KİK Kararı: 2025/UM.II-744 (12 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/011
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 12.03.2025
Karar No : 2025/UM.II-744
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1573104 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün 2025 Yılı Yemeklik Malzeme” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 15.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün 2025 Yılı Yemeklik Malzeme” ihalesine ilişkin olarak Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.02.2025 tarih ve 178840 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/442 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

İhalenin (tüm kısımlarının) kendileri üzerinde bırakılmasına karar verildikten sonra EKAP üzerinden 18.02.2025 tarihinde iletilen bildirim yazısında yer alan “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 12.02.2025 tarih ve E-36339706-930-14932128 sayılı yazısı ile “Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler" başlıklı 26’ncı maddesinde (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak Kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde 9.1 İhale konusu işte, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, kullanılacak tesis fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira ifadesi yer almaktadır. sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez. Mamafih, ihale ilanında ve idari şartname‘de fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı görülmüştür. İdari şartnamenin 7.1 .(ı) maddesinde istekliler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının (İstekliye Ait Ankara İli Sınırlan İçerisinde) sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Anılan mevzuat düzenlemelerinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu değerlendirilmiş olup sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin bu amaç ile bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığından en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanması Başkanlığımızca uygun görülmemiştir.” açıklamasıyla ihalenin iptal edildiği, ihalenin iptal gerekçesi olarak esas alınan ön mali kontrolün danışma ve önleyici nitelikte olduğu, ön mali kontrolün harcama yetkilisi tarafından uygulamaya dair bir bağlayıcılığının bulunmadığı, diğer taraftan ihale dokümanında yer alan düzenlemelere karşı istekliler ve istekli olabilecekler tarafından şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, dokümanın mevcut haliyle kesinleştiği, mevcut durum çerçevesinde istekliler tarafından Şartname’de istenilen şekilde tekliflerin sunulmasının zorunlu olduğu, ihale dokümanında yer alan ve kesinleşen kuralların, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idareler tarafından uygulanmamasının ihaleler için Kanun'da öngörülen saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerini ihlâl edeceği hususları dikkate alındığında, ön mali kontrolde tespit edilen ve iptale dayanak teşkil eden değerlendirmenin mevzuata uygun olmadığı, kesinleşen ihale ilanı ve ihale dokumanı ile Kanunun temel ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilen ve sonuca bağlanan herhangi bir şikayete konu olmayan ihalenin iptal edilerek sürecin tekrarlanmasının “ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine dolayısıyla kamu yararına aykırılık teşkil edeceği, idare tarafından hazırlanan ve EKAP sisteminde 18.12.2024 tarihinde ihale ilanı yayımlanarak herhangi bir nihai kararla sonuçlanan bir şikayet başvurusu bulunmadığından ve ihale dokümanına karşı herhangi bir itirazen şikayet başvurusu da bulunulmadığı görüldüğünden, ihale dokümanının bu haliyle kesinleştiği ve 15.01.2025 tarihinde ihalenin kesinleşen İhale ilanına ve kesinleşen dokümanına göre yapıldığı, bu durumdan sonra ön mali kontrol tarafından doküman düzenlemelerinin rekabeti engellediği şeklinde gerekçelendirilen iptal gerekçesinin yerinde olmadığı ve ihalenin iptali kararının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ ...İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

…

İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “… (3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü yer almaktadır.

Ön mali kontrol aşamasında yapılacak incelemenin ve bu inceleme sonucu ortaya çıkabilecek sonuçların değerlendirildiği 25.10.2010 tarihli ve 2010/DK.D-162 sayılı Düzenleyici Kurul kararında “...4734 sayılı Kanuna göre, isteklilerin tekliflerinin 37 ve 38 inci maddelere göre değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinin ihale komisyonun yetki ve sorumluluğunda olduğu, ihale komisyonunun gerekçeli kararının belirlenmesinden sonra ihale yetkilisinin karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylamak veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal etmek yetkisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda ihale komisyonunca verilen ihale kararının ihale yetkilisi açısından öneri niteliğinde olduğu, ihale yetkilisince yapılan incelemelerde eksiklik veya hatalar bulunduğu kanaatine varılması durumunda, ihale kararının iptal edebileceği, 45 inci madde de yer verilen düzenlemeden ise hukuken haklı sebeplerin bulunması halinde ihale yetkilisinin kararı ile sözleşme imzalamaktan imtina edilebileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ihale kararının ihale yetkilisince onaylanmasının ardından ön mali kontrol aşamasında uygun görüş verilmediği ve ihale yetkilisinin bu görüşe katıldığı durumlarda veya ihale yetkilisince hukuka aykırılıkların res’en tespit edildiği durumlarda; tespit edilen hukuka aykırılıkların 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin 10 uncu fıkrasının (a) veya (b) bendleri uyarınca iptal veya düzeltici işlem verilmesini gerektirmesi şartıyla, ihale yetkilisince verilen onaylama kararının iptal edilebileceği sonucuna varılmıştır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca, ihale yetkilisi veya ihale komisyonu tarafından hiçbir şekilde söz konusu ihalede itirazen şikayete konu işlem ve eylemlerle ilgili olarak alınan Kurul kararına aykırı şekilde işlem tesis edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, anılan Kanunun 45 inci maddesi uyarınca idarenin sözleşmenin yapılmasına ilişkin sorumluluğu ile 54, 55 ve 56 ncı maddeleri uyarınca şikayet ve itirazen şikayet başvurularına ilişkin hükümler saklıdır.

