KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UY.I-288
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gelişim İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1213182 İhale Kayıt Numaralı “Marmaris İlçesi Dgbh Projesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (Botaş) tarafından 26.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Marmaris İlçesi DGBH Projesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gelişim İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.nin 25.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.01.2025 tarih ve 175691 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/125 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından fiyat dışı unsur puanlamasının hatalı yapıldığı, doğru hesaplanmış olan fiyat dışı unsur puanlarının tekliflerinin sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif olması sebebiyle 60 puan, teklif ve yaklaşık maliyetin birbiri ile uyumlu olmasından dolayı 20 ve idareye devam eden bir işinin olmamasından dolayı 5 puan olması ve toplamda 85 puan almaları gerekirken idare tarafından 80 puan verildiği, idarenin söz konusu 5 puanı idarenin bünyesinde devam eden işi olmadığının beyan edilmemesi gerekçesiyle vermediği, ancak söz konusu beyanın hangi forma nasıl işleneceğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, idarenin söz konusu durum beyan edilse dahi kendisinin tekrar teyidini yapacağı, şu anda idare ile devam eden bir sözleşmelerinin olmaması dolayısıyla kendilerine 5 tam puanın verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Marmaris Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 22.2’nci maddesinde “Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 31.3’üncü maddesinde “İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.Hesaplamada Kullanılacak Formül:Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan = (Teklif Tam Puanı - (´Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı-Teklif Fiyatı´ X Teklif Tam Puanı / Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı)) + Fiyat Dışı Unsur Puanı

Teklif Fiyat Puanı:60

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:40

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: İsteklinin Teklifi ile Yaklaşık Maliyet Yapısının Birbiri ile Uyumu

(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 20 )

Aşağıda, teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden seçilen kaleme/kalemlere ilişkin asgari ve azami oranlar belirlenmiştir. İsteklinin teklif cetvelinde seçilen bu kalemlere verilmiş olan teklifler, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılacak, bulunan oran o kalem için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa istekli o kalem için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.
Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır.
İş kalemlerinde gruplama yapılmış olması halinde, gruba dahil olan kalemlere istekli tarafından teklif edilen tutarların toplamının, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılması sonucu bulunan oran, o grup için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa, istekli o grup için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.

Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır. Bu yönteme ilişkin işlemler, belirlenen bütün kalemler için isteklilerin teklif cetveli esas alınarak EKAP tarafından otomatik olarak yapılacak ve toplam fiyat dışı unsur puanları hesaplanacaktır.

…

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Liste Oluşturma

(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 5 )

Aşağıda yer alan listeye belirlenen kriterleri içeren maddeler eklenmiş olup, istekli tarafından bu maddelerden biri seçilebilecek ve istekliye seçilen maddeye karşılık belirlenen fiyat dışı unsur puanı verilecektir.

Fiyat Dışı Unsur Tanımı: İsteklilerin, idaremizde ihale tarihi itibarı ile geçici kabul belgesi düzenlenmemiş devam eden yapım işi sayısına göre puan kırılacaktır. İsteklilerin onaylı alt yüklenici konumunda bulunduğu işler devam eden iş olarak kabul edilecektir. İsteklilerin idaremizde, sözleşme bedeli teklif bedelinin %20 sinin altında olan işler, devam eden iş olarak kabul edilmeyecektir. İsteklilerin, İş Ortaklığı olarak yüklendiği ve devam eden işleri üzerinden de puan kırılacaktır. Böyle bir durumda isteklinin iş ortaklığında hissesine düşen sözleşme bedelinin teklif bedelinin %20 sinin üzerinde olması koşulu aranacaktır. Sözleşme bedelinin teklif bedeli ile kıyaslanmasında; devam eden işin sözleşme bedelinin güncellenmiş tutarı dikkate alınacaktır. Sözleşme bedeli güncellenirken sözleşme tarihinden, teklif verilen işin ihale tarihine Yurt İçi Fiyat Endeksi üzerinden güncelleme yapılacaktır. İdare, İsteklilerin beyanı üzerinden değerlendirme yapacaktır.

