KİK Kararı: 2025/UY.I-321 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UY.I-321
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Solo Tasarım ve Mühendislik Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1491434 İhale Kayıt Numaralı “Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Bulunan Mevcut Baca Kapakları ve Yağmursuyu Izgaralarının Yol Seviyesine Getirilmesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 04.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Bulunan Mevcut Baca Kapakları ve Yağmursuyu Izgaralarının Yol Seviyesine Getirilmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Solo Tasarım ve Mühendislik Anonim Şirketi’nin 26.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2025 tarih ve 174916 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/17 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Dikyol Yapı A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Matris Altyapı Mühendislik A.Ş. firmalarının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde;

-Saatlik asgari ücretin altında açıklama yapıldığı,

-Motorin girdisi için, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan "En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda" yer alan fiyatların % 90’ının altında açıklama yapıldığı,

-Kar oranının %10’un altında belirlendiği belirtilerek söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

…

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Bulunan Mevcut Baca Kapakları Ve Yağmursuyu Izgaralarının Yol Seviyesine Getirilmesi Yapım İşi

…

e) Miktarı:

20.000 ADET Mevcut Baca Kapağının Sökülerek Yol Seviyesine Getirilmesi İmalatını da kapsayan toplam 13 adet pozdan oluşan Baca Kapakları Ve Yağmursuyu Izgaralarının Yol Seviyesine Getirilmesi Yapım İşi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ek” inde “

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

BACA-01

Mevcut Baca Kapağının Sökülerek Yol Seviyesine Getirilmesi İmalatı

adet

20.000

2

BYE-01

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,05 m)

adet

15.000

3

BYE-02

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,10 m)

adet

1.000

4

BYE-03

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,15 m)

adet

750

5

BYE-04

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,20 m)

adet

750

6

IYE-01

Prefabrik Beton Izgara Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,06 m)

adet

20.000

7

IYE-02

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,08 m)

adet

1.500

8

IYE-03

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,10 m)

adet

1.500

9

IYE-04

Prefabrik Beton Baca Yükseltme Elemanı Temini ve Yerine Konulması (h: 0,12 m)

adet

1.000

10

IZGARA-01

Yağmursuyu Izgaralarının Sökülmesi, Yükseltilmesi ve Yerine Montajının Yapılması

adet

25.000

11

IZGARA-02

Yağmursuyu Izgaralarının Sökülmesi, Tabutların Değişimi, Yükseltilmesi ve Yerine Montajının Yapılması

adet

10.000

12

YAMA-01

Yama için Zeminin Hazırlanması, Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Sıcak Karışımın Temini, Nakli ve El ile Serilmesi

ton

30.000

13

YAMA-02

Yama İçin Zeminin Hazırlanması, Soğuk Asfalt ile Yama Yapılması, El ile Serilmesi (Nakliye Dahil)

ton

5.000

düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname kapsamında yer alan Birim Fiyat Tariflerinde “IZGARA-02” poz nolu iş kaleminin teknik tarifi “İmalat adresinde yer alan veya İdare tarafından verilen yağmursuyu ızgaralarının (55 kg) sökülmesi, makine ile kazı yapılması, kazının kazı çukuru dışına atılması veya taşıtlara yükletilmesi, döküm yerinde boşaltılması, (döküme gidecek olan malzemenin nakliye bedeli asfalt yama pozu içerisinde yer almaktadır), kazılan yerin taban ve yan cidarlarının kabaca düzeltilmesi için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, prefabrik kutu menfezlerin (0,84m x 0,50m x 0,64m ebatlarında et kalınlığı: 0,20m) temini, nakliyesi, yükleme-boşaltması, yerine konması, taban ve yanal alanın 0,32mm’ye kadar olan malzeme ile gömlekleme yapılması, pvc boru ile kanala bağlanması, işçilikleri, bakım-onarımı, yükseltilen yağmursuyu ızgaralarının kenar boşluklarının asfalt ile doldurulması, prefabrik lentolar arasında gerekli olması durumunda grout harcı ile sıva yapılması, yağmursuyu ızgaralarının yerine konulması için her türlü malzeme, bakım-onarım ve temizlik için gerekli işçilik alet ve edevat giderleri ile, işyerindeki yatay ve düşey taşımalar, her türlü masraf, yüklenici kârı ve genel giderler dâhil, idare malı yağmursuyu ızgaralarının sökülmesi, makine ile kazı yapılması, taşıtlara yüklenmesi, prefabrik lentolar ile yükseltilmesi işçiliği (prefabrik lento malzeme bedeli hariç), yukarıda açıklanan her türlü grout harcı imalatlarının yapılması, gerekli bakım onarımlarının yapılması, yağmursuyu ızgaralarının (55 kg) yerine konulması ve sabitlenmesi için yağmursuyu ızgara başı adet fiyatıdır. ÖLÇÜ: Adet” şeklinde düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 04.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Bulunan Mevcut Baca Kapakları ve Yağmursuyu Izgaralarının Yol Seviyesine Getirilmesi Yapım İşi” olduğu, 25.12.2024 tarihinde alınan ihale komisyonu kararına göre; söz konusu ihaleye 36 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından 13.12.2024 tarihli yazı ile, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, yapılan değerlendirmeler sonucunda teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen Dikyol Yapı A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Matris Altyapı Mühendislik A.Ş.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarenin isteklilere göndermiş olduğu 13.12.2024 tarihli aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazı ile YAMA-01 BACA-01 IZGARA-01 IZGARA-02 olmak üzere 4 adet iş kaleminin açıklanmasının talep edildiği, yazı ekinde açıklanması istenen iş kalemleriyle birlikte; açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine, açıklama istenilen analiz girdileri listesine, sıralı analiz girdileri tablolarına ve örnek analiz formatına yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, IZGARA-02 iş kaleminin analiz girdisi olan 40.140.1053 poz numaralı “Prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi (G: 1,20 m, U: 1,00 m, Y: 2,00 m, e: 0,20 m)” rayicinin ebatlarına, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde (0,84 m x 0,50 m x 0,64 m ve e: 0,20 m) olarak yer verildiği, yine yaklaşık maliyetin hesaplamalarına dayanak teşkil eden inşaat analizleri kapsamında, IZGARA-02 iş kaleminin analizinde, söz konusu rayice 40.140.1053-ANZ. poz numarası ve (0,84 m x 0,50 m x 0,64 m ve e: 0,20 m) ebatlarıyla yer verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine 23.01.2025 tarihli Kurum yazısı ile idareden, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgelerin (analizler, alt analizler ve hesaplama yöntemleri de dâhil) ayrı bir dosyada sıralanarak gönderilmesi istenilmiştir.

İdare tarafından gönderilen 24.01.2025 tarihli cevabi yazıda yaklaşık maliyete ilişkin bilgi ve belgeler gönderilmiş olup bu kapsamda gönderilen Izgara-02 çalışma metodu adlı belgede ; “…Yukarıda görülen “Izgara-02” iş kalemi için kullanılacak olan prefabrik yağmursuyu kutu menfezi ebatları hesaplanırken Ankara İli dahilinde bulunan mevcut yağmursuyu toplama ızgaralarının ebatları referans alınmıştır. İdaremiz ihtiyacı olan ebatlar: genişlik: 0,84 m, uzunluk: 0,5 m, yükseklik: 0,60 m, et kalınlığı: 0,20 m olacak şekildedir. İller Bankası tarafından açıklanan birim fiyatlar arasında 8 farklı ebatta prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi fiyatı bulunmaktadır;

40.140.1051: Genişlik: 1,00 m, Uzunluk: 0,5 m, Yükseklik: 2,00 m,Et Kalınlığı:0,20 m

40.140.1052: Genişlik: 1,00 m, Uzunluk: 1,00 m, Yükseklik: 2,00m,Et Kalınlığı:0,20m

40.140.1053:Genişlik: 1,20 m, Uzunluk: 1,00 m, Yükseklik: 2,00 m,Et Kalınlığı: 0,20m

40.140.1054: Genişlik: 1,30 m,Uzunluk:1,00m,Yükseklik: 2,00 m,Et Kalınlığı:0,20 m

40.140.1055: Genişlik: 1,50 m, Uzunluk: 1,00m,Yükseklik:2,00 m, Et Kalınlığı: 0,20m

40.140.1056: Genişlik: 2,00 m, Uzunluk: 1,00 m,Yükseklik:2,00 m,Et Kalınlığı: 0,25m

40.140.1057: Genişlik: 2,00 m, Uzunluk:1,50m,Yükseklik: 2,00 m,Et Kalınlığı: 0,25 m

40.140.1058: Genişlik: 2,50 m,Uzunluk:1,00m,Yükseklik:2,00 m,Et Kalınlığı: 0,25 m

Izgara-02 iş kalemi pozu analizinde yer alan 40.140.1053-ANZ girdisinde ise İller Bankası rayiçlerinden 40.140.1053 numaralı rayiç kullanılmıştır. Hesaplama şekli ise aşağıdaki gibidir;

Öncelikle 40.140.1053 numaralı rayiçte belirtilen ebatlara istinaden kutu menfezin hacim hesabı yapılmıştır. Bu hesaplamada alman esaslar kutu menfezin yapısı gereği yanal yüzey ve taban alanın dolu, üst kısmın ise açık olmasıdır.

1,20 x 1,00 x 2,00 metre ebatlarında 0,2 metre et kalınlığında olan menfezin;

Dıştan dışa ebatların çarpılması ile brüt hacim= l,2xlx2=2,4 m3

Yanal yüzeylerde (4 adet yüzey=2 kısa kenar, 2 uzun kenar), iki defa kısa kenarlı yüzeylerden dolayı, 2 defa uzan kenarlı yüzeylerden dolayı, tabandan dolayı ise bir defa olmak üzere (üst kısım açık) dıştan dışa ölçülerden düşülerek içten içe net ölçüler bulunmuş ve boş hacim hesaplanmıştır;

Boş hacim= (l,2-0,4)x(l-0,4)x(2-0,2)= 0,864 m3

Brüt hacim-boş hacim=net hacim=2,4-0,864= 1,536 m3 olarak hesaplanmıştır.

