KİK Kararı: 2025/UY.I-236 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UY.I-236
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öztoy Mühendislik İş Sağlığı ve Güvenliği İnşaat Taşımacılık Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nurhak Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1418277 İhale Kayıt Numaralı “Kilit Parke Taşı ve Bordür Taşı ile Yol Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nurhak Belediye Başkanlığı tarafından 12.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kilit Parke Taşı ve Bordür Taşı ile Yol Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Öztoy Mühendislik İş Sağlığı ve Güvenliği İnşaat Taşımacılık Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2024 tarih ve 174272 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1791 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından 06.12.2024 tarihinde gönderilen ihale kararında teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden mevzuatın hangi maddelerine göre açıklama istenildiğinin belirtilmediği, şikâyet başvurusu üzerine karar alınmadan ve sürelere uyulmadan usulsüzce açıklama istenilen istekliyle sözleşme imzalandığı, sözleşme imzalandıktan sonra gönderilen kararda açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4.5’inci maddesine göre istenildiğinin belirtildiği, ihale üzerine bırakılan istekli tarafından anılan Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun açıklama verilmediği, araçlarla ilgili açıklamanın anılan Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olmadığı, açıklama ekindeki bilgilerin doğru olmadığı, eklerin anılan Tebliğ’in güncel maddelerine göre verilmediği, kaşelerinin kontrol edilmediği, yazıların net olmadığı, imza yetkililerinin evraklarının bulunmadığı, meslek mensubu onaylarının olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun; verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyetine göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan düzenlemeleri esas alarak aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendireceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1.İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan ‘sıralı iş kalemleri/grupları listesi’ kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan ‘sıralı analiz girdileri listesi’ kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3.İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kilit Parke taşı ve bordür taşı ile yol yapımı

b) Türü: Yapım işleri

...

e) Miktarı: 23.000.m2 8 cm lik kilit taşı ve 502010 ebatlarında 6.000 m/t bordür taşı döşeme ile yol yapım işi

...

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Nurhak İlçesi Cadde ve Sokaklarında” düzenlemesine,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama istenileceğine yönelik düzenlemeye ye verilmiştir.

İdare tarafından ihaleye ait “8’lik Kilit Taşı Döşenmesi” ve “502010 Bordür Döşenmesi” iş kalemlerinden oluşan yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 14.776.667,00 TL olarak belirlendiği,

Başvuruya konu ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği, sınır değerin 8.578.400,50 TL olarak belirlendiği ve Cihan Biçer’in 6.850.000,00 TL teklifi aşırı düşük olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından Cihan Biçer’e nihai olarak gönderilen 28.11.2024 tarihli ve 10156 sayılı yazıda “12.11.2024 tarihinde saat 14:00'da yapılan 2024/1418277 nolu Kilit Parke Taşı ve Bordür Taşı ile Yol Yapımı ihalesinde EKAP üzerinden vermiş olduğunuz 6.850.000,00 TL’lik teklif sınır değerinin (8.578.400,50 TL) altında kalmış olup aşırı düşük teklif durumundadır.

Kamu İhale Kanunun 38. ve 45. maddeleri gereğince yapacağınız işin ekonomik olmasıyla ilgili açıklama ve belgelerle firmanıza/size ait olan araç gereç ekipman, stokta bulunan satın alınan malzemelerle ilgili belgeler, mali durum belgeleri, iş deneyim belgeleri ve ilgili evrakları beş (5) iş günü içinde belediyemize sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Akabinde idare tarafından başvuru sahibine gönderilen 06.12.2024 tarihli ve 10253 sayılı yazıda “Belediyemizin yapmış olduğu 12.11.2024 tarihli ve 2024/1418277 ihale kayıt numaralı Kilit Parke Taşı Yol Yapım ihalesine ilişkin en düşük teklif veren ve teklifi aşırı düşük teklif sınır değeri altında kalan istekliden Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliğine göre istenilen savunma neticesinde belediyemize savunma yapmış olup belgeleri sunmakla birlikte kesin teminatı %6 olarak 411.000 TL yerine yaklaşık maliyetin %9'u olarak 1.330.000 TL olarak kesin teminat güvence bedeli alınacaktır. Kamu yararı da gözetilerek ihalenin en düşük teklif veren Cihan Biçer uhdesinde kalmasına karar verilmiştir.” bilgisine yer verilerek ihalenin Cihan Biçer üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyete esas alınan 2 iş kaleminin “8’lik Kilit Taşı Döşenmesi” ve “502010 Bordür Döşenmesi” olduğu, söz konusu iş kalemlerinin niteliği gereği işçilik, malzeme, makine vb. girdileri ihtiva ettiği, aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre aşırı düşük teklif sorgulanması aşamasında idarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olmak üzere açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve açıklaması istenilen/istenilmeyen analiz girdileri listesi ile birlikte özel/paçal poz niteliğindeki iş kalemlerinin analizlerinin verilmek suretiyle açıklama istenilmesi gerektiği, ancak mevcut durumda idarece bu hususta herhangi bir belirleme yapılmaksızın açıklama istenmesinin mevzuata uygun olmadığı, anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, ihaleye yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru süreleri beklenilmeden idare tarafından 18.12.2024 tarihinde sözleşmenin imzalandığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için öngörülen “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereği başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, açıklanan hususlar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.