KİK Kararı: 2025/UY.I-80 (2 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UY.I-80
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ayşah İnşaat Temizlik Sağlık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kâğıthane Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1541671 İhale Kayıt Numaralı “'2025 Yılı Kâğıthane İlçesi Dâhilindeki Parklarda Kullanılmak Üzere; Çocuk Oyun Grupları ile Açık Alan Spor Aletlerinin Bakım - Onarım ve Yenilenmesi'” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kağıthane Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından 12.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Kâğıthane İlçesi Dâhilindeki Parklarda Kullanılmak Üzere; Çocuk Oyun Grupları ile Açık Alan Spor Aletlerinin Bakım - Onarım ve Yenilenmesi” ihalesine ilişkin olarak Ayşah İnşaat Temizlik Sağlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 06.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173401 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1672 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesi ile idareye 4 adet binek otomobil tahsis edileceğinin ve söz konusu araçların aylık 4 depo yakıt kullanacağının düzenlendiği, bu giderlerin sözleşme bedeline dahil edildiği, Teknik Şartname’de nakliye giderlerinin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, ihale konusu işin maliyet bileşenlerinin akaryakıt ile makine ve teçhizata ilişkin amortisman maliyetlerinden oluştuğu, ancak İdari Şartname’de belirtilen fiyat farkı formülünde yalnızca a ve b6 katsayılarına yer verildiği, diğer maliyet unsurları için fiyat farkı öngörülmemiş olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı hesabında aşağıdaki formül uygulanır:

F = An x B x ( Pn - 1 )

İn Çn Dn AYn Yn Kn Gn Mn

Pn = a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + b4 —— + b5 —— + b6—— + c ——

İ0 Ç0 D0 AY0 Y0 K0 G0 M0

(2) Formülde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

c) B: 0,90 sabit katsayısını,

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a: İşçilik ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

e) b1: Metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

f) b2: Demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

g) b3: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ğ) b4: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

h) b5: Ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ı) b6: Diğer malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

i) c: Makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ifade eder.

(3) İhale dokümanında gösterilen sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçe ile değiştirilemez.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

…

f) Go, Gn: İhale konusu yapım işi kapsamında yer alan diğer malzemeler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

…

ifade eder.

(5) Yukarıdaki sayılardan Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla işin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

6. İdare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur.

7. İşin nitelik ve kapsamına göre imalatta kullanılacak malzemelerin niteliği ile iş programına göre malzemenin kullanılacağı safha dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas sabit katsayılar için imalatın farklı aşamalarında uygulanmak üzere farklı endeksler belirlenebileceği gibi, bu değerlerin her biri için yukarıda sayılanlar arasından aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. Ağırlık oranını gösteren sabit katsayılardan biri, birkaçı veya tamamı kullanılarak, yapım işinin farklı bölümleri/aşamaları için toplamları bire (1.00) eşit olacak şekilde farklı katsayılar belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı, esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 YILI KÂĞITHANE İLÇESİNDEKİ PARKLARDA KULLANILMAK ÜZERE; ÇOCUK OYUN GRUBU VE AÇIK ALAN SPOR ALETLERİNİN BAKIM-ONARIM VE YENİLENMESİ İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

154 İş Kalemi ile Oyun Grupları ve Ekipmanlarının-Spor Aletlerinin Bakım- Onarım ve Yenilenmesi, Zemin Kaplama İşlerinin Yapılması, İdare Malı Montaj ve Söküm İşlerinin Yapılması, Çeşitli Demir ve Ahşap İşlerinin Yapılması, Çeşitli Tamiratlar ve Zemin - Oyun Grupları ve Spor Aletlerinin Boyanması İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: KAĞITHANE İLÇE SINIRLARI DAHİLİNDE PARKLAR VE İDARENİN GÖSTERECEĞİ DEPO ALANI” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

İmalatın aşağıda belirtilen aşamalarında uygulanacak katsayı ve endeksler şu şekilde belirlenmiştir

