KİK Kararı: 2025/UY.II-878 (27 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/013
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 27.03.2025
Karar No : 2025/UY.II-878
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Muzaffer Kaygın İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1377593 İhale Kayıt Numaralı “Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları” ihalesine ilişkin olarak Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Muzaffer Kaygın İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 14.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.02.2025 tarih ve 179432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/492 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından kendilerine tebliğ edilen komisyon kararına göre aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı ve bu nedenle tekliflerinin reddedildiği, söz konusu kararın gerekçesinde “YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik klavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması pozunda açıklama istenilen analiz girdilerinden olan ‘10.450.2327/E/2 Anma Çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız Çelik Boru’ için 52.190.1024 nolu DSİ Pozun analizindeki hesaplamadan faydalanıldığı belirtilmiştir.

DSİ Birim Fiyat ve Analiz kitabında yer alan 52.190.1024 nolu pozun analizi incelendiğinde; kaplamasız borunun kaplamalı boruya oranı olan %91 olduğu, İzolatör, sabitleyici, sızdırmazlık, yağlanma karşılığı olarak boru bedeline %5 eklendiği belirtilerek 10.450.2327/E1 boru bedelinin tespiti için kullanılan formül: (10.450.2327/E boru bedeli)0,911,05 ‘tir.

YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik klavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması” pozunun Birim fiyat tariflerinde de “boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanmasının birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir.

İsteklinin tarafından 10.450.2327/E/2 nolu boru bedeline; izolatör, sabitleyici, sızdırmazlık, yağlanma karşılığı olarak %5 eklenmediği dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.14 maddesinde belirtildiği üzere İdarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uymadığı için istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.” ifadelerine yer verildiği, ancak idarenin değerlendirmesinin hukuki dayanaktan yoksun ve hatalı olduğu, şöyle ki;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerin yükümlülüğünün, idarece hazırlanan analiz formatına uygun analizleri ve bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaktan ibaret olduğu, bu kapsamda idarece hazırlanan YS-001 numaralı “Boru Hattı Üzerinde Ø2700 Çaplı Çelik Kılavuz Boru İle Yatay Sondaj Yol Geçişi Yapılması” iş kaleminin analizinde, çelik boru bedeline eklenmesi gerektiği ileri sürülen “izolatör, sızdırmazlık, sabitleyici ve yağlanma karşılığı olarak %5” şeklinde bir girdi veya 10.450.2327/E/2 poz numaralı “Anma çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız çelik boru” girdisinin fiyatı hesaplanırken boru bedeline izolatör, sızdırmazlık, sabitleyici ve yağlanma karşılığı olarak %5 ekleneceğine ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı, dolayısıyla idarece isteklilere verilen analizde yer almayan bir girdinin ya da girdi içerisinde yer alması gerektiği analizde belirtilmeyen hiçbir unsurun açıklanmasının istenilemeyeceği ve bu gerekçeyle hiçbir isteklinin teklifinin reddedilemeyeceği,

Diğer taraftan, 10.450.2327/E/2 poz numaralı “Anma çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız çelik boru” girdisi için 52.190.1024 numaralı DSİ pozunun analizinde yer alan kaplamasız borunun kaplamalı boruya oranının kendilerince kullanılması nedeniyle 52.190.1024 numaralı DSİ pozunun analizinde yer alan ancak idarenin isteklilere verdiği analizde bulunmayan “İzolatör, sabitleyici, sızdırmazlık ve yağlanma karşılığı: Boru bedeline %5 eklenmiştir.” ibaresine göre açıklama yapılması gerektiği şeklinde bir sonuca varılamayacağı, zira aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kendileri tarafından idareye sunulan “Genel Açıklamalar” başlıklı belgede, YS-001 numaralı iş kaleminin analizindeki 10.450.2327/E/2 poz numaralı girdinin fiyatının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2024 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Kitabında yer alan 10.450.2327 poz numaralı rayicin tanım kısmındaki ifadelere göre hesaplandığının açık bir şekilde belirtildiği, dolayısıyla çelik borunun fiyatının 52.190.1024 numaralı DSİ pozu kullanılarak hesaplanmasının söz konusu olmadığı, kendileri tarafından yapılan açıklamada 52.190.1024 numaralı DSİ pozundan bahsedilmesinin sebebinin açıklamada kullanılan 10.450.2327 poz numaralı rayicin adında “kaplamalı çelik boru” ibaresine yer verilmişken, idarenin analizinde açıklanması istenilen 10.450.2327/E/2 girdisinin adında “kaplamasız çelik boru” ifadesinin yer alması ve bundan ötürü söz konusu DSİ rayicinin tanımında yer alan kaplamasız borunun kaplamalı boruya oranının (0,91) kullanılmasından kaynaklandığı,

