KİK Kararı: 2025/UM.I-592 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UM.I-592
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1618403 İhale Kayıt Numaralı “Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı Gıda Malzemeleri Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 30.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2025 Yılı Gıda Malzemeleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2025 tarih ve 177133 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/272 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin başvuruya konu Kırşehir Ahi Evran-ı Veli Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü ve Kırşehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü kısımlarının 30.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile kendileri üzerinde bırakıldığı, akabinde söz konusu kısımlara katılım sağlayan başvuru sahibi istekli Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti. tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, Irmak Vergi Dairesi Müdürlüğünün 15.01.2025 tarihli ve 1391 sayılı yazısı üzerine idarece yeniden değerlendirmenin yapıldığı ve 16.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile bahse konu kısımların anılan istekli üzerine bırakıldığı, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, ancak anılan isteklinin ihale tarihi (30.12.2024) itibarıyla vergi borcunun bulunduğu, söz konusu borcun ihale tarih ve saatinden sonraki bir zaman dilimi içerisinde ödendiği ve ilgili vergi dairesi müdürlüğünden alınan vergi borcu yoktur yazısı ile idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından vergi borcunun ödendiği tarih ve saate ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadan ihale komisyonu kararının alındığı, alınan kararın kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

…

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin olarak,

17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

17.4.2. İsteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

c) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

kabul edilecektir.

17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: KIRŞEHİR AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI KURULUŞLARIN 2025 YILI GIDA MALZEMELERİ ALIMI İŞİ

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

d) Kodu: 2024/1618403

e) Miktarı: TOPLAM 1518 KALEM: ET VE ET ÜRÜNLERİ, SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ, KAHVALTILIK MALZEMELER, MEYVE VE SEBZE ÜRÜNLERİ, KURU GIDA MALZEMELERİ ALIMI ...” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 8 adet ihale dokümanının indirildiği ve 30.12.2024 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin e-teklif verdiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda; Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendindeki hükme ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.4.1’inci maddesindeki açıklamaya aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin başvuruya konu Kırşehir Ahi Evran-ı Veli Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü ve Kırşehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü kısımlarının Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 31.12.2024 tarihinde onaylandığı,

Bu karar üzerine Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti. tarafından 10.01.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme neticesinde alınan 16.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuruya konu söz konusu kısımlarının Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı ve başvuru sahibi Otoriter Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti.nin 02.01.2025 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi üzerinden borç durum yazısı talebinde bulunduğu, söz konusu talep üzerine Dijital Vergi Dairesi tarafından 02.01.2025 tarihli ve “Vadesi Geçmiş Borç Durumunu Gösterir Belge (KİK)” konulu yazının düzenlendiği, bahse konu yazıda “… mükellefin 30/12/2024 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı kayıtlarımızın tetkikinden anlaşılmıştır. Bu belge, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında verilmiştir.” ifadesine yer verildiği ve söz konusu yazının anılan istekli tarafından idareye sunulduğu,

Akabinde, idarece 13.01.2025 tarihli yazı ile Kırıkkale Defterdarlığı tarafından anılan isteklinin ihale tarihi (30.12.2024) itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunup bulunmadığı hususunun bildirilmesinin istendiği, buna müteakip Kırıkkale Defterdarlığı Irmak Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 15.01.2025 tarihli ve 1391 sayılı yazı ile isteklinin ihale tarihi itibarıyla vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığının idareye bildirildiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, Kurum tarafından 07.02.2025 tarihinde Kırıkkale Defterdarlığına gönderilen yazıda “… Netice itibarıyla, idare tarafından 31.12.2024 tarihinde adı geçen isteklinin ihale tarihi (30.12.2024) itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu olup olmadığına ilişkin yapılan sorgulamada 19.167,32 TL toplam vergi borcunun bulunduğu tespit edilmiş iken gerek anılan istekli tarafından gerekse de tarafınızca Dijital Vergi Dairesi üzerinden farklı tarihlerde yapılan sorgulamalarda ise isteklinin ihale tarihi itibarıyla vadesi geç borcunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Son durumda, bahse konu hususun sistemden kaynaklanan bir sorundan dolayı mı meydana geldiği, anılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla kamu ihale mevzuatı açısından vergi borcu olup olmadığı ile isteklinin vergi borcu var ise bu borcun hangi tarih ve saatte ödendiğine ilişkin bilgi, belge ve görüşlerinize ihtiyaç duyulmuştur…” ifadelerine yer verilerek bilgi ve belge talep edilmiştir.

Kırıkkale Defterdarlığının 12.02.2025 tarihli cevabi yazısında “… Dairemiz kayıtlarının tetkikinde; 86******** VKN'li mükellef Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti.'nin ihaleye girmek için 30.12.2024 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş vergi borcunun bulunup bulunmadığı hakkında 30.12.2024 tarihinde internet üzerinden iki defa talepte bulunduğu anlaşılmış olup dairemizce her iki talep için düzenlenen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgelerde 26.12.2024 vadeli borcu için 30.12.2024 tarihi itibarıyla 19.167,32 TL vergi borcu bulunduğu belirtilmiştir.

Mükellefin 31.12.2024 tarihinde internet üzerinden talepte bulunduğu ve 02.01.2025 tarihli cevaplanan iki adet borç durumunu gösterir belgelerde herhangi bir borç yazılmamasının nedeni birinin 24.12.2024 diğerinin 26.12.2024 tarihi itibarıyla borcunun bulunup bulunmadığının istenilmesinden kaynaklanmaktadır.

Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nün 15.01.2025 tarih ve 14488881 sayılı yazılarına cevaben yazmış olduğumuz 15.01.2025 tarih ve 1419 sayılı yazımız ekinde gönderilen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede mükellefin 30.12.2024 tarihinde 19.167,32 TL borcunun bulunduğu belirtilmiştir.

Söz konusu vergi borcunun 31.12.2024 tarihinde saat 19:46:07'de Ziraat Bankası aracılığıyla kredi kartı ile ödenmiş olduğu kayıtlarımız tetkikinden anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere mükellefin talebi üzerine düzenlenen vadesi geçmiş vergi borcu durum belgelerinde 30.12.2024 tarihi itibarıyla borcunun olmadığı değil borcunun bulunduğu belirtilmiştir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Kırıkkale Defterdarlığınca söz konusu yazının ekinde sunulan belgeler incelendiğinde; Kırşehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 15.01.2025 tarihli yazı ile anılan isteklinin 30.12.2024 tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu olup olmadığının sorulduğu, buna istinaden, Kırıkkale Defterdarlığı tarafından 15.01.2025 tarihli ve 1419 sayılı yazı ile isteklinin ihale tarihi (30.12.2024) itibarıyla vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğunun ifade edildiği, buna ilişkin Dijital Vergi Dairesi üzerinden düzenlenen 15.01.2025 tarihli ve “Vadesi Geçmiş Borç Durumunu Gösterir Belge (KİK)” konulu belgeye yer verildiği, bahse konu belgede, anılan isteklinin Kaletepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne 2024 yılına ait “0003- G. Stopaj Vergisi” ve “1086- Gecikme Zammı”na ilişkin toplam 19.167,32 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğu bilgisine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılacakları, isteklilerin anılan durumda olmadığına dair taahhüdüne ilişkin belgenin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde uygulanacak yaptırımların kamu ihale mevzuatında belirtildiği,

İdarelerce ihale sürecinde istekliler tarafından taahhüt edilen hususlara yönelik aykırılık tespitinde bulunulması halinde mevzuatta öngörülen işlemlerin gerçekleştirilebileceği, başvuru konusu ihalede, idare tarafından Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihi itibarı ile mevzuatta öngörülen tutarın üzerinde vergi borcu olduğu tespiti ile anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, her ne kadar anılan istekli tarafından idareye yapılan şikayet başvurusuna yönelik sunulan belgelerde ihale tarihi itibarıyla vergi borcu bulunmadığı bilgisine yer verilmiş olsa da, Kurumumuz tarafından Kırıkkale Defterdarlığı Kaletepe Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar sonucunda; anılan isteklinin ihale tarihinde gelir stopaj vergisi ve gecikme zammına ilişkin toplam 19.167,32 TL ödenmemiş vergi borcu bulunmasına rağmen ihaleye teklif verdiği anlaşılmış olup adı geçen istekli tarafından söz konusu borcun ihale tarihinden sonraki bir tarih olan 31.12.2024 tarihinde ödenmiş olmasının anılan isteklinin ihale tarihinde kesinleşmiş vergi borcu olduğu durumunu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu Kırşehir Ahi Evran-ı Veli Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü ve Kırşehir Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü kısımları üzerinde bırakılan Tufanlar Eko Market Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.