KİK Kararı: 2025/UY.I-597 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UY.I-597
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şen Tarım İnşaat Nak. Otomotiv Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 18. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1600665 İhale Kayıt Numaralı “Burdur Merkez Akyayla Regülatör Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Burdur Merkez Akyayla Regülatör Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Şen Tarım İnşaat Nak. Otomotiv Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.02.2025 tarih ve 177701 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/329 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren Coşaroğulları İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aynı IP üzerinden doküman indirdikleri ve ihaleye teklif verdikleri yönünde tespit yapılarak haklarında 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca kamu ihalelerine katılmaktan yasaklılık işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği, bu kararın kendilerine 14.01.2025 tarihinde tebliğ edildiği, komisyon kararında haksız ve maddi gerçekleri yansıtmayan tespite dayalı karara yasal süresi içinde EKAP üzerinden itiraz edildiği, ihale komisyonunca itiraz başvurularına ilişkin yeterli araştırmanın yapılmadan itirazlarının hukuka aykırı olarak reddedildiği, oysa ki “ekap.kik.gov.tr” üzerindeki LOG kayıtlarında IP ve port bilgilerinin ayrı ayrı yer almasının ve ilgili kurumlarca farklı kullanıcılara aynı IP'nin verilmesinin olağan olduğu, ayrımın port bilgisi ile yapılması gerektiği, Coşaroğulları İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile herhangi bir ortaklıklarının ve işbirliklerinin bulunmadığı, söz konusu istekli ile aynı internet bağlantısını kullanmalarının söz konusu olmadığı, aynı IP’nin kendilerine ve aynı binada alt katlarında faaliyet gösteren diğer isteklinin bilgisayarına atanmış olmasının DSL hizmet sağlayıcısından kaynaklanan bir sorun olabileceği, bu nedenle Türk Telekomünikasyon A.Ş. Samsun Bölge Müdürlüğü Kuzey Bölge Hukuk Müdürlüğü’nden bilgi talebinde bulunulduğu, başvuru üzerine gelen cevabi yazıda farklı internet kullanıcılarının aynı IP'yi alabileceği, ayırt etmek için port bilgilerinin kullanılması gerektiğinin ifade edildiği, port bilgileri üzerinden tespit yapılması amacıyla delil tespiti istemli Tokat 2. Sulh Hukuk Mahkemesine başvuru yaptıkları, IP Sorgulama sonucu 15.01.2025 tarihinde bağlantı IP'lerinin sistem üzerinde 88..147 olarak değiştiği, IP'lerinin bu tarihe kadar 88..154 olarak IP geçmişinde gözüktüğü, özetle Coşaroğlu İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aynı internet bağlantısını kullanmalarının söz konusu olmadığı, farklı DSL abonelerine aynı IP’nin sistem üzerinden verilmesinin mümkün olduğu, port bilgileri üzerinden tespit yapılması ve haklarında kamu ihalelerine katılmaktan yasaklılık işlemlerinin başlatılmasına ilişkin ihale komisyonu kararının kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. ...” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde“1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. e-teklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Burdur Merkez Akyayla Regülatör Sulaması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2016A01-62

d) Kodu: 5-04-7-4-2-06-5-7-90-42440000063-61-18

e) Miktarı:79 ha Sulama sahasına ait muhtelif çaplarda boru döşenmesi, Regülatör Yapılması ve muhtelif sanat yapısı imalatı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Burdur Merkez Akyayla ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin DSİ 18. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Burdur Merkez Akyayla Regülatör” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 34 adet doküman edinildiği, 23 istekli tarafından teklif sunulduğu, 14.01.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Şen Tarım İnş. Nak. Oto. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Coşaroğulları İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, doküman indirme işlemlerinin ve teklif verme işlemlerinin aynı IP adresinden gerçekleştirilmesi üzerine, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesi hükmüne aykırı şekilde ihaleye teklifi verdikleri değerlendirilerek, aynı Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca yasaklama işlemi başlatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi, Şen Tarım İnş. Nak. Otom. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, 07.01.2025 tarihinde 88..154 IP adresi üzerinden ihale dokümanı indirildiği, 07.01.2025 tarihinde 88..154 IP adresi üzerinden teklif gönderildiği, anılan istekli adına teklifi gönderen kişinin Mustafa Yılmaz olduğu, söz konusu şirketin ortaklık oranlarına yönelik yapılan araştırma sonucunda şirketin %50 ortaklık oranı ile Mustafa Yılmaz ve diğer %50 ortaklık oranındaki kişinin ise Sami Yılmaz olduğu, aynı zamanda Mustafa Yılmaz’ın şirketin münferiden temsile yetkili olan şirket müdürü (Müdürler Kurulu Başk.)olduğu bilgilerine ulaşıldığı,

Coşaroğulları İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, 07.01.2025 tarihinde 88..154 IP adresi üzerinden ihale dokümanı indirildiği, 08.01.2025 tarihinde 88..154 IP adresi üzerinden teklifin gönderildiği, anılan istekli adına teklifi gönderen kişinin Mustafa Coşar olduğu, söz konusu şirketin ortaklık oranlarına yönelik yapılan araştırma sonucunda şirketin %50 ortaklık oranı ile Mustafa Coşar ve %50 ortaklık oranı ile Ali Coşar’a ait olduğu, aynı zamanda Mustafa Coşar’ın şirketin münferiden temsile yetkili olan şirket müdürü olduğu bilgilerine ulaşıldığı,

EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, Şen Tarım İnş. Nak. Otom. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Coşaroğulları İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanının aynı IP adreslerinden indirildiği, teklif verme işlemlerinin de aynı IP adresinden gerçekleştirildiği, IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunamayacağı, bu çerçevede, isteklilerin e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendinde, anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı ifade edilmiş; aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayılarak söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında mezkûr Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bununla birlikte ihalelerde, isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için gerçekleştirilen eylemlerin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından aynı IP’nin kendilerine ve aynı binada alt katlarında faaliyet gösteren Coşaroğulları İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti..nin bilgisayarına atanmış olmasının DSL hizmet sağlayıcısından kaynaklanan bir sorun olabileceği iddia edilmekte ise de yapılan incelemede, başvuru sahibi Şen Tarım İnş. Nak. Oto. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.. tarafından sunulan teklif mektubunda adresin “SANAYİ SİTESİ ACENTALAR BLOK 11 60100 TOKAT MERKEZ/TOKAT” olarak belirtildiği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin resmi internet adresi (https://www.ticaretsicil.gov.tr/) üzerinden haricen yapılan sorgulama neticesinde söz konusu isteklinin adresinin “Yeniyurt Mahallesi Ayyıldız Caddesi No:30 No:/Merkez/Tokat” olarak yer aldığı, Coşaroğulları İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif mektubunda adresin “YENİYURT MAH. VALİ ZEKAİ GÜMÜŞ BUL. NO:51G MERKEZ TOKAT/TOKAT MERKEZ” olarak belirtildiği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin resmi internet adresi (https://www.ticaretsicil.gov.tr/) üzerinden haricen yapılan sorgulama neticesinde söz konusu isteklinin adresinin teklif mektubunda yer verilen adresle aynı olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin Coşaroğulları İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aynı binada faaliyet göstermelerinden dolayı kendilerine ve söz konusu istekliye aynı IP adresinin atandığı iddiasının dayanaksız olduğu, söz konusu hususun idarece de tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri ve tespitlere göre; aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının ve aynı IP adresinden teklif verilmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğunun kabulünün mümkün bulunmadığından hareketle,

İhaleye katılan isteklilerden Şen Tarım İnş. Nak. Otom. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale dokümanını indirdiği ve teklif verdiği IP adresi (88..154) ile Coşaroğulları İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale dokümanını indirdiği ve teklif verdiği IP adresinin (88..154) aynı olduğu tespit edilmiş olup, anılan isteklilerin irade birliği içinde örtülü hareket ettiklerine dair karine oluştuğu anlaşıldığından, yapılan tüm bu tespitler birlikte değerlendirildiğinde, anılan isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği ve bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği ve bu itibarla da başvuru sahibi isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasında ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin “haklarında kamu ihalelerine katılmaktan yasaklılık işlemlerinin başlatılmasına ilişkin ihale komisyonu kararının kaldırılması gerektiği” iddiasına ilişkin olarak, Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurum’un görev ve yetkileri sayılmış olup, söz konusu yasaklama kararının ve karar ile ilgili hükümlerin uygulanmasının Kurumun görev alanında bulunmadığı, dolayısıyla anılan iddianın görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B)İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.