SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2021/UH.II-368

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2021/UH.II-368

Karar Tarihi

10 Şubat 2021

Başvuru Sahibi

Ak Grup Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi

İdare

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü

İhale

2020/607292 İhale Kayıt Numaralı "İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetim Dairesi Başkanlığı Görevleri Kapsamında Kullanılmak Üzere İş Makinesi Ve Araç Kiralama" İhalesi

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/006

Gündem No : 42

Karar Tarihi : 10.02.2021

Karar No : 2021/UH.II-368


BAŞVURU SAHİBİ:

Ak Grup Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,


BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/607292 İhale Kayıt Numaralı “İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetim Dairesi Başkanlığı Görevleri Kapsamında Kullanılmak Üzere İş Makinesi Ve Araç Kiralama” İhalesi


KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 17.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetim Dairesi Başkanlığı Görevleri Kapsamında Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Ak Grup Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., nin 11.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2020 tarih ve 58575 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/2114 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yer alana düzenlemenin Kamu ihale mevzuatına ve Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2'nci maddesinde aykırı olduğu, Şöyle ki İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde “ 48.1.Sözleşmenin imzalanması sırasında Yüklenici tarafından verilecek kesin teminat mektubunun süresi (Sözleşmenin 11.1.2 maddesi) 30.06.2022 tarihine kadar olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale konusu iş ile ilgili muayene ve kabul sürelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca 70 iş günü olduğu, idarece işin tamamlanma süresinden itibaren 180 gün sonrasına kadar süreli kesin teminat istemesinin mevzuata uygun olmadığı, kaldı ki bu kadar uzun vadeli bir teminat mektubu süresinin isteklilere ilave maliyet çıkaracağı ve teminat süresi boyunca bankalar nezdindeki limitleri azalacağından başka ihalelere girmelerine engel olacağı,

  2. İdarece işin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı ödemesinde esas alınacak b1, b2 ve c değerleri için endekslerin belirlenmediği, bu husususun Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5'inci maddesine aykırı olduğu, Teknik Şartname’nin 17.3’üncü ve İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesindeki ihale kapsamında istenilen araç modellerine göre idarenin fazladan fiyat farkı ödemesine neden olduğu, şöyle ki; idarece yapılan düzenlemelerde mevcut makinelerin asgari 2017 model olmalarının istenildiği, ancak araç gruplarına bakıldığında bazı araçların amortisman sürelerinin 4 yıl iken bazı araçların amortisman sürelerinin 5 yıl olduğu, ihale konusu işin süresi de dikkate alındığında mevcut düzenlemelerin amortisman süresi dolmuş olan araçlara fiyat farkı ödenmesine neden olarak kamu zararına yol açtığı,

Ayrıca ihale konusu iş kapsamından yer alan cep telefon, araç takip sistemi, araç giydirmeleri, eğitim giderleri ve kamera giderlerine ilişkin fiyat farkı düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu, anılan gider kalemlerine ilişkin mevcut fiyat farkı formülleri ile ödeme yapılamayacağı, iletişim giderlerine ayrı diğer giderlere ayrı fiyat farkı formüllerine göre ödeme yapılması gerektiği,

  1. Teknik Şartname'nin 10’uncu maddesinde işin yürütülmesi için gerekli makine ve ekipmanlara yer verildiği, ilgili maddede 15 sıra numarası ile Kombi-Van aracına, 16 sıra numarası ile Çift kabin kamyonete yer verildiği, aynı şartnamenin 16'ncı maddesinde söz konusu araçların akaryakıtlarının yüklenici tarafından karşılanacağının ifade edildiği, oysa hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde anılan araçların akaryakıt hariç olarak kiralanmaları gerektiği, şoför gideri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerektiği, ihale dokümanında bu hususa ilişkin bir belirleme yapılmadığı, haliyle yaklaşık maliyetin de yanlış hesaplandığı, idarece yapılan bu hatalı düzenlemenin isteklileri yanıltıcı nitelikte olduğu ve teklif değerlendirmesinin de sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, bu sebeplerden ötürü ihaleye teklif veremedikleri,

  2. Sözleşme Tasarısı'nın 7’nci maddesinde yer alan düzenlemenin Hizmet Alımları Tip Sözleşme Standart Formunun dipnotuna uygun olarak düzenlenmediği, Sözleşme Tasarısında teklif fiyata nelerin dahil olduğunun belirlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname'nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1 Sözleşmenin imzalanması sırasında yüklenici tarafından verilecek kesin teminat mektubunun süresi (Sözleşmenin 11.1.2 maddesi) 30.06.2022 tarihine kadar olacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2021; işi bitirme tarihi 31.12.2021

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.


Aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Atık Transferler ve İkmal Şube Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat :

11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” 18 düzenlemesi, söz konusu maddeye ilişkin 18 numaralı dipnotta “Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.


**** Hizmet İşleri Tip Sözleşme Tasarısı’nın aktarılan düzenlemelerinde kesin teminat mektubunun süresinin, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceğinin ifade edildiği, bu çerçevede idare tarafından İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde kesin teminatın geçerlilik süresine ilişkin bir düzenleme yapıldığı, işin teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin durumların öngörülemeyen sebeplerle uzayabileceği, kaldı ki kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumlarında kesin teminat süresinin de uzatılabileceği, bu çerçevede söz konusu düzenlemede kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, ve anılan düzenlemenin isteklilerin ihaleye teklif verilmesine engel nitelikte olmadığı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “ Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. ” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat Farkı Hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “…(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

c) Diğer hizmet alımlarında;

__

F = A n x B x ( P n -1)

__

İ n Y n G n M n

P n = [a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + c ——]

İ o Y o G o M o __

__

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, …

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a 1 , a 2 , b 1 , b 2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.

...

(5) Yukarıdaki endekslerden G o ve G n için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise G o ve G n endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır... ” düzenlemesi yer almaktadır.


__ İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde __ “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

27/06/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, 31/08/2013 gün 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan "4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar" hükümlerine göre fiyat farkı hesaplanacaktır. Fiyat farkı hesabında kullanılacak katsayılar:

a1: 0,00

a2: 0,00

b1: 0,46

b2: 0,32

c : 0,22

F = An x B x ( Pn-1) Pn = [a1 + a2( İn/İo) + b1 (Yn/Yo) + b2 (Gn/Go) + c (Mn/Mo) ]” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde, “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

27/06/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, 31/08/2013 gün 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar" hükümlerine göre fiyat farkı hesaplanacaktır. Fiyat farkı hesabında kullanılacak katsayılar:

a1: 0,00

a2: 0,00

b1: 0,46

b2: 0,32

c : 0,22

F = An x B x ( Pn-1) Pn = [a1 + a2( İn/İo) + b1 (Yn/Yo) + b2 (Gn/Go) + c (Mn/Mo) ]” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 17.3’üncü maddesinde “27/06/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, 31/08/2013 gün ve 28751 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan ‘4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ hükümlerine göre fiyat farkı hesaplanacaktır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.


4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında kullanılacak olan katsayılardan a1 haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçiren işçiliklerin ağırlık oranını, b1 akaryakıt ağırlık oranını, b2 malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, c ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını __ temsil eden sabit bir katsayıyı ifade etmektedir.

Başvuruya konu ihale için belirlenen fiyat farkı düzenlemesinde akaryakıt ağırlık oranı olan b1 katsayısının 0,46 oranında, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı olan b2 katsayısının 0,32, makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı katsayısı olan c katsayısının 0,22 oranında belirlendiği ve katsayılar toplamının bire (1.00) eşit olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede idare tarafından akaryakıt, malzeme veya diğer ekipman ile makine ve ekipman amortismanı için girdi cinslerine esas katsayıların belirlendiği ve fiyat farkı ödemesinin söz konusu katsayılar dikkate alınarak yapılacağının düzenlendiği tespit edilmiştir.


4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da amortisman gideri fiyat farkı hesaplanmasında araçların faydalı ömürlerinin dikkate alınacağı noktasında herhangi bir düzenleme yer almadığı, faydalı ömrünü tamamlayan araçlara fiyat farkı hesaplanmayacağı yönünde bir hüküm bulunmadığı, mevzuata uygun şekilde b1, b2 ve c katsayısının belirlendiği, ayrıca katsayılar toplamının bire eşit olduğu, Öte yandan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında idarelerce fiyat farkına esas katsayılar için kullanılacak endekslerin belirli olduğu, anılan esaslarda Go ve Gn endeksleri için idarelerce belirleme yapılmaması veya yapılamaması durumunda ise hangi endekslerin kullanılacağının açıkça belirtildiği, bu kapsamda idarelerin Go ve Gn endeksleri için belirleme yapmaması durumunda Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale konusu işin niteliği dikkate alındığında ihale konusu iş kapsamında yer alan cep telefonu, araç takip sistemi, araç giydirmeleri, eğitim giderleri ve kamera giderlerine ilişkin olarak 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında belirlenen mevcut fiyat farkı formülü ile ödeme yapılabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası da yerinde görülmemiştir.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde “a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 2’nci maddesinde “Traktör, arazöz, motorla işleyen her çeşit ziraat ve inşaat makineleri, hava taşıtları ve zırhlı ambulanslar ile münhasıran askeri maksatlar için kullanılan ve ordunun silah ve teçhizatından madut bulunan taşıtlar bu kanun hükümlerine tabi değildir.” hükmü,

Aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları ifade eder.” hükmü yer almaktadır.__


Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,__

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

__

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

_ç) (Değişik: 15/9/2014 - 2014/6814 md.
1 ) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. …” _hükmü yer almaktadır.

Kurum tarafından daha önce yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğüne (BÜMKO) gönderilen 09.01.2015 tarih ve 696 sayılı yazıda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak incelemelerde uygulama birliğinin sağlanması ve yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından, ihale konusu araç temini olan ve ihale konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların da temin edildiği ihalelerde 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin Bakanlık görüşü talep edilmiş olup, alınan 19.01.2015 tarih ve 556 sayılı yazıda “Bilindiği üzere 17/03/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e, 02/10/2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerinin %2’sini aşmayacağı ve şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında ise aylık kiralama bedeli, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacağı hükümleri eklenmiş ve 6’ncı maddenin (ç) bendinde yapılan değişiklikle de taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde söz konusu düzenlemeye uymaları gerekmekle birlikte doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan ve taşıt kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli paya sahip olmadığı ihaleler kapsamında edinilecek olan taşıtların ise söz konusu düzenleme dâhilinde yer almadığı mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.


Teknik Şartname’nin “İşin kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “İzmir Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanında bulunan görev yerlerinde kullanılmak üzere Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından verilecek program doğrultusunda 157 adet iş makinesi ve araç kiralama işini kapsar. Söz konusu işe ait operatörler İdareye aittir.” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin“Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bu şartnamenin amacı, işin kapsamında belirtilen işlerin, bir bütün içerisinde ve fonksiyonel olarak yürütülmesinde uygulanacak teknik esas ve usulleri belirlemektir.

