KİK Kararı: 2025/UM.II-127 (8 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/002
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 08.01.2025
Karar No : 2025/UM.II-127
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Küpsan Hayvancılık Tıbbi Malzemeler Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1349225 İhale Kayıt Numaralı “Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Mal Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 08.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Mal Alımı” ihalesine ilişkin olarak Küpsan Hayvancılık Tıbbi Malzemeler Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2024 tarih ve 172466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1554 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Karetag Küpe Yazılım Plastik Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği ürünlerin Sığır Cinsi Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Asgari Teknik Şartnamesi’nde yer alan “Dişi parçada künye çivisinin girdiği kısmın ters yüzü tam veya kısmi kapatılmış olmalı, kapatılan kısım içe doğru esnememelidir.” düzenlemesindeki ve Koyun ve Keçi Türü Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Asgari Teknik Şartnamesi’nde yer alan “Kulak küpelerinde keskin kenar ve köşeler olmamalıdır.” düzenlemesindeki şartları sağlamadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, isteklinin teklif etmiş olduğu ürünlerin anılan şartları sağlamadığının Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce daha önce yapılan benzer konulu ihalelerdeki numune değerlendirmelerinde tespitinin yapılmasına rağmen başvuruya konu ihalede bu ürünlerin uygun görülmemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.

(2) Numunelerin sunulması ve bunların değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerde aşağıdaki hükümler esas alınır:

a) İdare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağı, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılamaz.

b) Numune sunulması istenen kalem/kalemler için uygun sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile malın kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme, muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.

c) Numune değerlendirmesi, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen aşağıdaki yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılır:

1. İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

2. İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

3. İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

ç) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede istenen sayıda ve nitelikte numune, şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde idareye teslim edilir. Teslim edilen numunenin üzerinde; ihale bilgileri, numune sunulan kalem bilgileri ve aday veya istekli bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.

d) İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir. Numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirme ihale komisyonu tarafından yapılır ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilir…” hükmü,

Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in 13’üncü maddesinde “Muayenede aranacak hususlar; ihale dokümanında yazılı şartlardır. Numune alınmak suretiyle kabule konu mallar için malın niteliğine göre yeter sayı ve evsafta numune alınması ve muhafazası idarenin sorumluluğundadır. Muayeneye sunulan malın önce bütünü incelenerek gerek görülür ise yeter sayıda numunesi saklı tutulur. Numune, mühürlü durumda, özelliklerinin bozulmasına fırsat vermeden ihale dokümanında belirlenen süre ile alıkonulur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde “Numunenin ilk incelenmesinde bulunan sonuçlar üzerinde, uygunluğu hakkında yeterli kanaat edinilemez ise numuneler üzerinden bir muayene daha yapılır. Her iki muayene de aynı sonucu verdiği takdirde nihai karar verilir. Bu iki muayene değişik sonuçlar vermiş ise, o numune üzerinde üçüncü bir muayene daha yapılarak bu üç muayenenin sonuçlarına göre karar verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in 15’inci maddesinde “Muayenelerde önce fiziksel nitelikler kontrol edilir. Fiziksel niteliklerinin tamamı ihale dokümanında belirtilen hükümlere uygun bulunmayan malın numuneleri, laboratuvar muayenelerine gönderilmez. Fiziksel muayenede niteliklerin bazıları uygun çıkmazsa muayene yarıda bırakılmaz, muayene işlemi tamamlanır.

Yükleniciler, fiziksel muayene sonucu verilen red raporuna usulüne göre itiraz ederek ikinci bir muayeneyi isteyebilirler. Bu takdirde, mal aynen korunmak suretiyle ilk muayenede bulunmamış olan kişilerden kurulacak en az üç kişilik ikinci bir komisyona muayene yaptırılır. Bu komisyonun vereceği kararlar kesin olup, muayene ve kabulün bu karar esas alınarak sonuçlandırılacağına ilişkin hükme ihale dokümanında yer verilmek zorundadır.

İkinci komisyon fiziksel muayenede itiraz konusu olan kısımları inceler. Sonuç olumsuz ise red raporu verilir. Bu durumda laboratuvar muayenelerine geçilmez ve bu rapora itiraz edilemez.