0,84 x 0,50 x 0,60 metre (0,20 m et kalınlığı) ebatlarının da aynı şekilde hacim hesabı yapılmıştır;

Brüt hacim= 0,84x0,5x0,6=0,252 m3

Boş hacim=(0,84-0,4)x(0,5-0,4)x(0,6-0,2)=0,0176 m3

Net hacim=0,252-0,0176=0,2344 m3

Sonuç olarak; prefabrik kutu menfez imalatında kullanılacak beton, demir, kalıp malzemeleri ve imalathane gibi diğer etkenler göz önüne alınmış, ebatların oranlamasında dıştan dışa ölçülerin esas alınmasının yanıltıcı olabileceği için menfezin boşluk olan kısmı oranlamada hesaba katılmamıştır. Poz numarası 10.140.1053 olan İller Bankası rayicinde yer alan kutu menfezin net hacimi ile İdare’mizin ihtiyacı olan kutu menfezin hacminin oranı 0,2344/1,536=0,152604 olarak ortaya çıkmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede; idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan bir rayiç olan 40.140.1053 poz numaralı “Prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi (G: 1,20 m, U: 1,00 m, Y: 2,00 m, e: 0,20 m)” girdisi için hacimsel hesaplamalar yapılmak ve (0,84 m x 0,50 m x 0,64 m ve e: 0,20 m) ebatları tespit edilmek suretiyle 40.140.1053-ANZ. poz numarası ile rayiç fiyatının belirlendiği, buna sebep olarak da idarenin ihtiyacı olduğu belirtilen ebatlara ilişkin rayiç fiyatının bulunmamasının gösterildiği, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasında, belirlenen yeni ebatlar üzerinden değil analizdeki “1” olan girdi miktarının yukarıda yer verilen hesaplamalar doğrultusunda “0,152604” e düşürülerek, 40.140.1053 poz numaralı “Prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi (G: 1,20 m, U: 1,00 m, Y: 2,00 m, e: 0,20 m)” rayici için açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken, 40.140.1053 poz numaralı “Prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi (G: 1,20 m, U: 1,00 m, Y: 2,00 m, e: 0,20 m)” girdisi için hacimsel hesaplamalar yapılarak, 40.140.1053-ANZ. poz numarası ile (0,84 m x 0,50 m x 0,64 m ve e: 0,20 m) ebatları tespit edilmek suretiyle rayiç fiyatının belirlendiği ancak aşırı düşük teklif sorgulamasında, 40.140.1053 poz numaralı “Prefabrik yağmursuyu betonarme kutu menfezi (G: 1,20 m, U: 1,00 m, Y: 2,00 m, e: 0,20 m)” rayici için açıklama istenildiği, bu durumun isteklileri tereddüte düşürecek mahiyette olduğu, neticede aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklileri tereddüte düşürecek ve ihale dokümanıyla çelişecek şekilde açıklama istenilmesi durumunun mevzuata uygun olmayacağı değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan idarenin aşırı düşük teklif açıklanmasına ilişkin yazısı ve ekleri incelendiğinde, 0.160.1026 (04.109) poz numaralı “mazot” girdisine, açıklama istenilen analiz girdileri listesinde yer verildiği ancak söz konusu girdiye uyuşmazlığa konu IZGARA-02 “Yağmursuyu ızgaralarının sökülmesi, tabutların değişimi, yükseltilmesi ve yerine montajının yapılması” iş kaleminin analizinde “açıklama istenilmeyecek” belirlemesinin yapıldığı, YAMA-01 “yama için zeminin hazırlanması, asfalt betonu aşınma tabakası sıcak karışımın temini, nakli ve el ile serilmesi” iş kaleminde ise “mazot” girdisinin açıklama istenecek analiz girdileri arasında gösterildiği, aynı durumun aynı iş kalemlerinin girdisi olan 10.110.1003 (02.017) poz numaralı “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (k)” için de geçerli olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre, aynı girdinin birden fazla paçal/özel iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerekirken, 0.160.1026 (04.109) poz numaralı “mazot” ve 10.110.1003 (02.017) poz numaralı “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (k)” girdileri için açıklama istenen farklı iş kalemlerinin analizlerinde farklı belirlemelerin yapıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı şekilde değerlendirilmesi için idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespit edildiğinden idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Dolayısıyla, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde idare tarafından;

-Sıralı iş kalemleri/grupları listesi kullanılarak, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

-Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, yakıt, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

-Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması,

-Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal/özel iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi,

-Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

-Açıklama istenilen iş kalemi analizleri ile analiz girdilerinin, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ihale dokümanına ve birim fiyat tariflerine uygunluğunun kontrol edilmesi,

İdarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü koşulun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulanması işleminin yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.