KİK Kararı: 2025/UY.II-534 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UY.II-534
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İsko Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1691412 İhale Kayıt Numaralı “Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Önerler Mahallesi Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Kaldırım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 03.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Önerler Mahallesi Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Kaldırım” ihalesine ilişkin olarak İsko Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 15.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.01.2025 tarih ve 176757 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/231 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren bir diğer istekli Çetin Orhan ile aynı IP adresinden ihale dokümanı indirdikleri ve farklı IP adreslerinden teklif verdikleri gerekçesiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentleri uyarınca değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata uygun olmadığı, geçmişte iş ortaklıkları bulunan söz konusu isteklinin yetkilisinin ofisine ziyarete gittikleri sırada taşınabilir bilgisayarlarından ihale dokümanını incelemek amaçlı indirdikleri, hiçbir şekilde bu durumu organize etmedikleri ve herhangi bir anlaşma, maksat ya da çıkar ilişkisi içerisinde bulunmadıkları, bahsi geçen IP adresinin yalnızca ihale dokümanının indirildiği bir teknik detay olduğu ve somut delillere dayanmaksızın yalnızca bu durumun değerlendirme dışı bırakılma sebebi olarak kullanılmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

…

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un dördüncü kısmında yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TEKİRDAĞ İLİ ÇORLU İLÇESİ ÖNERLER MAHALLESİ MUHTELİF CADDE VE SOKAKLARDA KALDIRIM YAPIM İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

3000 metrekare taş döşemesi ve 5100 metre bordür yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tekirdağ ili, Çorlu İlçesi, Önerler Mahallesi.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, (43) adet ihale dokümanı indirildiği, 03.01.2025 tarihinde yapılan ihaleye (32) isteklinin katıldığı, 06.01.2025 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk istekli Beyka Beton İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyon kararında başvuru sahibi ile Çetin Orhan’ın aynı IP adresi ile ihale dokümanı indirdiğinin ve farklı IP adreslerinden teklif verdiğinin tespit edildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentleri gereğince söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu doğrultuda, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi İsko Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Çetin Orhan tarafından ihale dokümanının aynı IP adresinden (176..*.242) indirildiği, teklif verme işlemlerinin ise farklı IP adreslerinden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

IP adresi, internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaralarıdır. Sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmaz. Ayrıca, firmalar e-imza kullanmak suretiyle EKAP üzerinden ihale dokümanını indirmekte ve istekli olabilecek sıfatını kazanmaktadır. Bu çerçevede, bir teknik veri olarak IP idaresinin bu özellikleri göz ardı edilerek, isteklilerin ihale dokümanını aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden indirmelerinin hayatın olağan akışına uygun olduğunun kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi İsko Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ihaleye teklif veren Çetin Orhan’ın doküman indirme işlemini aynı IP adresinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği,

Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği, dolayısıyla idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.