Ayrıca, İzmir Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki işlerin, birbirini takip eden bir bütün program dahilinde, koordinasyonlu olarak minimum iş makinesi ve araçla ile yapılabilmesi ve çalışma yapılacak alanların trafiğe kapatılma sürelerini minimuma indirerek vatandaşa verilen rahatsızlığın azaltılması amaçlanmaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin “İşin yürütülmesi içim gerekli makine ve ekipman” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1 İhale konusu iş kapsamında idarece çalıştırılması öngörülen makine ve ekipmanın cinsi, teknik özellikleri ve miktarı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Sıra NoMakine ve Aracın CinsiTeknik ÖzellikleriAdet
1VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (0,5-1 m3)Asgari 25 Hp motor gücünde, klimalı, 0,5 -1 mJ kapasiteli atık hazneli, asgari 150 İt su hazneli, ön iki teker arasından vakumlu, belden kırma manevra özellikli, 4 tekerden çekişli, yol ve kaldırım üstü süpürme aracı (iş makinesi).8
2VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (asgari 1 m 3 ) ELEKTRİKLİAsgari 6 Kw motor gücünde, klimalı, asgari 1 m J çöp hazneli, hidrolik sıkıştırmak çöp kamyonlarına aktarma yapabilmesi için asgari 1300 mm boşaltma yüksekliğine sahip, %100 elektrikli, monoblok (yekpare şasi ve ekipmana sahip) süpürme aracı (iş makinesi).2
3VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI ( 1-1,5 m 3 )Asgari 65 Hp motor gücünde, klimalı, 1-1,5 m 3 kapasiteli atık hazneli, asgari 180 İt temiz su hazneli, belden kırma özellikli hidrostatik tip vakumlu yol ve kaldırım üstü süpürme aracı.7
4VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (asgari 1,5 m 3 )Asgari 40 Hp motor gücünde, klimalı, min. 1,5 m kapasiteli atık hazneli, asgari 300 İt temiz su hazneli hidrostatik tip vakumlu yol süpürme aracı (iş makinesi).2
5VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (4-5 m 3 )Asgari 140 Hp motor gücü ve en az 80 Hp yardımcı motor gücünde, klimalı, 4-5 m 3 atık kapasiteli, asgari 1100 İt temiz su tanklı, çift taraflı, vakumlu yol süpürme aracı.27
6VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (6-8 m 3 )Asgari 175 Hp motor gücü ve en az 80 Hp gücünde yardımcı motorlu, klimalı, 6-8 m 3 atık hazneli, asgari 1200 İt temiz su kapasiteli, çift taraflı, vakumlu yol süpürme aracı.12
7EL İLE KUMANDALI ELEKTRİKLİ VAKUMLU YOL SÜPÜRME MAKİNESİAsgari 240 İt atık hazneli, %100 elektrikli elle kumandalı vakumlu süpürme makinesi.8
8BASINÇLI YOL YIKAMA ARACI ( büyük tip asg. 18.000 it)Asgari 300 Hp motor gücünde, klimalı, en az 18 ton su taşıma kapasiteli, ön yıkama tertibatlı, asgari 150 bar basınçlı yıkama hortumlu, yol yıkama aracı.1
9BASINÇLI YOL YIKAMA ARACI (küçük tip 4.000-6.000 İt)Asgari 150 Hp gücünde, klimalı, 4-6 ton su taşıma kapasiteli, ön yıkama tertibatlı, asgari 150 bar basınçlı yıkama hortumlu, yol yıkama özellikli su tankeri.10
10SICAK SU SİSTEMLİ YÜKSEK BASINÇLI YOL YIKAMA/AFİŞ SÖKME ARACI (asgari 400 İt)Asgari 150 Hp motor gücünde, klimalı, asgari 400 İt su tanklı, hidrolik tertibatlı sıcak su sistemli asgari 150 bar basınçlı yıkama hortumlu, afiş sökme, yol yıkama özellikli araç.13
11ELEKTRİKLİ KAMYONET ( asgari 1 m 3 )%100 elektrikli, asgari 10 Kw motor gücünde, klimalı, (asgari 1 m 3 kapasiteli, damperli hidrolik kasalı (büyük sıkıştırmalı çöp kamyonlarına aktarma yapabilecek kasa boyutuna sahip) kamyonet.2
12MİNİ DAMPER KASALI KAMYONET (asgari 1 m 3 )Asgari 120 Hp motor gücünde, klimalı, büyük sıkıştırmalı çöp kamyonlarına aktarma yapabilecek özellikte asgari 1 m 3 kapasiteli damper kasalı kamyonet.19
13HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU (asgari 13+2 m 3 )Asgari 300 Hp motor gücünde, klimalı, asgari 13 m 3 kapasiteli atık hazneli, asgari 2 m 3 kapasiteli arka kepçe hazneli, motordan bağımsız çalışabilen hibrid sistemli çöp kamyonu.3
14KEPÇELİ, SÜRGÜ SİSTEMLİ MİNİPAK ÇÖP KAMYONU t o (asgari 6 m )Asgari 140 Hp motor gücünde, klimalı, kepçeli sürgü sistemli, minipak imal, asgari 6 m 3 atık hazneli çöp kamyonu.1
------------
15KOMBİ-VANAsgari 70 Hp motor gücünde, dizel, klimalı, manuel vites kombi-van kamyonet.20
16ÇİFT KABİN KAMYONETAsgari 150 Hp motor gücünde, dizel, çift kabin, klimalı, manuel vites, açık kasalı kamyonet.12
17KAZICI YÜKLEYİCİAsgari 100 Hp motor gücünde, klimalı, maksimum 2,5 m 3 yükleme kovalı, kazıcı yükleyici.2
18YÜKLEYİCİ (LASTİK TEKERLEKLİ)Asgari 140 Hp motor gücünde, klimalı, maksimum 2,5 m 3 yükleme kovalı yükleyici.1
19DAMPERLİ KAMYONAsgari 320 Hp motor gücünde, asgari 7 ton kapasiteli, klimalı, damperli kamyon.3
20BARİYER YIKAMA ARACIAsgari 320 Hp motor gücünde, klimalı, en az 18 ton su taşıma kapasiteli su tanklı, asgari 200 bar basınçlı yıkama hortumlu, araç önü monteli bariyer yıkama ekipmanlı [çift taraflı (sağ-sol) kullanılabilen yıkama fırçalı, kabin içi kontrollü] araç.2
21KOMBİNE KANAL TEMİZLEME VE KANAL AÇMA ARACIAsgari 320 Hp motor gücünde, klimalı olacaktır. Aracın toplam tank kapasitesi asgari 7000 İt olacaktır. Orta tank atık malzeme için, asgari 4000 İt. hacimde ve silindirik yapıda olacaktır. Yüksek basınçlı su pompası 1800 devir/dakika da en fazla 115 KW güç çekecek, en az 175 bar basınç ile 350 litre/dakika debili su verebilecek kapasitede olacak. Kamyonun yüklü ağırlığı asgari 18.000 KG olacaktır.1
22ÇEKİCİ + SEMİTREYLERÇekici Tır (asgari 410 Hp, 6x4 çekiş sistemli, klimalı, PTO'lu) ve Semi treyler (asgari 50 m 3 kapasiteli, PTO'dan tahrikli, asgari 3 adet çift etkili hidrolik silindiri bulunan, hidrolik tahrikli yürüyen tabanlı veya sıkıştırmalı motorlu sistem semi treyler) olacaktır.1
TOPLAM** 157**