Sonuç olumlu ise, laboratuvar muayenelerine geçilir. Bu niteliklerin de uygun bulunması halinde kabul raporu düzenlenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hayvan Kulak Küpesi Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 03.01.09.01

e) Miktarı:

1-)Sığır Cinsi Hayvanlar İçin Klasik (Görsel) Kulak Küpesi (500 çift için 1 adet uygulama pensi ve her pens için 5 yedek uç) Toplam 150.000 Çift

2-)Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Klasik (Görsel) Kulak Küpesi (2000 çift küpe için 1 adet uygulama pensi ve her pens için 5 yedek uç) Toplam 800.000 Çift

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: BALIKESİR İL TARIM ve ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ TOPLANTI SALONU” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde “…7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:

7.7.1.

Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde numune değerlendirilmesi yapılacaktır...” düzenlemesi,

Sığır Cinsi Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Asgari Teknik Şartnamesi’nde “Dişi parçada künye çivisinin girdiği kısmın ters yüzü tam veya kısmi kapatılmış olmalı, kapatılan kısım içe doğru esnememelidir.” düzenlemesi,

Koyun ve Keçi Türü Hayvanlar İçin Kulak Küpesi Asgari Teknik Şartnamesi’nde “Kulak küpelerinde keskin kenar ve köşeler olmamalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.7.1’inci maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında numune değerlendirmesi yöntemine başvurulacağının belirtildiği ve yapılan numune değerlendirmesi sonucunda başvuru sahibi Küpsan Hayvancılık Tıbbi Malzemeler Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu numunelerin “Sığır cinsi hayvanlar için, teknik şartnamede örneği belirtilen bakanlık logosuyla uyuşmadığı, küpe üzerinde yer alan bireysel tanımlama numarasının yüksekliği en az 20 mm olma şartını karşılamadığı, koyun keçi türü hayvanlar için teknik şartnamede örneği belirtilen bakanlık logosuyla uyuşmadığı, numunelerin teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun olmadığı” tespitleri çerçevesinde uygun görülmeyerek, Karetag Küpe Yazılım Plastik Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği ürünlerin ise uygun görülerek ihale işlemlerinin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Numune değerlendirmesine ilişkin olarak düzenlenen bila tarihli inceleme tutanağında muayene ve kabul komisyonu için görevlendirildiği anlaşılan veteriner hekim ünvanlı üç kişinin isim ve imzalarının bulunduğu ancak bu kişilerin ihale komisyonu üyesi olmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan bir ihale, ihaleye ait doküman düzenlemeleri çerçevesinde gerçekleştirilmek zorunda olup, bir ihaledeki tespit ve işlemler münhasıran o ihaledeki tekliflerin değerlendirilmesine ilişkindir. Anılan Kanun kapsamında yapılan bir ihalede tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin yapılan tespit ve işlemlerin aynı Kanun kapsamında yapılan başka bir ihaledeki teklif değerlendirme sürecine esas alınması mümkün değildir. Bu çerçevede, başka bir idare tarafından yapılan farklı bir ihaledeki numune değerlendirmesinde Karetag Küpe Yazılım Plastik Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği ürünlerin başvuruya konu edilen teknik özellikleri sağlamadığı yönünde bir tespit veya işlem yapılmış olması sebebiyle, başvuruya konu ihalede anılan tespit ve işlemler esas alınarak ihalenin sonuçlandırılmasına imkan bulunmayıp, teklif değerlendirme sürecinin ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde yapılacak tespit ve işlemlere dayalı olarak tamamlanması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca, idarelerin yapacakları ihalelerde bu maddede yer verilen diğer ilkeler yanında saydamlığı ve güvenirliği de sağlamaları zorunlu olup, bu sebeple ihale komisyonlarınca yapılacak her işlemin dayanakları ile birlikte ispat edilebilir belgeler üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Numune değerlendirmelerinde ise bu işleyiş numune değerlendirmesinin sonucunun ve uygun görülmeme hali söz konusu ise uygun görülmeme gerekçelerinin yer aldığı tutanakların usulüne uygun olarak düzenlenmesi ile sağlanmaktadır. Bu tespit ve değerlendirmelerin nasıl yapılacağı ise Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde düzenlenmiş olup, numune değerlendirmesinin usulüne uygun yapılabilmesinin ön şartı; ihale komisyonu, ihale komisyonunun uzman üyelerinin tamamı veya ihale komisyonunun uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirmenin yapılmasıdır. Ancak başvuruya konu ihalede değerlendirmeye esas alınan numune inceleme tutanağının anılan kişiler tarafından düzenlenmediği dolayısıyla da bu tutanakta yer verilen tespitler çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı ve numune değerlendirme işlemlerinin anılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesine uygun olarak yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, numune değerlendirme işlemlerinin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesine uygun olarak yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.