KİK Kararı: 2025/UM.IV-267 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UM.IV-267
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Selman ÖZ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1513623 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı 3 Grup Toplu Gıda Malzemesi Alımı, Mal Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı 3 Grup Toplu Gıda Malzemesi Alımı, Mal Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 15.01.2025 tarih ve 176057 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/157 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin olarak idareye 06.01.2025 tarihinde saat 14:30'da şikâyet başvuru dilekçesi verdikleri, ancak idarenin elden vermiş oldukları başvuruyu değerlendirmeye almayıp 06.01.2025 tarihinde saat 17:10'da yasal süresi dolmadan aynı gün sözleşmeye davet yazısı gönderdiği, ilgili yazının 07.01.2025 tarihinde saat 00:45'te kendilerine tebliğ edildiği, idareye elden verdikleri şikâyet başvuru dilekçesine cevap verilmediği, bunun üzerine 08.01.2025 tarihinde EKAP üzerinden şikâyet başvurusu yaptıkları, idarenin 10.01.2025 tarihinde tebliğ edilen yazı ile başvurularının reddedildiği ve yasal süresi içerisinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulundukları,

Ayrıca posta yoluyla gönderilen ve 17.01.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ek dilekçede 08.01.2025 tarihinde idareye sunulan dilekçenin bir örneğine yer verildiği, anılan dilekçede 06.01.2025 tarihinde yapılan şikâyet başvurularının değerlendirmeye alınması ve kendilerine gönderilen sözleşmeye davet yazısının iptal edilmesi gerektiği ifadelerine yer verildiği, bu çerçevede ihalenin 3’üncü kısmına 4 isteklinin katıldığı, Bahar Yayıntaş, Aşina Grup Gıda ve Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ve Poyrazlar Sebze Meyve Ticareti Tarım Ürünleri Gıda Maddeleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve anılan kısmın kendi üzerlerinde kaldığı, ancak Bahar Yayıntaş’ın bazı ihalelerde yüksek, bazı ihalelerde ise düşük teklif bedeli verdiği, kendi verdikleri teklif bedellerinin bir önceki ihale ile aynı olduğu, dolayısıyla kamunun zarar görmesinin önlendiği, bu nedenle Bahar Yayıntaş'ın teklif bedellerinin incelenmesi gerektiği, kamuyu zarara uğratma riski olduğundan dolayı ihalelerden yasaklanması ve Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren “Başvuruların e-şikayet ve e-itirazen şikayet olarak yapılması zorunluluğu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “(1) İhalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, bu Yönetmeliğin elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

(5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar…” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Ek-1’inci maddesinde yer alan söz konusu düzenleme ile 15.04.2023 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılmış olan ihalelere yönelik başvuruların, anılan Yönetmelik’in elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Söz konusu ihalenin ilan tarihinin 12.11.2024 olduğu dikkate alındığında, anılan ihaleye ilişkin olarak başvurunun EKAP üzerinden e-imza kullanılarak “e-şikâyet” ile idareye yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ilgili iddiasına ilişkin olarak idareye 08.01.2025 tarihinde e-şikâyet başvurusunda bulunduğu, anılan başvurunun idarenin 10.01.2025 tebliğ tarihli cevabi yazısıyla süresinde olmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ayrıca başvuru sahibinin sözleşmeye davet süresinin devam ettiği de ifade edilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda şikâyete konu hususların ihale komisyonu kararının bildirildiği kesinleşen ihale karar yazısının tebliği ile 24.12.2024 tarihinde başvuru sahibi tarafından farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği, bu çerçevede anılan kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihi olan 24.12.2024 tarihinin şikâyete konu işlemin farkına varılma tarihi olduğu, anılan kararının üst yazısında “Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize şikayet başvurusunda bulunabilmeniz mümkündür.” şeklinde başvuru merci ve süresinin doğru bir şekilde belirtildiği, ancak başvuru sahibinin ilgili kararın kendisine bildirilmesini izleyen on günlük süre içinde, daha açık bir ifade ile 03.01.2025 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye e-şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 08.01.2025 tarihinde idareye e-şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla idareye yapılan e-şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan belgeler incelendiğinde başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından ihalenin 3’üncü kısmı itirazen şikâyet konusu edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu kısmın yaklaşık maliyetinin 6.046.717,50 TL olduğu, yaklaşık maliyeti 6.573.254,00 TL’ye kadar olan ihaleler için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 39.403,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması uyarınca, fazladan yatırılan 78.883,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Başvurunun reddine,

2- Fazla ödenen başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.