KİK Kararı: 2025/UY.II-200 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UY.II-200
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Suv Bilişim Yapı Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1505267 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Konstrüksiyon Başüstü Levha İmal Edilmesi, Montajı ve Muhtelif İşlerin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Konstrüksiyon Başüstü Levha İmal Edilmesi, Montajı ve Muhtelif İşlerin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Suv Bilişim Yapı Anonim Şirketinin 18.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2024 tarih ve 174325 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1803 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Karayolları 10’uncu Bölge Müdürlüğü’nün, 2024/1505267 ihale kayıt numaralı “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Konstrüksiyon Başüstü Levha İmal Edilmesi, Montaji ve Muhtelif İşlerin Yapılması” ihalesine istekli sıfatıyla katıldıkları, ihale komisyonu tarafından İstekli Veysel Ukay ile ihale dokümanı indirme işlemlerinin aynı IP adresi üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesi hükümlerine aykırı bir şekilde ihaleye teklif verdikleri değerlendirilerek idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve yasaklama kararının verildiği, bu durumun somut gerekçelere dayandırılamadığı, kamu ihale mevzuatı, Kamu İhale Kurul Kararları ve yargı kararlarına uygun olmadığı şöyle ki;

Aynı IP adresi üzerinden teklif verilmediği yalnızca aynı IP üzerinden doküman indirildiği bu durumun ise diğer isteklileri tereddüde düşürecek, katılımı engelleyecek veya alternatif teklif niteliğinde olmadığı, alternatif teklif vermek ve tekliften haberdar olmak için aynı IP üzerinden teklif verilmesi gerektiği, ancak böyle bir durumun oluşmadığı, sadece aynı IP adresinden doküman indirilmesi veya teklif verilmesinin kuvvetli karine teşkil etmeyeceği, idare tarafından rekabeti engelleyici veya ihale kararını etkileyecek davranışın bulunduğu yönünde kuvvetli karinenin yalnızca aynı IP üzerinden doküman indirme olayına dayandırıldığı, ancak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan kalemlere farklı fiyat tekliflerinin verildiği, imza yetkilileri, adresleri, geçici teminat mektuplarının referans numaraları vb. gibi birçok hususun farklı olduğu, sadece aynı IP üzerinden doküman indirilmesine dayanılarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu çerçevede birbirlerinin tekliflerinden haberdar olunması imkânının oluşmayacağı, ihale kararını etkileyecek irade birliği içerisinde hareket edildiğine dair somut başka bir veri olmaksızın idarece işlem tesis edildiği, idarece alınan kararın karar mevzuata uygun olmadığı düzeltici işlem tesis edilerek yasaklama işleminin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…
j) 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar,

…

2’nci ve 3’üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü yer almaktadır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Konstrüksiyon Başüstü Levha İmal Edilmesi, Montajı ve Muhtelif İşlerin Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1993E04-341 (1993E040860 - Bölünmüş Yollar),2022E04-184561 (-Karayolu Trafik Güvenliği-1),2023E04-207622 (-Otoyollarda Trafik Güvenliği)

d) Kodu:

e) Miktarı: 3100 m² Galvanizli Sac Profilden Levha, 100.000 kg Kaplama Üstü Levha Taşıyıcı Konstrüksiyon., 50 adet Kaplama Üstü Levha Taşıyıcı Konstrüksiyonun Yerine Konulması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Devlet ve İl Yolları” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle 02.12.2024 tarihinde gerçekleştirilen “Karayolları 10’uncu Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Konstrüksiyon Başüstü Levha İmal Edilmesi, Montajı ve Muhtelif İşlerin Yapılması” yapım işi ihalesi olduğu,

Başvuru sahibi istekli Suv Bilişim Yapı Anonim Şirketi ile istekli Veysel Ukay’ın aynı IP adresinden doküman indirmeleri gerekçesi nedeniyle idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı, imza yetkilileri, adresleri, geçici teminat mektuplarının referans numaraları gibi birçok hususun farklı olduğu ayrıca her iki isteklinin teklif mektuplarında kalemlere verilen tekliflerin de farklı olduğu bu nedenle yalnızca aynı IP adresinden doküman indirilmesi nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin uygulanabilmesinin söz konusu olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibi istekli (Suv Bilişim Yapı Anonim Şirketi) adına ihale dokümanının 28.11.2024 tarihinde 78***** IP adresi üzerinden Nihat Kaya tarafından indirilerek 28.11.2024 tarihinde 78***** IP adresi üzerinden Nihat Kaya tarafından e-imzalı olarak teklif vermiş olduğu,

EKAP üzerinden yapılan MERSİS sorgulamasında başvuru sahibi isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda anılan tüzel kişiliğin %51 ortağının Fatma Özgür Gündoğdu, % 49 ortağının ise Nihat Kaya olduğu ayrıca Nihat Kaya’nın şirketi Münferiden Temsile Yetkili olduğu görülmüştür.

Diğer istekli Veysel Ukay adına 28.11.2024 tarihinde 78***** IP adresi üzerinden Veysel Ukay tarafından indirilerek 28.11.2024 tarihinde 78***** IP adresi üzerinden Veysel Ukay tarafından e-imzalı olarak teklif vermiş olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan incelemeler çerçevesinde ihale kapsamında doküman indirilen IP adreslerinin aynı olduğu tespit edilmiştir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP adresi) adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin/istekli olabileceklerin doküman indirme/e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar ile birlikte mevcut durum göz önüne alındığında incelemeye konu edilen isteklilerin doküman indirmiş olduğu IP adreslerinin aynı olduğu, görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında mezkûr Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu doğrultuda ihalenin anılan Kanun’un temel ilkelerine uygun biçimde yürütülmesi ve sonuçlandırılması, öngörülen usul kurallarına uygunluk yanında sürecin doğal akışını bozacak bir kısım açık veya örtülü davranışların yapılmaması gerektiği dikkate alındığında, ihalelerde isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için birden fazla eylemin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması koşulu gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, isteklilerin aynı IP adresinden doküman indirmesinin daha sonra farklı IP adresleri üzerinden ihaleye teklif vermiş olsalar dahi irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair kuvvetli kanıt (karine) oluşturacağı bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.