Buna ek olarak, idarenin şikayete cevapta belirttiğinin aksine, kendileri tarafından aşırı düşük isteme yazısının içeriğine ilişkin olarak 26.01.2024 tarihinde yapılan şikayet başvurusunda YS-001 numaralı iş kaleminin analizinde yer alan ÖBF İzolatör isimli girdinin, boru bedelinin içinde olması gerektiğine ilişkin bir talepte bulunmadıkları, bunun yerine söz konusu ÖBF izolatör girdisinin analiz toplamının %3’ünün altında olması sebebiyle açıklama istenecek girdiler arasından tamamen çıkarılması gerektiğinin ifade edildiği, nitekim idare tarafından gönderilen ikinci sorgulama yazısında da söz konusu girdinin açıklama istenilecek girdiler arasından çıkarıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir...

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

...

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2017A01-2885 (2017A010040 - Uluırmak (Mamasın) Sulaması Yenileme)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yaklaşık 7658 m uzunluğunda Ana Boru Hattı, 3 adet basınç kırıcı, 16 adet hat kapama ve muhtelif sanat yapıları inşaatı, mekanik teçhizatın temini ve montaj

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Aksaray İli” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname kapsamında yer alan Birim Fiyat Tariflerinde “YS-001 Boru Hattı üzerinde Ø2700 çaplı Çelik Kılavuz Boru ile Yatay Sondaj Yol Geçişi Yapılması” iş kaleminin teknik tarifi “Her cins borunun, her türlü üst yapının yapısal özelliğini bozmadan yatay delgi metodu ile çakılan veya itilen çelik boru içinden geçirilmesi işi ile ilgili olarak; her cins zeminde çalışma odası kazılması, kazıdan çıkan malzemesinin çalışma odası dışına atılması, taşınması ve depolanması, toplanan suların atılması, geçiş işlemi tamamlandığında kazıdan çıkan malzemenin tekrar taşınması, çalışma odası boşluğuna doldurulması ve zeminin tesviye edilmesi, çakma ve delgi işlemi için gereken platform ve duvar kalıplarının temini ve çakılması, betonarme demirlerinin temini ve döşenmesi ile betonlarının temini ve dökülmesi, geçiş işlemi sonunda betonun kırılması ve depo sahasına taşınması, delme ve çakma işinde kullanılacak her cins makinenin (vinç, ekskavatör, yükleyici, jeneratör, kompresör, kaynak makinesi vd.) ve bu işte kullanılmak üzere tüm diğer alet ve aracın iş yerinde çalışır hale getirilmesi, onaylı projesine ve teknik şartnamesine göre her et kalınlığında çelik borunun temini, taşınması, çalışma odasına indirilmesi, gerekmesi halinde boru ucuna kaynak ağzı açılması, boru uçlarının kesilmesi, düzeltilmesi, kesim sırasında oluşan çapakların temizlenmesi, boru başlarındaki ovallığın giderilerek dairesel eksene alınması, boruların kaynak yapılacak şekilde tam olarak uç uca getirilmesi, kaynakla ilgili şartnamesine uygun olarak çelik boru başlarının boru et kalınlığına göre icap ettiği kadar kaynak ile birleştirilmesi, geçiş işlemi için her cins yatay boru çakma makinesinin veya yatay hidrolik itme makinesinin çakma, itme ve delgi işlemi için iş yerinde hazırlanması, zeminin yapısal özelliğini bozmadan her cins zeminde borunun zemin içine itilmesi veya çakılması, boru içinden çıkan kazı malzemesinin çalışma odasına dışına atılması, taşınması ve depolanması, boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanması, için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve karı dahil 1 metre fiyatı” şeklinde düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü’ne ait “Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları” ihalesi olduğu, 05.12.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 54 adet ihale dokümanı indirildiği ve 14 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 04.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre teklif sahibi isteklilerden; Bayram Ermek’in geçici teminata ilişkin kriterleri karşılamadığı, Uras Endüstri İnş. A.Ş. - Rahmi Özkan Tümer İş Ortaklığı’nın özel ortağı tarafından iş hacmine ilişkin kriterin karşılanmadığı ve Soysal Mühendislik İnş. A.Ş.nin iş deneyime ilişkin kriterleri karşılamadığı gerekçe gösterilerek anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer taraftan idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan isteklilerden; Ares Harita Mühendislik Ltd. Şti. ile Al-ka İnş. Nak. Taah. Tic. A.Ş. - Argesan İnş. Elek. Oto. Taah. Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük açıklaması sunulmadığı, Gürsesli İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile başvuru sahibi istekli Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Muzaffer Kaygın İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan açıklamaların ise idare tarafından uygun bulunmadığı ve dolayısıyla anılan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, netice itibarıyla geçerli teklif sahibi isteklilerin fiyat dışı unsur puanlaması dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucunda ihalenin K2 Grup İnş. Nak. Tic. A.Ş. - Everest Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ve Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere ilk olarak 19.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 27.12.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 27.12.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Aksaray Uluırmak (Mamasın) Barajı Sulaması Ana İletim Hattı Sanat Yapıları yapım işi ihalesi ile ilgili olarak teklifiniz, İhale Komisyonu tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1. maddesi uyarınca; "Aşırı Düşük Teklif" olarak değerlendirilmiştir.

