KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/013
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 27.03.2025
Karar No : 2025/UM.II-862
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/13284 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı 35 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 11.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı 35 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 03.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.03.2025 tarih ve 180013 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/563 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık ihalede idarece, kendileri ve Gürbüz Sağ. Ürün. Dahili Tic. Taah. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektuplarının aynı kişi (İsmail Mete Gürbüzer) tarafından imzalandığı ve bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin “Yasak Fiil ve Davranışlar” başlıklı bölümünde yer alan “Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.” hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden hareketle kendileri ve Gürbüz Sağ. Ürün. Dahili Tic. Taah. Ltd. Şti. ile birlikte bu şirketlerin ortakları hakkında teminatları gelir kaydedilerek haklarında yasaklama kararı verildiği, idareye yapılan şikayet üzerine verilen cevapta geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi iptal edilse de, yasaklamaya ilişkin başvurularının reddine karar verildiği, bu doğrultuda idarece yasaklamaya yönelik tesis edilen işlemin yerinde olmadığı, şöyle ki; başvuru konusu ihalede alternatif tekliflere ilişkin bir düzenleme yapılmamakla beraber, ihalenin kısmi teklife açık bir ihale olduğu, dolayısıyla Tebliğ’de kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde yaklaşık maliyetin her bir kısım için ayrı ayrı açıklanması gerektiğinin düzenlediği, yine yeterlik ve teklif değerlendirmesinin her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerektiği, buna göre kısımlara yönelik teklif fiyatların yaklaşık maliyete göre değerlendirilmesinin de her bir kısım bazında ayrı ayrı yapılacağı, buradan hareketle de ortakları aynı olan iki firmanın ihalenin farklı kısımlarına teklif vermesi ile teklif fiyatlarını etkilemesinin mümkün olmadığı, diğer bir deyişle somut olayda, bir veya birden fazla kişinin ortakları olduğu iki ayrı şirketin ihalenin aynı kısmına ilişkin olarak teklif sunması halinde, Kanun’un yasaklamaya ilişkin hükümlerinin işletilebileceği, ancak farklı kısımlara ilişkin teklif sunmaları halinde ise; teklifleri ile idareyi yanıltma ve fiyatları etkileme ihtimali bulunmadığından, yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanmaması gerektiği, söz konusu ihalede anılan isteklilerin ihalenin farklı kısımları için teklif sundukları göz önünde bulundurulduğunda idarece hem kendileri hem de Gürbüz Sağ. Ürün. Dahili Tic. Taah. Ltd. Şti. ile şirketlerin ortakları yönünden tesis edilen yasaklamaya yönelik işlemlerin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:..

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

…j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar

…

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç)…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı 35 Kalem Tıbbi sarf Malzeme Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

35 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Trabzon sağlık Müdürlüğümüz Bağlı Sağlık Tesisleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde ihaleye katılamayacağı belirtilenler ile 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) bendinin (8) numaralı alt bendi gereğince alınacak Bakanlar Kurulu Kararları ile belirlenen yabancı ülkelerin isteklileri doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılamazlar.

9.2. Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, isteklinin teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

9.3. Haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmaması kaydıyla, kamu davası açılanlara ilişkin olarak Kanunun 59 uncu maddesinde yer verilen özel düzenleme veya özel kanunlarda yer verilen düzenlemeler nedeniyle ihalelere katılamayacak durumda olduğu halde ihalelere katılan istekliler sadece ihale dışı bırakılır. Bu durumda olanlar hakkında ayrıca 4734 sayılı Kanunun 11 inci ve 58 inci maddelerinde yer alan idari yaptırımlar uygulanmaz.” düzenlemesi,

“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 35 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İhale 35 kısımdan oluşmaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede idarece; Gürbüz Sağ. Ürün. Dah. Tic. Taah. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi istekli Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aynı kişi (İsmail Mete Gürbüzer) tarafından imzalandığı ve bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinde yer alan “Yasak Fiil ve Davranışlar” başlıklı bölümünün (d) bendindeki “Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.” hükme aykırı olduğundan hareketle anılan Kanun’un 58’inci maddesi gereğince teminatlarının gelir kaydedilerek anılan istekliler ve ortakları hakkında ihalelere katılmaya yönelik yasaklama kararı verilmesi gerektiğine karar verildiği, ancak idareye yapılan şikayet üzerine geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi iptal edilmekle birlikte yasaklılık işlemlerine devam edilmesine karar verildiği, diğer yandan Gürbüz Sağ. Ürün. Dah. Tic. Taah. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 9,13,22,23 ve 24’üncü kısımlarına teklif verildiği, bu kısımlardan 9,13,23 ve 24’üncü kısımlardaki tekliflerinin Kanun’un 17’nci maddesindeki durum dışında farklı gerekçelerle de yerinde olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Gürbüz Sağ. Ürün. Dah. Tic. Taah. Ltd. Şti. ile Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, İsmail Mete Gürbüzer’in her iki isteklinin de ortağı olduğu ve şirket müdürü sıfatı ile şirketleri münferiden temsile yetkili kılındığı ve her iki isteklinin tekliflerinin söz konusu kişi tarafından imzalandığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, bu durumlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ise aynı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (i) bendi gereğince ihale dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda da ihalenin Kanun’un temel ilkelerine uygun biçimde yürütülmesi ve sonuçlandırılması, öngörülen usul kurallarına uygunluk yanında bu sürecin doğal akışını bozacak bir kısım açık veya örtülü davranışların yapılmaması gerektiği dikkate alındığında, ihalelerde isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin anılan bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için, gerçekleştirilen fiil ve davranışların birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması koşulu aranması gerektiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda aktarılan tespitler ve mevzuat düzenlemeleri doğrultusunda, başvuru konusu 2025/13284 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı 35 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı”nın kısmi teklife açık ve birim fiyat üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, 35 kısımdan oluşan ihalede kısmi teklif verilebileceği ve teklif değerlendirmesinin her bir kısım için ayrı ayrı yapılacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, ihalenin her bir kısmının ayrı bir ihale olarak dikkate alınması ve idarece isteklilerce sunulan teklif değerlendirmelerinin kısım bazında ayrı ayrı gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihalenin 8’inci kısmına, Gürbüz Sağ. Ürün. Dah. Tic. Taah. Ltd. Şti.nin ise ihalenin 9,13,22,23 ve 24’üncü kısımlarına teklif verdiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, kamu ihale mevzuatı uyarınca kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalelerde her bir kısmın ayrı bir ihale olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla da teklif değerlendirmesinin her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerektiği, mevcut ihalede isteklilerin tekliflerini kısım bazında sunmasına imkan tanındığı, bu doğrultuda Gürbüz Sağ. Ürün. Dah. Tic. Taah. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi istekli Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihalenin farklı kısımlarına teklif sundukları, mevcut veriler doğrultusunda anılan isteklilerin aynı ihaleye birden fazla teklif sunduğu sonucunun çıkarılamayacağı, bir başka ifadeyle her bir kısmın ayrı bir ihale olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, söz konusu fiilin 4734 sayılı Kanun’un 17’inci maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği ve idarece anılan isteklilerin tekliflerinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece ihalenin 8’inci kısmında Ecemmed Ecza Dep. Med. İlaç. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.