılan ürünlerde teknik şartnamedeki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, ana girdiler tablosunda adı geçen ürünlerin bulunmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Yemek Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: Müdürlüğümüze bağlı Torul İlçe Hastanesi ve Köse İlçe Hastanesi için Yemek Hizmeti Alımı ile Servis ve Servis Sonrası Hizmetler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1. Kısım Torul İlçe Hastanesi, 2.Kısım Köse İlçe Hastanesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

__

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

…” düzenlemesi yer almaktadır.

23.12.2020 tarihinde yapılan başvuruya konu ihaleye 4 adet istekli tarafından teklif verildiği, 24.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin her iki kısmına ilişkin yeterlik değerlendirilmesi yapıldığı, bu bağlamda hem Torul İlçe Hastanesi kısmına teklif hem de Köse İlçe Hastanesi kısmına teklif veren Yaren Yem. ve Tem. Gıda. İnş. Tur. San. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle, sadece Köse İlçe Hastanesi kısmına teklif veren Zengin Yem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesi uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan komisyon kararında Torul İlçe Hastanesi kısmında sınır değerin altında kalan istekli olmadığı belirtilerek Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Canan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, yine aynı komisyon kararında Köse İlçe Hastanesi kısmına ilişkin olarak sınır değerin altında kalan Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiğinin ifade edildiği görülmüştür.

29.12.2020 tarihli ikinci komisyon kararında ise, Köse İlçe Hastanesi kısmına ilişkin Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de başvuru sahibi Canan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği tespit edilmiştir

Başvuru sahibi Canan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 25.12.2020 tarihinde itirazen şikayet dilekçesinde de yer alan “ İhale üzerinde bırakılan tarafından İdari Şartname'nin 7.1.b.2'nci maddesinde belirtilen "Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevliler” başlıklı belgenin sunulmadığı” iddiasına ilişkin olarak idareye şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından herhangi bir karar alınmadığı görülmüş olup yine anılan istekli tarafından 05.01.2021 tarihinde idareye ikinci bir şikâyet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikâyet dilekçesinde de yer alan b ve c maddelerindeki iddiaların anılan idareye şikâyet dilekçesinde yer aldığı, 25.12.2020 tarihli ilk idareye şikâyet dilekçesinde yer almadığı görülmüştür.

Şikâyet başvurularında sürenin, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, 24.12.2020 tarihinde alınan ilk komisyon kararı ile ihalenin her iki kısmında da Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli olduğunun belirlendiği, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin geçerli olmadığı hususuna yönelik şikâyet başvurusunun ilk komisyon kararı sonrasında yapılması gerektiği; ilk komisyon kararının 24.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine bildirildiği, bu çerçevede başvuru sahibi tarafından ilk ihale komisyonu kararının bildirim tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte (04.01.2021) iken b ve c maddelerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak bu sürenin bitiminden sonra 05.01.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüş olup, söz konusu iddialara yönelik yapılan başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Bu itibarla, başvuru sahibinin b ve c maddelerinde yer alan iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 25.12.2020 tarihinde idareye yapılan şikayet başvuru dilekçesinde yer alan ve süresi uygun olduğu anlaşılan (a) maddesinde “ İhale üzerinde bırakılan tarafından İdari Şartname'nin 7.1.b.2'nci maddesinde belirtilen "Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevliler” başlıklı belgenin sunulmadığı” şeklinde ifade edilen __ iddiaya yönelik yapılan inceleme ve tespitler aşağıda yer almaktadır.

İdare tarafından 23.12.2020 tarihinde düzenlenen teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belge sütununa yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin belgesinin var olarak işaretlendiği görülmekle birlikte idare tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde anılan istekli tarafından tüzel kişilerde ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belgenin (Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler standart formu) teklif kapsamında sunulmadığı, Ticaret Sicili Gazetelerinin sunulduğu tespit edilmiştir.****

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen maddesinde “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge”nin teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde de anılan belgenin teklif kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ihaleye katılan isteklilerin yeterlik kriteri olarak anılan belgeyi teklifleri kapsamında sunmaları gerektiği anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge(Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler standart formu)” sunulmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde****“İhale komisyonu verilen teklifleri** __**değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “.....79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (“ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.22nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır.__Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir .

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 1. Kısım Torul İlçe Hastanesi için 1 aşçı Brüt asgari ücret ve 1 garson Brüt asgari ücretleri dahildir. Teknik şartnamelerde belirtilmiş her türlü mal, malzeme, araç, gereç, hizmet vb. ve ayrıca hizmet süresince, taşımalı sistem yemek hizmeti alımını aksamadan sürdürülebilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü mal, malzeme, araç, gereç, hizmet vb. tüm gider kalemleri teklif fiyatına dahildir.Hizmetin yürütülmesi için gerekli tüm üretim, dağıtım ve servis araçları yüklenici tarafından sağlancak olup sözleşme bitiminde yüklenici firmaya teslim edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2'dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıda yer verilen Tebliğ maddeleri gereğince, idarelerin doküman içerisinde en az iki haftalık örnek menülere yer vermesi gerektiği, anılan menülerin aşırı düşük teklif değerlendirilmesi aşamasında kullanılacağı, isteklilerin tekliflerini ne şekilde oluşturduklarını bu örnek menüler doğrultusunda belgelendireceği, idarelerin de söz konusu açıklamaları anılan menülerde yer alan yemek gramajları, tarifleri**** ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda değerlendirecekleri sonucuna ulaşılmış olup aşırı düşük teklif değerlendirilmesinin eşitlik ve rekabet ilkeleri doğrultusunda sağlıklı şekilde sonuçlandırılabilmesi için örnek menülerde herhangi bir belirsizliğin bulunmaması gerektiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalenin Köse İlçe Hastanesi kısmında idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.den 23.12.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıda “Kurumumuz tarafından 23/12/2020 tarih ve saat 10:30 da 2020/658548 İKN ile yapılan “Yemek Hizmet Alımı” ihalesin de 1. Kısım olan Köse İlçe Devlet Hastanesi için verdiğiniz fiyat teklifi hesaplanan sınır değerin altında kalmış olup ekteki örnek menü ve gramaj listesi esas alınarak fiyat teklifi açıklamanızı 28/12/2020 tarih ve 9:30 ‘a kadar ihale komisyonuna teslim etmeniz aksi takdirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır….” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun olmak koşuluyla geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, idarece asgari iki haftalık menü içerisinde yer alan her yemek çeşidinin tarif ve gramajlarının açık şekilde belirtilmesi gerektiği, ancak başvuruya konu ihalede örnek menüde yer alan yemeklerin gramajlı tariflerinin hem Teknik Şartname’de hem de ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında net olarak belirtilmediği, nitekim anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; örnek menüde yer alan ve tarifleri belirtilmeyen ürünlere yönelik açıklamaların kendi belirledikleri tarif ve gramajlar üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.

**** Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin örnek menüdeki yemeklerin içerik ile çiğ girdi miktarları üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, ancak uyuşmazlığa konu ihalede örnek menüde yer alan yemeklerin gramajlı tariflerine Teknik Şartname’de yer verilmediği, dolayısıyla idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulamasının bu haliyle mevzuata aykırı olduğu ve söz konusu aykırılığın sunulan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine de imkân vermeyeceği anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olarak yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla beraber, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge(Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler standart formu)” sunulmadığı, dolayısıyla adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespitlerine yer verildiği ve bu durumda sınır değerin altında geçerli başka bir teklif kalmayacağı dikkate alındığında aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, hem Köse İlçe Hastanesi kısmına hem de Torul İlçe Hastanesi kısmına teklif veren Şeker Yem. ve Tem. Hiz. Petrol İnş. Tur. Nak. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****