İhale Komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen teklifiniz ile ilgili olarak; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1. maddesi gereğince, yaklaşık maliyetin % 80ini oluşturan iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerine ve ihale dokümanı içerisinde yer alan diğer belgeler ile analiz formatlarına uygun olarak hazırlayacağınız analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgeler ile

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarındaki yazılı açıklamaları ihale komisyonuna yazılı olarak ulaştırmanız gerekmektedir. Aksi takdirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Yazımız ekinde, "Açıklama İstenilen İş Kalemlerinin Listesi", "Açıklama İstenilen İnşaat Analizleri (Sıralı Analiz Girdi Tabloları)", "Açıklama İstenilen Analiz Girdileri" ve "Açıklama İstenilmeyen Analiz Girdileri" yer almaktadır.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, sıralı iş kalemleri listesi, açıklama istenecek analiz girdileri listesi ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesinin bulunduğu görülmüştür.

Söz konusu yazının isteklilere tebliğ edilmesinin ardından Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Muzaffer Kaygın İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 26.12.2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunularak aşırı düşük açıklaması istenilen girdilerden 10.450.2427ENT”, “10.450.2426”, “Ö.B.F.2500 FLANŞ”, “43.507.1034ENT” ve “40.130.1001” poz numaralı analiz girdilerinin ihale dokümanına aykırılık teşkil etmesi nedeniyle analizden çıkartılması, “43.501.1287ENT” ve “43.521.1029ENT” poz numaralı analiz girdilerinin birer iş kalemi olması nedeniyle temel girdilere kadar ayrıştırılması ve buna ek olarak YS-001 numaralı iş kaleminin analizinde yer alan “Ö.B.F izolatör” girdisinin, analiz toplamının %3’ünün altında olması sebebiyle açıklama istenilecek girdiler arasından çıkarılması gerektiğine ilişkin iddialara yer verildiği,

Başvuru sahibi isteklinin bahse konu iddiaları üzerine idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 06.01.2025 tarihinde ikinci kez aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının gönderildiği, söz konusu yazı ekinde anılan isteklinin 26.12.2024 tarihli şikayet dilekçesinde yer alan taleplerine göre aşırı düşük istenecek girdilerin revize edildiği ve anılan isteklinin 14.01.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından değerlendirilmesi neticesinde alınan 04.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararında “Özbek İnşaat Taah. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.- Muzaffer Kaygın İnşaat Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan analizlerde;

YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik kılavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması” pozunda açıklama istenilen analiz girdilerinden olan “10.450.2327/E/2 Anma Çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız Çelik Boru” için 52.190.1024 nolu DSİ Pozun analizindeki hesaplamadan faydalanıldığı belirtilmiştir.

DSİ Birim Fiyat ve Analiz kitabında yer alan 52.190.1024 nolu pozun analizi incelendiğinde; kaplamasız borunun kaplamalı boruya oranı olan %91 olduğu, İzolatör, sabitleyici, sızdırmazlık, yağlanma karşılığı olarak boru bedeline %5 eklendiği belirtilerek 10.450.2327/E1 boru bedelinin tespiti için kullanılan formül:

(10.450.2327/E boru bedeli)0,911,05 ‘tir.

YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik kılavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması” pozunun Birim fiyat tariflerinde de “boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanmasının birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir.

İstekli tarafından 10.450.2327/E/2 nolu boru bedeline; izolatör, sabitleyici, sızdırmazlık, yağlanma karşılığı olarak %5 eklenmediği dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.14 maddesinde belirtildiği üzere İdarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uymadığı için istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.” ifadelerine yer verilerek anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine ilişkin gerekçenin kısaca; YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik kılavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması” iş kaleminin açıklama istenilen analiz girdilerinden olan “10.450.2327/E/2” nolu “Anma çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız çelik boru” pozu için “52.190.1024” nolu DSİ pozu analizindeki hesaplamadan faydalanılmasına rağmen söz konusu analizde yer alan ve anılan iş kaleminin birim fiyat tarifinde de belirtilen %5 oranındaki izolatör, sabitleyici, sızdırmazlık, yağlanma karşılığının boru bedeline eklenmemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda başvuru sahibi istekli Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Muzaffer Kaygın İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması, isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesiyle sınırlı olarak incelendiğinde; YS-001 nolu iş kaleminin açıklama istenilen analiz girdilerinden olan 10.450.2327/E/2 poz numaralı “Anma çapı 2752*26 kaynaklı kaplamasız çelik boru” girdisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu “10.450.2327” poz numaralı “Spiral Kaynaklı Çelik Borular” rayicin 2024 yılı fiyatının kullanıldığı, rayiçteki borunun 2642x17,46mm olmasından ötürü açıklanması istenilen girdiye (2758x26mm) uygun olarak et kalınlığı ve çap artışı hesaplamalarının yapıldığı, buna ek olarak açıklanması istenilen çelik boru girdisinin “kaplamasız” olarak belirtilmesi sebebiyle söz konusu fiyata, DSİ Birim Fiyat Kitabı Analiz ve Tarifleri kitabındaki “52.190.1024” poz numaralı “Zemin altından anma çapı 2700 mm çelik boruyla yatay delgiyle geçilmesi” iş kaleminin analizinde yer alan kaplamasız çelik borunun kaplamalı çelik boruya oranı (%91) uygulanmak suretiyle analiz girdisinin nihai fiyatına ulaşıldığı ve söz konusu fiyata izolatör, sabitleyici, sızdırmazlık ve yağlanma karşılığı olarak %5 eklenmediği görülmüştür.

Bahse konu YS-001 nolu “Boru hattı üzerinde Ø2700 çaplı çelik kılavuz boru ile yatay sondaj yol geçişi yapılması” iş kaleminin birim fiyat tariflerinde ise boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanması için her türlü malzeme, zayiat, işçilik, araç ve gereç giderlerinin birim fiyata dahil olduğu ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalardan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarının istenileceği, bu çerçevede açıklama istenilecek iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği, buna ek olarak analiz girdileri açıklamalarının ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olması gerektiği, aksi takdirde tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, uyuşmazlığa konu iş kaleminin birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olduğu açık olan “boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanması için her türlü malzeme, zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri”ne karşılık olmak üzere (idarece açıklamanın reddine gerekçe gösterilen DSİ 52.190.1024 pozu analizindeki boru karşılığı %5’lik gider karşılığına yönelik); idarece başvuru sahibi istekliye şikayet başvurusu üzerine değiştirilerek gönderilen iş kalemi analizinde “Ö.B.F izolatör” girdisi ve/veya başkaca bir girdiye yer verilmediği, bu durumda söz konusu girdinin açıklanmasının gerekip gerekmeyeceği hususunda başvuru sahibince de tereddüde düşüldüğü, nitekim uyuşmazlığın bu husustan kaynaklandığı,

Bir taraftan birim fiyat analizinde, boru bedeline ilişkin girdiye %5 oranında ekleme yapılacağına dair herhangi bağımsız bir girdi oluşturulmadığı veya bağlı olduğu girdinin miktarının artırılması yoluna idarece gidilmediği, bu hususta analiz içerisinde bilgi veya açıklama yer almadığı gibi diğer taraftan, birim fiyat tarifinde ve DSİ’nin 52.190.1024 pozu analizinde poza dahil olduğu anlaşıldığından, bu tutarın açıklanmasının gerekip gerekmeyeceği hususunda idarece bir değerlendirme yapılması ve buna göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı, yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 202.718,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, YS-001 nolu iş kaleminin birim fiyat tarifinde yer alan “boru için her türlü izolatör kullanılması, boruların bağlanması, her cins kayışlarla sabitlenmesi, boruda sızdırmazlığın sağlanması için her türlü malzeme, zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri”nin açıklanmasının gerekip gerekmeyeceği hususunda idarece bir değerlendirme yapılması, buna göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.