.” düzenlemesi

Aynı Şartname’nin “Birim fiyat tarifleri” başlıklı 16’ncı maddesinde “…

16.15Kombi-Van Çalıştırılması

İzmir Büyükşehir Belediyesi yetki alanındaki yollar, meydanların ve bölgelerin formen personelleriyle kontrollüğü amacıyla kullanılacaktır. Araçlar, asgari 70 Hp gücü ve üstü, manuel vites, klimalı, asgari çift Airbag, ABS fren sistemi, trafik seti, yangın tüpü vs. donanıma sahip dizel motorlu araçlar olacaktır. Araçların, Yüklenici’ye ait olan akaryakıt ve akaryakıt katkısı, amortisman, yedek parça, tamir-bakım, bakım-onarım, sigorta ve diğer giderleri, yağ giderleri ile araç takip sistemi, kamera sistemi ve araç giydirme giderleri dikkate alınarak, saatlik birim fiyatı hesaplanacaktır.

16.16Çift Kabin Kamyonet Çalıştırılması

İzmir Büyükşehir Belediyesi yetki alanındaki dar yollar, meydanlarda oluşacak atıkların toplanması amacıyla sevk ve idarede kullanılacaktır.

Çalıştırılacak araçlar; çift kabin, asgari 150 Hp motor gücünde, dizel, klimalı ve manuel vites olacaktır. Araçların, Yüklenici’ye ait olan akaryakıt ve akaryakıt katkısı, amortisman, yedek parça, tamir-bakım, bakım-onarım, sigorta ve diğer giderleri, yağ giderleri ile araç takip sistemi, kamera sistemi ve araç giydirme giderleri dikkate alınarak, saatlik birim fiyatı hesaplanacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.


İhaleye ait yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu işin kapsamında vakumlu yol süpürme aracı, basınçlı yol yıkama aracı, elektrikli kamyonet, mini damper kasalı kamyonet, hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, kepçeli sürgü sistemli minipak çöp kamyonu, kombi-van, çift kabin kamyonet, kazıcı yükleyici, yükleyici, damperli kamyon, bariyer yıkama aracı, kombine kanal temizleme ve kanal açma aracı, çekici+semitreyler olmak üzere 22 farklı tip araçtan toplamda 157 adet araç kiralanacağının anlaşıldığı, başvuru sahibinin iddialarının ise çift kabin kamyonet ve kombivana ilişkin olduğu görülmüştür. Bu sebeple inceleme söz konusu araçlara ilişkin olarak yapılmıştır.