F = An x B x ( Pn - 1 )

Pn= a İn/İo+b1 Çn/Ço+b2 Dn/Do+b3 AYn/AYo+b4 Yn/Yo+b5 Kn/Ko+b6 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a (İşçilik ağırlık oranı)

0,15

İo, İn

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100) Harcama Gruplarına Göre Endeks Sayıları Tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

b3 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b6 (Diğer malzemelerin ağırlık oranı)

0,85

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranı)

0

…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale kapsamında yapılacak işler; şartnamesindeki standartlara uygun yapılmadığı, emniyet tedbirleri alınmadığı ve iş mahallinin çalışma esnasında temiz tutulmadığı gibi vs. durumlarda Özel Teknik Şartnamede belirtilen cezalar uygulanarak hakedişten mahsup edilecektir.

Yüklenici firma, müdürlük tarafından oluşturulacak heyetin, günlük faaliyetleri takip edebilmesi için idareye 4 (DÖRT) adet binek otomobil tahsis edecektir ve bedelleri yüklenici firmaya ait olup sözleme bedeline dahildir. Araç da aylık 4 depo yakıt kullanılacaktır. 1 depo en az 50lt olacaktır. *Kasko, sigorta, bakım, köprü ve otoyol giderleri, akaryakıt, yaz ve kış lastiği vb. yükleniciye ait olup İdarece herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Kullanılacak olan binek araçlar en fazla 2 yaşında olup 90 ve üzeri beygir, 1500 cc ve üzeri motor gücünde olacaktır. (Teknik Şartnamede de belirtilmiştir.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım işi ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerekmekte olup, söz konusu formüllerde yer alan a katsayısının işçilik ağırlık oranını, b1 katsayısının metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını, b2 katsayısının demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını, b3 katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, b4 katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, b5 katsayısının ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını, b6 katsayısının diğer malzemelerin ağırlık oranını ve c katsayısının makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranını temsil ettiği belirtilmiştir.

Yine aynı Esaslar’da, sabit katsayıların, idare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerektiğinin ifade edildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre (a) katsayısının “0,15”, (b6) katsayısının “0,85” olarak belirlendiği, diğer katsayıların ise “0” olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının; ihale konusu işin maliyet bileşenlerinin akaryakıt ile makine ve teçhizata ilişkin amortisman maliyetlerinden oluştuğu, ancak İdari Şartname’de belirtilen fiyat farkı formülünde yalnızca a ve b6 katsayılarına yer verildiğine yönelik olduğu, başvuru sahibinin iddia ettiği hususlarla sınırlı olarak yapılan incelemede; başvuruya konu ihalenin “Parklarda Kullanılmak Üzere; Çocuk Oyun Grupları ile Açık Alan Spor Aletlerinin Bakım - Onarım ve Yenilenmesi” işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde 154 adet iş kaleminin bulunduğu, İdari Şartname’de fiyat farkı düzenlemesinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın yukarıda aktarılan düzenlemeleri çerçevesinde idarece ilgili katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde araç ve akaryakıta ilişkin olarak herhangi bir kalem bulunmadığı, yapım işinin asli bir unsuru olmayan genel giderlere ilişkin yardımcı girdi mahiyetindeki girdiler için katsayı belirlenmemesinin mevzuata aykırılık oluşturmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde,“…GENEL İLKELER

Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir...” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Resmi Gazete’de 17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde yer verilen düzenlemelerden; Genelge’nin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edileceği, genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

İhaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticiler sorumlu olacağından, bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından ihale süreci hakkında değerlendirmede bulunulacağı açıktır.

Bu doğrultuda ihalelerin Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğu ilgili idarelere ait bulunduğundan, Kurul tarafından bu hususa ilişkin ayrıca değerlendirmede bulunulmamış olup itirazen şikayet başvurusunun esasına ilişkin karar verilmesi başvuruya konu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne uygun kabul edildiği sonucunu doğurmamaktadır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.