Sonuç olarak

1. İhale kararının onaylanmasından sonra, ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilmediği durumlarda, ihale yetkilisinin görüşe katılmaması halinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanabileceğine;

2. İhale kararının onaylanmasından sonra, ön mali kontrol aşamasında uygun görüş verilmediği ve ihale yetkilisinin bu görüşe katıldığı veya ihale sürecindeki hukuka aykırılıkların ihale yetkilisince res’en tespit edildiği ve bu aşamada tespit edilen hukuka aykırılıkların iptal kararı verilmesini gerektirdiği durumlarda; ihale yetkilisince yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği onaylama kararı iptal edilerek ihalenin iptaline karar verilebileceğine;

3. İhale kararının onaylanmasından sonra, ön mali kontrol aşamasında uygun görüş verilmediği ve ihale yetkilisinin bu görüşe katıldığı veya ihale sürecindeki hukuka aykırılıkların ihale yetkilisince res’en tespit edildiği ve bu aşamada tespit edilen hukuka aykırılıkların düzeltici işlem tesis edilmesini gerektirdiği durumlarda yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği ihale yetkilisinin onaylama kararını iptal etmesinin ardından ihale komisyonunun tekrar toplanarak, daha önce aldığı kararı değiştirebileceğine veya kararında ısrar edebileceğine;

… karar verildi.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün 2025 Yılı Yemeklik Malzeme Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 3.02

e) Miktarı:

4 Kısım ve 180 Kalemden oluşan Yemeklik Gıda Malzemesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü deposuna” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

İhale/Kısım/Kısımlar

Açıklama

Ortak Girişimlerde

İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı

Tüm Kısımlar için

İstekliye Ait Ankara İli Sınırları İçerisinde

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

…

…

…

…

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.2. İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen ya da bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerde yer alan bilgiler arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez ancak ihalede öngörülen şartların sağlanamadığının anlaşılması durumunda, bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak ihale tarihinden sonra yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde, isteklinin buna ilişkin belgeleri derhal sunması zorunlu olup, bu durumda ihalede öngörülen şartların sağlanmadığının anlaşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılır.

…

36.4. Değerlendirme dışı bırakılan teklifler için EKAP üzerinden Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı düzenlenerek uygun görülmeme gerekçeleri belirtilir.

36.5. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.6. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.“ düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.“ düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin bu kanuna göre yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, kanun koyucu tarafından ihaleleri sonuçlandırıp sonuçlandırmamak hususunda idarelere geniş bir takdir yetkisi verilmiş olmakla birlikte bu takdir yetkisinin sınırının da kamu yararı ve hizmet gerekleri olduğu, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurum tarafından yapılacak incelemenin ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, anılan Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 15.01.2025 tarihinde yapılan ihaleye (4 kısım) 4 isteklinin katıldığı, 30.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1’inci, 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü kısımlarının Üreten Temizlik İnş. Kim. Gıd. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ardından idarece ihalenin 18.02.2025 tarihli tebligatı ile iptal edildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda anılan hükmü gereğince idare tarafından kesinleşen ihale kararının bildiriminden sonra ön mali kontrol yapılmış ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 12.02.2025 tarihli ve E-36339706-930-14932128 yazısında “İl Müdürlüğünüze bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 12 ay sürecek olan 42.198.148,04 TL yaklaşık maliyetli 4 kısımdan oluşan 2024/1573104 ihale kayıt numaralı mal alımı işi ihalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. Maddesi gereğince açık ihale usulü ile karşılanmasına ilişkin ilgi yazı eki ihale işlem dosyasında bulunan taahhüt evrakları ve sözleşme tasarısı Bakanlığımızın Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi gereğince incelenmiştir.

1- Bilindiği üzere, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler" başlıklı 26’ncı maddesinde "(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği'nin dokuzuncu maddesinde "9.1.ihale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez." ifadesi yer almaktadır.

Mamafih, ihale ilanında ve İdari Şartname'de fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı görülmüştür. İdari Şartname'nin 7.1.ı maddesinde istekliler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının (İstekliye Ait Ankara İli Sınırları İçerisinde) sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat düzenlemelerinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu değerlendirilmiş olup sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin bu amaç ile bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığından en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanması Başkanlığımızca uygun görülmemiştir.

İl Müdürlüğünüze bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 12 ay sürecek olan 42.198.148,04 TL yaklaşık maliyetli 4 kısımdan oluşan 2024/1573104 ihale kayıt numaralı ihale işlem dosyasında yukarıda yer alan husus tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale işlem dosyasında yukarıda yer alan 1’inci madde gereğince sözleşme imzalanması Başkanlığımızca uygun görülmemektedir.

…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının anılan kararı üzerine idare tarafından isteklilere EKAP üzerinden 18.02.2025 tarihinde iletilen “İhalenin iptali kararı” konulu yazıda “…Bakanlığımız Strateji Geliştirme Başkanlığı 12.02.2025 tarih ve E-36339706-930-14932128 sayılı yazısı ile

…

İhale ilanında ve İdari Şartname‘de fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı görülmüştür. İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde istekliler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının (İstekliye Ait Ankara İli Sınırlan İçerisinde) sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat düzenlemelerinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu değerlendirilmiş olup sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin bu amaç ile bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığından en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanması Başkanlığımızca uygun görülmemiştir.

İl Müdürlüğünüze bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün sözleşme imzalandığı tarihten İtibaren 12 ay sürecek olan 42.198.148,04 TL yaklaşık maliyetli 4 kısımdan oluşan 2024/1573104 ihale kayıt numaralı ihale işlem dosyasında yukarıda yer alan husus tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale işlem dosyasında yukarıda yer alan 1 inci madde gereğince sözleşme imzalanması Başkanlığımızca uygun görülmemektedir.

…

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın yukarıda belirtilen açıklamaları çerçevesinde söz konusu ihalenin iptal edilmesine 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 40’ıncı Maddesi gereğince İhale Yetkilisinin Onayına sunulmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İptale ilişkin EKAP üzerinden başvuru sahibine yapılan bildirim yazısında başvuru sahibinin hangi kanun yolları ile hangi mercilere başvuracağı hususu ile başvuru sürelerinin belirtilmediği, bunun üzerine başvuru sahibinin 21.02.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Ön mali kontrolün hukuki niteliği Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan Kamu Ön Malî Kontrol Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.

Söz konusu Yönetmelik’in 5’inci maddesinde “Ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir.

…

Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre ön mali kontrol aşamasında uygun görüş verilip verilmemesinin ihale yetkilisini bağlamadığı, ihale yetkilisinin isterse ön mali kontrole ilişkin görüşü dikkate alarak buna göre işlem tesis edebileceği ya da önceden vermiş olduğu kararda ısrar edebileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibine EKAP üzerinden 18.02.2025 tarihinde iletilen “İhalenin iptali kararı” konulu yazıda, ihalenin iptal gerekçesi olarak, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılan iç kontrol ve ön mali kontrol sonucunda ihale doküman düzenlemelerinin rekabeti daralttığı, İhale ilanında ve İdari Şartname‘de fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı, İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde istekliler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının (istekliye ait Ankara ili sınırlan içerisinde) sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, bu durumun ise sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken bir kriter olması gerekirken teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin bu amaç ile bağdaşmadığı ifadelerine yer verildiği, ön mali kontrol aşamasında yapılan tespitlere ihale yetkilisinin de katıldığı ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 40’ncı maddesi gereğince İhale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

Netice itibarıyla, başvuruya konu ihalede ihale yetkilisinin kendisine tanınan takdir yetkisi çerçevesinde ön mali kontrol aşamasında yapılan tespitlere katıldığı ve bu tespitlere istinaden ihalenin iptal edildiğinin isteklilere bildirildiği,

İhalenin iptal gerekçesi olarak belirtilen söz konusu tespitlerin nesnel, makul ve haklı gerekçe niteliğine haiz olduğu, gelinen aşamada ihalenin mevcut ihale dokümanıyla sonuçlandırılmasının rekabeti daralttığı şeklinde idarece iptal işleminin gerekçelendirildiği görülmüştür.

İdarelerin sözleşme imzalanmadan önce geriye dönerek daha önceki aşamalardaki işlemleri yeniden gözden geçirmesi ve hatalı olarak gerçekleştirdiğini tespit ettiği işlemlerini geri almasının mümkün olduğu, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 5’nci maddesinde yer verilen ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları ve diğer ilkelere uygun hareket etme sorumluluğu dikkate alındığında, anılan tespitler doğrultusunda idarece alınan iptal kararının mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.