İdarece gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, başvuru sahibinin iddialarında yer alan çift kabin kamyonet ve kombivan tipi araçların toplam yaklaşık maliyetinin 8.887.131,68 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğünün (BÜMKO) yazısında, ihalenin konusu araç temini olan ve ihalenin konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların temin edildiği ihalelerde, idarelerin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin (ç) bendinde yer alan “Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.” hükmüne uymaları gerektiği, ancak ihalenin doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımlarının bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan araçların temin edildiği ihalelerde taşıtların kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli bir paya sahip olmadığı durumlarda söz konusu düzenleme dâhilinde bulunulmadığı yönünde görüş bildirildiği;

Bu çerçevede başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında bulunan araçların hizmet alımı suretiyle kiralanması durumunda yakıt hariç ihaleye çıkılması gerektiği, bu kapsama girmeyen araçlar için ise böyle bir zorunluluğun bulunmadığı, başvuruya konu ihalede ise kiralanacak olan araçlardan çift kabin kamyonet ve kombivan tipi araçların kiralanmasında bahse konu düzenlemede ihalenin yakıt hariç olacak şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, ancak incelemeye konu ihalenin konusunun salt araç kiralama işi olmayıp, katı atıkların toplanması, taşınması, nakli ve çevre temizliği amacı ile gerçekleştirilen bir araç kiralama işi olduğu, söz konusu ihalenin doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımlarının bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan araçların temin edilmesi işi olduğu, bu itibarla yukarıda yer verilen Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda iddiaya konu edilen çift kabin kamyonet ve kombivan tipi araçların kiralamasına ilişkin bedelin (8.887.131,68 TL) yaklaşık maliyet içerisinde (103.686.418,09 TL) önemli bir paya sahip olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca**** başvuru sahibi tarafından iddia kapsamında belirtilen hususlardan ötürü yaklaşık maliyetin de yanlış hesaplandığı iddia konusu edilmekte ise de, başvuru sahibi tarafından 11.12.2020 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve iddiaların ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu dikkate alındığında, başvuru tarihi itibariyle gizliliği korunan yaklaşık maliyet tutarına ilişkin olarak idareye şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV. HARİÇ), resim, harç, karar pulu, damga vergisi, KİK payı ve teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi (KDV. HARİÇ), resim, harç, karar pulu, damga vergisi, KİK payı ve teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm diğer giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 17.5’inci maddesinde “•Teknik şartnamenin birim fiyat tarifleri başlıklı maddesinde belirtilen araç çalıştırılmasına ait giderler teklif fiyata dahildir.

İşin başlangıcında araç kullanıcılarına verilecek ve Yüklenici tarafından sağlanacak

araç kullanımına ilişkin iş başı eğitimi teklif fiyata dahildir.

•Yüklenici tarafından tedarik edilecek araç görev kağıtları teklif fiyata dahildir.

•Yüklenici’nin kullanımındaki tesislerin elektrik, su, doğalgaz ve haberleşme iletişim (makine ve ekipmanın kullanacağı su ve elektrik hariç) tüm masraflar teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca Teknik Şartname’nin “Makine ve Ekipmanın çalıştırılmasına ilişkin şartlar” başlıklı 15’inci maddesinde ve “Birim fiyat tarifleri” başlıklı 16’ncı maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlere yer verildiği görülmüştür.


İdari Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ve Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç, karar pulu, damga vergisi, KİK payı ve Teknik Şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm diğer giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 17.5’inci maddesinde, “Makine ve Ekipmanın çalıştırılmasına ilişkin şartlar” başlıklı 15’inci maddesinde ve “Birim fiyat tarifleri” başlıklı 16’ncı maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlere yer verildiği görülmüştür.


İdari Şartname’nin 25.3'üncü maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmediği ancak Teknik Şartname’de teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun açıkça ifade edildiği, Teknik Şartname’nin 15., 16., ve 17.5’inci maddelerinde teklif fiyata dahil olan giderlere yer verildiği, bu kapsamda teklif fiyatına dahil olan giderler konusunda isteklileri tereddüde düşürecek bir hususun bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.




****| ****| ****


****| ****| ****


****| ****| ****

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim