KİK Kararı: 2025/UH.IV-595 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.IV-595
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ulteda İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/37195 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemizin Belirlediği 4 (4 Çadır) Merkezde İhtiyaç Sahibi Vatandaşlara Dağıtılmak Üzere İftar Yemeği Verilmesi Hizmet İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 13.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemizin Belirlediği 4 (4 Çadır) Merkezde İhtiyaç Sahibi Vatandaşlara Dağıtılmak Üzere İftar Yemeği Verilmesi Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 13.02.2025 tarih ve 178214 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/380 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ihaleye katılım için yeterlik belgeleri arasında ISO 9001, ISO TS 13027, TS 6914, TSE 13075 ve TSE 8985 belgelerinin belirtildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5’inci maddesi gereğince idarelerin ihale dokümanını hazırlaması aşamasında temel ihale ilkelerini dikkate almalarının gerektiği, bu hususta ihaleye iştirak edecek olan firmaların üretim yapacakları mutfaklarının ve mutfağa bağlı yeterliliklerinin sadece kendi malı olması gerekliliğinin gözetilmesi gerektiği, isteklilerden ihaleye katılabilmek için yeterlilik belgelerinin bir kısmının teklifleri kapsamında sunmalarının istenildiği görüldüğü, bir kısım bilgi/belgeler isteklilerden ihale aşamasında istenebileceği gibi sözleşme imzalanması veya işin görülmesi aşamasında da yükleniciden de istenebileceği,

Söz konusu ihale sürecinde rekabetin oluşmadığı, İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde ihalede sunulması istenilen belgelerin sunulmadığı için değerlendirme dışı bırakılacağı ve netice olarak birden fazla geçerli teklif bulunacağından dolayı ihalenin belge sahibi istekli lehine sonuçlandırılacağı, yeterlik kriterlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun'da düzenlenen rekabet ve eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

İhale konusu işte kullanılacak makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olmasını gerekli gördükleri durumlarda makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yalnızca fiyat dışı unsur olarak belirleyebileceklerine ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alındığında, ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek yemek üretiminin yapılacağı mutfağın yüklenicinin kendi malı olması koşulunun aranmasının rekabeti engelleyici ve katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, anılan düzenlemenin Kanun’un temel ilkeleri arasında sayılan rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.5’inci maddesi uyarınca yemek hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve hizmet yeterlik belgesinin istenmemesi gerektiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, idare tarafından söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin uygun olmadığı anlaşıldığı için ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. Diyarbakır il sınırlarında hali hazırda mutfağı bulunan şirketler haricinde hiçbir şirketin yeterlik kriterini sağlayamayacağı, dolayısıyla düzenlenen Şartname ile haksız rekabet ortamın oluşacağı, ihalelerin hukuka uygun olması için haklı rekabet ortamının sağlanmasının gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü “Kalite ve standarda ilişkin belgelere ait bilgiler” başlıklı maddesinde “ISO 9001

ISO TS 13027 BELGESİ

TS 6914 BELGESİ

TSE 13075 BELGESİ

TSE 8985 BELGESİ

Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. İsteklilerden bu bilgilerin tevsik edilmesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgelerin, bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarından birinin istenilen belgeye ilişkin bilgiyi belirtmesi yeterlidir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi tarafından 03.02.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, 06.02.2025 tarihinde ihale ilanına yönelik olarak idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 12.11.2013 tarihli ve 8441 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 175’inci sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Atıf yapılan söz konusu sayfanın başvuru sahibi Ulteda İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına olmadığı, daha açık ifadeyle atıf yapılan gazete sayfasının Yargı Sosyal Hizmetler Otomotiv Nakliye Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına olduğu, şikâyet başvurusu kapsamında unvan değişikliğini gösterir bir bilgi/belgeye de ayrıca yer verilmediği, bu konudaki sorumluluğun başvuru sahibinde olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin tevsik edilemediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale ilanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının ihale dokümanının 14.01.2025 tarihli ihale ilanına yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 14.01.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde, daha açık bir ifade ile 24.01.2025 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 06.02.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin olarak idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil ve ayrıca 1’inci iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.