KİK Kararı: 2025/UY.II-395 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 138
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UY.II-395
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Stil Trafik İşaretleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1485646 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Devlet ve İl Yollarında Soğuk Yol Çizgi Boyası ile Yatay İşaretleme ve Muhtelif İşlerin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Devlet ve İl Yollarında Soğuk Yol Çizgi Boyası ile Yatay İşaretleme ve Muhtelif İşlerin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Stil Trafik İşaretleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 20.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2025 tarih ve 174867 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/5 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Türk Ticaret Kanunu uyarınca ticaret şirketlerinin ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilecekleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartının ise bu hususun istisnası niteliğinde olduğu, şöyle ki; istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların da öncelikle bu şartı sağlamaları gerektiği, ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Anadolu Enerjisi İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Srt Nakliye İnşaat Oto. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet göstermediği,

İdarece benzer işin yatay işaretleme yapılması işleri olarak belirlendiği, mezuniyet belgeleri kapsamında da inşaat ve makine mühendisliğine ilişkin diplomaların kabul edileceğinin düzenlendiği, taraflarınca Srt Nakliye İnşaat Oto. San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde faaliyet konusu içinde karayolu inşaatlarını yapmak ifadesinin bulunduğu, ilgili ifadeden karayolunun hem alt yapı hem de üst yapı imalat işinin anlaşıldığı, ancak yol çizgi işlerinin bu işerden farklı ayrı bir faaliyet alanı olduğu, farklı teknik ve uzmanlaşma gerektirdiği, söz konusu iş kapsamında kullanılan makine ve teçhizatların da yol yapım araçlarından farklı olduğu, idarece benzer iş düzenlemesinde de AV grubu işlerin belirlenmediği, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer almayan yatay işaretleme yapılması işlerinin belirlendiği, bu durumun itirazlarında haklı olduklarını kanıtladığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinde “(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.

(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nu “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İstekli : Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

İstekli olabilecek : İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Devlet ve İl Yollarında Soğuk Yol Çizgi Boyası İle Yatay İşaretleme ve Muhtelif İşlerin Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-184561 ( - Karayolu Trafik Güvenliği -
1 ),1993E04-341 (1993E040860 - Bölünmüş Yollar), 2023E04-207622-207627 ( - Yatay İşaretleme)

d) Kodu: -

e) Miktarı:

80.000 m² yatay işaretlemenin silinmesi, 1.500.000 m² yol çizgilerinin makine ile çizilmesi, 50.000 m² bordür boyanması, 40.000 m² demir imalatın boyanması” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

"Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğinin 2.7 maddesine göre İhale konusu işin (Ek-1)’de yer alan listede bulunan hiçbir gruba dâhil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır." hükmü gereğince ;

Bu işte benzer iş olarak 'Yatay İşaretleme Yapılması İşleri' benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar :

Belge Adı

Açıklama

İnşaat Mühendisliği

Bu kısımda belge ile ilgili bilgiler yer alacaktır. ( Mezuniyet Tarihi, Geçerlilik süresi vb.)

Makine Mühendisliği

Bu kısımda belge ile ilgili bilgiler yer alacaktır. ( Mezuniyet Tarihi, Geçerlilik süresi vb.)

…” düzenlemesi,

“Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Devlet ve İl Yollarında Soğuk Yol Çizgi Boyası İle Yatay İşaretleme ve Muhtelif İşlerin Yapılması İşine Ait Özel Teknik Şartname”nin “KONU” başlıklı 10’uncu maddesinde “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisindeki il ve devlet yollarında trafik güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak, şerit ve kenar çizgilerinin çizilmesi, refüj yaklaşımının işaretlenmesi, dönüş adaları yaklaşımının işaretlenmesi, yönlendirme oklarının çizilmesi, yaya geçitlerinin çizilmesi, bordür boyanması, üst geçitlerin boyanması vb. işler ile yatay işaretleme işlerinin yapılmasını kapsar…” düzenlemesi yer almaktadır.

11.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 23 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu ihaleye 18 isteklinin katıldığı, Güçlüyol İnşaat Müh. Nak. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mrg Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi sınır değerin altında olduğundan İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereğince açıklama istenilmeksizin reddedildiği, Sare Grup Ticari Yatırımlar İnşaat İş Makinaları Özel Eğitim Öğretim Rehabilitasyon ve Kurumsal Yemek Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin geçici teminat tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle, Yılmaz Tanal, Tumtaş Trafik Ulaşım Mühendislik Taahhüt San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Boyut Group Proje ve İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin ise mezuniyet belgesi tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Anadolu Enerjisi İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Srt Nakliye İnşaat Oto. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi Stil Trafik İşaretleri San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale konusu işin yol şerit ve kenar çizgilerinin çizilmesi, refüj yaklaşımının işaretlenmesi, dönüş adaları yaklaşımının işaretlenmesi, yönlendirme oklarının çizilmesi, yaya geçitlerinin çizilmesi, bordür boyanması, üst geçitlerin boyanması, yatay işaretleme vb. işleri içeren soğuk yol çizgi boyası ile yatay işaretleme ve muhtelif işlerin yapılması işine ilişkin olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından özetle, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet göstermediği iddia edilmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesinde ticaret şirketlerinin bütün haklardan yararlanabileceği hüküm altına alınmışsa da Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre istekli olabilecek kişilerin ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerekmektedir. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesinde belirtilen “kanuni istisna” niteliğindedir.

Kamu İhale Kanunu’nun bahse konu hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişilerin de öncelikle bu şartı sağlamış olmaları gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında Türk Ticaret Kanunu’ndaki söz konusu genel düzenleme yerine, özel kanun niteliği taşıyan Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan “ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi” şartının istekliler tarafından da öncelikle sağlanması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat hükümlerinde isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin tevsikine ilişkin bir belge istenilmediği, zira kural olarak isteklilerin ihale konusu iş ile iştigal ettikleri kabulünün bulunduğu, isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin ticaret sicili gazetelerini sunma zorunlulukları bulunmamakla birlikte, isteklilerce ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden inceleme yapılacağı, ayrıca Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden isteklinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediğinin anlaşılması durumunda isteklilerce ihaleye sunulan teklif dosyaları kapsamında yer alan bilgi ve belgeler üzerinden de faaliyet alanının anlaşılabileceği anlaşılmaktadır.

Anadolu Enerjisi İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Srt Nakliye İnşaat Oto. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Anadolu Enerjisi İnşaat San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak “https://www.ticaretsicil.gov.tr” resmi internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada; 25.03.2022 tarihli ve 10545 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…B-İNŞAAT…5-Yurt içinde ve yurt dışında genel katma ve özel bütçeler kapsamındaki bütün daire, müessese ve kurumların yer altı ve yer üstü her türlü bayındırlık hizmetleri, karayolu, demiryolu kanal, köprü, tünel, menfez, liman, rıhtım, havuz, baraj, istinat duvarı, akarsu düzenlemesi, sulama tesisi inşaatlarını yapmak. 6-Şirket yurt içi ve yurt dışı yol, köprü, baraj, liman, okul, toplu konut ve hastane gibi bayındırlık tesisleri ile sınai ve turistik inşaat taahhüdünde bulunabilir. 7-Yurt içinde ve yurt dışında her türlü inşaat hafriyat taahhütlerinde bulunmak…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Özel ortak Srt Nakliye İnşaat Oto. San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak “https://www.ticaretsicil.gov.tr” resmi internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada; 27.01.2016 tarihli ve 8998 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…9) Yurt içi ve yurt dışında her türlü yol stabilize çalışmaları, beton, yol, asfalt çalışmaları yapmak ve taahhütleri yerine getirmek…16) Türkiye Cumhuriyeti devleti bakanlıklarının ve bakanlığa bağlı resmi kuruluşların, kamu iktisadi teşebbüsleri, iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, kamu bütçeli daireler, mahalli idareler, belediyeler, yapı kooperatifleri, özel sektör kuruluşları tarafından yurt içinde ve yurt dışında ihaleye çıkarılan inşaat, elektrik, tesisat, yol, su, kanalizasyon, doğalgaz, altyapı, üstyapı, dekorasyon, restorasyon işlerinin yeniden veya onarımı ihalelerine katılmak, teklif vermek, ihale şirkette kalırsa ihale sözleşmesi gereği işi yapmak ve teslim etmek…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Sonuç olarak, ihale konusu işin soğuk yol çizgi boyası ile yatay işaretleme ve muhtelif işlerin yapılması işine ilişkin olduğu, anılan iş ortaklığının ortaklarına ait Ticaret Sicili Gazetelerinden ilgili isteklilerin yol inşaatına yönelik taahhütte bulunabileceklerinin anlaşıldığı, dolayısıyla anılan isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Anılan iş ortaklığının ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Alpaslan Günini’ye ilişkin olarak “https://www.ticaretsicil.gov.tr” resmi internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada; 03.03.2020 tarihli ve 10028 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde “…Ticaret Unvanı: ALPASLAN GÜNİNİ KARAKALEM MÜHENDİSLİK VE TİCARET

İşletme Konusu:

-Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri

-İkamet amaçlı olmayan binaların inşaatı (fabrika, atölye vb. sanayi üretimini amaçlayan binalar ile hastane, okul, otel, işyeri, mağaza, alışveriş merkezi, lokanta, kapalı spor tesisi, cami, kapalı otopark, tuvalet, vb. inşaatı)

-Boya, vernik ve lak toptan ticareti…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekliye ait e-teklif kapsamındaki belgeler incelendiğinde, anılan isteklinin de aralarında bulunduğu iş ortaklığı adına düzenlenen “sulama kanalı yenilenmesi, betonarme menfez yapılması ve diğer inşaat işleri”ne ilişkin iş bitirme belgesi ile inşaat mühendisliği lisansına yönelik mezun belgesi sorgulama sonucunun sunulduğu görülmüştür.

Ömer Ekinci’ye ilişkin olarak “https://www.ticaretsicil.gov.tr” resmi internet adresi üzerinden yapılan sorgulamada; 01.03.2021 tarihli ve 10277 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde “…1. İşletmeye Ait Bilgiler

Ticaret Unvanı: ÖMER EKİNCİ 1907 YAPI İNŞAAT TAAHHÜT MÜHENDİSLİK işletme Konusu : Bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekliye ait e-teklif kapsamındaki belgeler incelendiğinde, anılan istekli adına düzenlenen “otobüs terminali ve çağrı merkezi klima ve mekanik tesisat yapım işi” ve “mekanik kaplama ve boya, mobilya ve çerçeve yapılması” işine ilişkin iki ayrı iş bitirme belgesi ile inşaat mühendisliği lisansına yönelik mezun belgesi sorgulama sonucunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan isteklilerin Ticaret Sicili Gazetesinde yer alan bilgiler ve e-teklif kapsamında sunulan belgeler bir arada değerlendirildiğinde, bahse konu isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine yönelik bir tespitinin yapılamadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının anılan istekliler yönünden yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Alpaslan Günini ve Ömer Ekinci’ye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahiplerinin değişmediği hususu göz önünde bulundurulduğunda düzeltici işlem belirlenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.