Tanımı

Fiyat Dışı
Unsur Puanı

Devam eden işi yok ise

5

Devam eden 1 işi var ise

2,5

…

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun 16.12.2024 tarihli kararının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihaleye 11 isteklinin teklif sunduğu, idare tarafından yapılan yeterlik değerlendirilmesinde Enermak İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Mega Endüstri Kontrol Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, Barikler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunan Borentek İnşaat Tesisat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden teklif bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmayacaklarının idareye yazı ile bildirildiği, anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile reddedildiği, İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde belirlenmiş olan kriterler doğrultusunda yapılan fiyat dışı unsur puanlaması sonucunda en yüksek puanı alan ASC Mekanik Yapı İnşaat Anonim Şirketi - RSM Madencilik Enerji İnşaat ve Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından fiyat dışı unsur sekmesi içeriğinde herhangi bir bilgi yüklenmediği, idare tarafından yapılan fiyat dışı unsur değerlendirilmesinde kendisine sınır değerin üzerindeki ilk teklif bedeline sahip olduğu için 60 puan, birim fiyat teklif cetveli yaklaşık maliyet bileşenleri ile uyumlu olduğu için 20 puan verildiği, diğer unsurlara ilişkin herhangi bir beyanda bulunmadığı için söz konusu fiyat dışı unsurlardan puan alamadığı anlaşılmış olup başvuru sahibi dilekçesinde idare bünyesinde devam eden işleri olmadığı gerekçesiyle 5 puan daha almaları gerektiği ve herhangi bir işleri olmadığından beyan etmelerine de gerek bulunmadığı iddiasıyla idarenin puanlama işleminin mevzuata uygun olmadığı ifade edilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden, Kanun kapsamındaki ihalelerin idarelerin takdirleri doğrultusunda gerek fiyat gerekse fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak sonuçlandırılabileceği, anılan fiyat dışı unsurların neler olduğuna, nispi ağırlıklarına, fiyat dışı unsur formülüne ve hangi belgeler ile tevsik edileceğine ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Mevcut ihale dokümanı incelendiğinde, ihalenin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak sonuçlandırılacağının düzenlendiği, fiyat dışı unsur olarak birim fiyat teklif cetvelinin yaklaşık maliyet bileşenleri ile uyumu, tekliflerin sınır değere olan yakınlığı, ihaleyi yapan idare bünyesinde devam edem işinin olup olmadığı, makine ve ekipmanın kendi malı olup olmadığı, ihale konusu işe benzer nitelikteki işleri olup olmadığı, bünyesindeki teknik personel sayısı, son 5 yıl içerisinde bitirilen iş sayısı gibi kriterlerin belirlendiği tespit edilmiş olup isteklilerin fiyat dışı unsurlar ile ilgili beyanlarını yapacakları tabloyu teklifleri ile birlikte EKAP’a yüklemeleri gerektiği anlaşılmıştır.

İhaleye katılan başvuru sahibi dışındaki isteklilerin fiyat dışı unsurlara ilişkin beyanları incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan ASC Mekanik Yapı İnşaat Anonim Şirketi - RSM Madencilik Enerji İnşaat ve Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı, Borentek İnşaat Tesisat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, MBD İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Setyol Sanayi Tesisleri İmalat Makina İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının tablo halinde her bir fiyat dışı unsuru sağlayıp sağlamadıklarını beyan ettikleri, anılan beyanlara göre puanlamanın yapıldığı, başvuruya konu olan ihaleyi yapan idare bünyesinde devam eden sözleşmeleri ile ilgili fiyat dışı unsurda “devam eden işi yok ise” seçiminin yapıldığı, söz konusu beyan doğrultusunda 5 puan aldıkları anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin anılan maddelerinde yeterlik değerlendirilmesi ve fiyat dışı unsur puanlaması işleminin isteklinin beyanları doğrultusunda yapılacağı, sonrasında idarenin EKAP ve Kamu Kurum/Kuruluşlarına ait internet sayfaları üzerinden teyidini yapamadığı bilgi ve belgeleri isteklilerden talep ederek ihaleyi sonuçlandıracağı anlaşılmış olup başvuru sahibi tarafından ilk aşamada fiyat dışı unsur puanlamasına esas alınacak idarede devam eden sözleşme veya işinin olmadığına ilişkin beyanının yapılmadığı,

İdari Şartname’de iddia konusu fiyat dışı unsur düzenlemesinin “…Fiyat Dışı Unsur Tanımı: İsteklilerin, idaremizde ihale tarihi itibarı ile geçici kabul belgesi düzenlenmemiş devam eden yapım işi sayısına göre puan kırılacaktır. İsteklilerin onaylı alt yüklenici konumunda bulunduğu işler devam eden iş olarak kabul edilecektir. İsteklilerin idaremizde, sözleşme bedeli teklif bedelinin %20 sinin altında olan işler, devam eden iş olarak kabul edilmeyecektir. İsteklilerin, İş Ortaklığı olarak yüklendiği ve devam eden işleri üzerinden de puan kırılacaktır. Böyle bir durumda isteklinin iş ortaklığında hissesine düşen sözleşme bedelinin teklif bedelinin %20 sinin üzerinde olması koşulu aranacaktır. Sözleşme bedelinin teklif bedeli ile kıyaslanmasında; devam eden işin sözleşme bedelinin güncellenmiş tutarı dikkate alınacaktır. Sözleşme bedeli güncellenirken sözleşme tarihinden, teklif verilen işin ihale tarihine Yurt İçi Fiyat Endeksi üzerinden güncelleme yapılacaktır. İdare, İsteklilerin beyanı üzerinden değerlendirme yapacaktır.” şeklinde olduğu, idarece anılan düzenlemeye uygun hareket edilmesi gerektiği,

İdarenin de fiyat dışı unsur puanlamasını anılan düzenleme doğrultusunda sonuçlandırdığı, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ihale dokümanında düzenlenmiş olmasına rağmen teklifi ile birlikte beyanını gerçekleştirmediği unsurlardan puan almasının mümkün olmayacağı, ihaleye katılan diğer istekliler içerisinden anılan unsura ilişkin beyanları doğru şekilde yapıp ilgili puanları aldıkları durumu ile anılan beyan eksikliğinin Kanun’un 37’nci maddesinde belirtilmiş olan bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmeyeceği durumu birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından yapılan başvuru sahibinin fiyat dışı unsur puanlama işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2025/UY.I-288 (29 Ocak 2025)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin