Okbay Unlu Mamülleri İhale Şikayetine Karar: İtiraz Reddedildi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/013
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 27.03.2025
Karar No : 2025/UH.II-879
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Okbay Unlu Mamülleri Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Göç İdaresi İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/270313 İhale Kayıt Numaralı “15 Günlük Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Göç İdaresi İl Müdürlüğü tarafından 26.02.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “15 Günlük Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Okbay Unlu Mamülleri Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 05.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2025 tarih ve 180158 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/579 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale komisyonu kararında belirtilen ve ihale üzerine bırakılan Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu bilgilerin eksik ve hatalı olduğu dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

Anılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de belirtilen tutarı karşılamadığı ve İdari Şartname’de belirtilen benzer iş tanımına uygun olmadığı, beyan edilen iş deneyim belgesinin geçersiz olduğu, ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde belirtilen hükümlere göre iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi gerektiği,
Anılan isteklinin faaliyet konuları arasında yemek hizmeti işlerinin bulunmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan “istekli olabilecek” sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği, istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği,
Anılan istekli tarafından sunulan bilançoda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmediği, cari oran ve özkaynak oranı hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin düşülmediği, bu sebeple bilançonun her üç kriteri birlikte sağlamasının mümkün olmadığı, bilanço değerlerinin istenilen oranları karşılamadığı,

- Anılan isteklinin teklifi kapsamında sunulan cironun teklif edilen bedelin %15’ini sağlamadığı, toplam ciro için gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarlarının düşülmesi gerektiği ve bu işlemler yapıldıktan sonra ulaşılan net satışlar tutarının teklif edilen bedelin %15 oranını sağlamadığı,

Anılan isteklinin teklifleri kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvelinde birim ve miktarların yanlış olduğu, teklif tutarını düşürebilmek için miktarların düşürüldüğü/arttırıldığı, her bir iş kalemine ilişkin istekli tarafından belirtilen miktarların idarenin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen miktarlarla uyumlu olmadığı, miktarlarla birim fiyatların çarpılması sonucunda aritmetik hata oluştuğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.2'nci maddesine aykırı olarak yuvarlama hatası yapıldığı ve bu hata sonucunda toplam tutarda fark oluştuğu,
Anılan isteklinin teklifleri kapsamında sunulan geçici teminat mektubunun süresinin ihale dokümanında belirtilen süreden az olduğu, geçici teminat mektubunun teklif edilen bedelin %3 oranını sağlamadığı, geçici teminat mektubunun usulüne uygun olarak düzenlenmediği, teminat tutarının rakamla ve yazıyla aynı olmadığı,
Anılan istekli tarafından tüzel kişiliğin ortaklarının, üyelerinin veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazetelerinin veya ilgili belgelerin EKAP’a kaydedilmediği, idareye sunulmadığı, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi gereği EKAP’a kaydedilmesi/güncellenmesi gereken bilgilerin güncellenmediği,
Diğer taraftan tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması sebebi ile değerlendirilmeye alınmadığı, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması sebebi ile idarece yaklaşık maliyetin piyasa şartlarına ve diğer ihalelere göre çok düşük olduğu, idarece yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.

(4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 15 GÜNLÜK YEMEK HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Sabah Kahvaltısı 60.300 Öğün

Öğle Yemeği 60.300 Öğün

Akşam Yemeği 60.300 Öğün

Toplam 180.900 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Hastane Mah. Ayasofya Cad. No:109 Hadımköy Arnavutköy/İstanbul (Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi, Arnavutköy Geçici Geri Gönderme Merkezi-1, Arnavutköy Geçici Geri Gönderme Merkezi-2), Fatih Mah. Fatih Sultan Mehmet Cad. No:5/7 Binkılıç/Çatalca/İstanbul (Binkılıç Geri Gönderme Merkezi), Kaleiçi Mah. 103 Ada 47 parsel Çatalca/İstanbul (Çatalca Geri Gönderme Merkezi) ve Akfırat Mah. Süleymaniye Bulvarı 140. Cad. No:65 Tuzla/İstanbul (Tuzla Geri Gönderme Merkezi)” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. …

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektöre gerçekleştirilmiş malzemeli veya malzemesiz yemek hizmeti alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin konusu ve miktarı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü Arnavutköy ve Tuzla Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan mutfaklarda üretim yapacak ve Arnavutköy- Arnavutköy Geçici/1- Arnavutköy Geçici/2- Binkılıç- Çatalca ve Tuzla Geri Gönderme Merkezlerinin hizmet binalarında bulunan yemekhane salonlarında veya İdarenin uygun bulacağı yerleşke içerisindeki alanlarda dağıtımını yapacak, iş bu şartnamede detayları belirlenen şekilde (kahvaltıda 4 çeşit kahvaltılık, öğle ve akşam öğününde 4 çeşit yemek) olarak sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği hizmet alım işidir.

1.2. Yemek hizmeti, GGM yemekhanelerinde servis edilmek üzere günlük ortalama öğün sayısı 12.060 (onikibinaltmış) olup toplamda 180.900 Öğün alınacaktır.

Öğün Sayısı

Sabah Kahvaltısı

60.300

Öğle Yemeği

60.300

Akşam Yemeği

60.300

Toplam

180.900

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin pazarlık usulü (21/b) ile 26.02.2025 tarihinde yapıldığı ve 2 isteklinin e-teklif verdiği, 28.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği,

Başvuruya konu ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; ihale konusu işin İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü Arnavutköy ve Tuzla Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan mutfaklarda üretim yapacak ve Arnavutköy- Arnavutköy Geçici/1- Arnavutköy Geçici/2- Binkılıç- Çatalca ve Tuzla Geri Gönderme Merkezlerinin hizmet binalarında bulunan yemekhane salonlarında veya idarenin uygun bulacağı yerleşke içerisindeki alanlarda dağıtımı yapılacak sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği hizmet alım işi olduğu,

İhale dokümanında yer alan benzer iş tanımı incelendiğinde benzer işin “Kamu veya özel sektöre gerçekleştirilmiş malzemeli veya malzemesiz yemek hizmeti alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” olarak belirtildiği, başvuru sahibi tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin iş deneyim belgelerinin, İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen kriterleri sağlayamadığı ve anılan Şartname’de belirtilen benzer iş tanımına uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan inceleme kapsamında; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli (Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) tarafından yeterlik bilgileri tablosunda “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” bölümünün “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” kısmında “2020/697526-4482458-1-1” sayı ve 31.05.2021 tarihli iş bitirme (Yüklenici)” belgesinin beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden teyit edilen bahse konu iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgenin başvuru sahibi adına düzenlendiği, belgeyi düzenleyen idarenin “Nevşehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü” olduğu, işin adı ve tanımının ise “2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart Ayları 321.500 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” olduğu, belge tutarının ise 3.039.073,68 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu kapsamda başvuru sahibi tarafından anılan isteklinin iddiasının aksine, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken özel sektöre gerçekleştirilen bir iş deneyim belgesi beyan etmediği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesine esas işin konusu ile birlikte İdari Şartname’de belirlenen benzer iş göz önüne alındığında, sunulan iş deneyim belgesinin konusunun yemek hizmet alımına (yemek pişirme/dağıtım ve sonrası hizmetleri) ilişkin olduğu, dolayısıyla şikâyete konu ihalede belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, bu bağlamda ihale üzerine bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası yapılan tespitler doğrultusunda değerlendirildiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin bu ihalede ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sağlaması gereken iş deneyimi tutarının (13.024.800,00 TL *0,40) 5.209.920,00 TL olduğu, sunulan iş deneyim belgesinin tutarının 3.039.073,68 TL olduğu, sunulan iş deneyim belgesinin güncellenmiş halinin (21.137.048,12 TL) istenilen tutarı karşıladığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan tüm bu inceleme ve tespitler çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinde “(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.

(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir. …” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 15 GÜNLÜK YEMEK HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Sabah Kahvaltısı 60.300 Öğün

Öğle Yemeği 60.300 Öğün

Akşam Yemeği 60.300 Öğün

Toplam 180.900 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

29.06.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Hükmi şahısların ehliyeti” başlıklı 137’nci maddesinde “Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap ve borçları iltizam edebilirler.” hükmü bulunmakta iken, anılan Kanun’un 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 01.07.2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığı, yeni Kanun’un “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise önceki Kanun’un aksine “Ticaret şirketleri, Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmünün getirildiği görülmektedir.

Dolayısıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan ultra vires (yetki aşımı) ilkesinin kaldırılmasıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu açısından herhangi bir engelin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğindedir.

Başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat hükümlerinde isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin tevsikine ilişkin bir belge istenilmediği, zira kural olarak isteklilerin ihale konusu iş ile iştigal ettikleri kabulünün bulunduğu, isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin Ticaret Sicil Gazetelerini sunma zorunlulukları bulunmamakla birlikte, isteklilerce ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi ve ihale dokümanı kapsamında beyan edilen belgeler üzerinden inceleme yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ne ilişkin olarak www.ticaretsicil.gov.tr resmi internet adresi üzerinden yapılan sorgulama kapsamında yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinden ve ihalenin adı göz önüne alındığında anılan isteklinin faaliyet alanın başvuruya konu ihalede gerçekleştirilecek olan işleri kapsadığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Eşik değerler” başlıklı 8’inci maddesinde “Bu Kanunun 13 ve 63 üncü maddelerinin uygulanmasında yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılacak eşik değerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet alımlarında üçyüzmilyar Türk Lirası. (Onbirmilyondörtyüzonyedibinbeşyüzyetmişdört Türk Lirası)

b) Kanun kapsamındaki diğer idarelerin mal ve hizmet alımlarında beşyüzmilyar Türk Lirası. (Ondokuzmilyonyirmidokuzbinüçyüzkırkdört Türk Lirası)

c) Kanun kapsamındaki idarelerin yapım işlerinde onbirtrilyon Türk Lirası. (Dörtyüzonsekizmilyonaltıyüzkırksekizbinüçyüzelliüç Türk Lirası)” hükmü,

Anılan Kanun’un İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için; 1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler, 2)İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri, 3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek Belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

b) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

…

İdarelerce istenilmesi zorunludur.

…

(5) İhalelerde hiçbir şekilde taahhütname istenemez. Ayrıca, yaklaşık maliyetine bakılmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca taşıma yoluyla eğitime erişim kapsamında yapılan taşıma işleri ve sigortacılık hizmet alımları ile yaklaşık maliyeti Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan hizmet alımı ihalelerinde ekonomik ve mali yeterlik belgeleri istenemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek Belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan “Ek-H.1 Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre istenilecek belgeler” isimli tablo aşağıdaki gibidir.

Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan hizmet alımı ihaleleri ile yaklaşık maliyetine bakılmaksızın taşımalı ilköğretim kapsamında yapılan öğrenci taşıma işleri ve sigortacılık hizmet alımı ihalelerinde

Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan ihalelerde

Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde

Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan ve hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilen danışmanlık hizmet alımlarında

…

Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler

İstenemez

İstenebilir

İstenilmesi zorunludur

İstenemez

…

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır…” düzenlemesi yer almaktadır

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterleri çerçevesinde bilanço, eş değer belgeler ile iş hacmine ilişkin bilgilerin İdari Şartname’de belirtilen oranları karşılamadığı iddia edilmektedir.

İhale dokümanı bir bütün olarak incelendiğinde, şikâyete konu edilen ihale kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 65’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan “Ek-H.1 Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre istenilecek belgeler” isimli tablo birlikte incelendiğinde ihalenin yaklaşık maliyeti ile 4734 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde belirtilen eşik değer çerçevesinde ihale dokümanında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenilmesine ilişkin idarenin takdir yetkisi çerçevesinde hareket ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde şikâyete konu ihalede ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenilmediği tespit edilmiş ve fakat başvuru sahibi istekli tarafından bu hususlara ilişkin iddialarda bulunulduğu görülmüştür.

Ekonomik ve mali yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin idarece istenilmediği/yeterlik kriteri olarak belirtilmediği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddialarının incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir… Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “…(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

…

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur.” düzenlemesi,

…

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu

…” düzenlemesi,

Şikâyete konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Sabah Kahvaltısı

öğün

60.300

Öğle Yemeği

öğün

60.300

Akşam Yemeği

öğün

60.300

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan tarafından e-teklifi kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımında ve toplamlarında aritmetik hata olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde yazılan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olduğu, ayrıca söz konusu teklif cetvelinde yer alan miktarların birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan miktarlar ile aynı olduğu ve aynı formda belirtilen iş kalemlerinin tamamına söz konusu cetvelde yer verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici Teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir…” hükmü,

…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 26.05.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların İstanbul Defterdarlığının Ziraat Bankası Cağaloğlu Şubesi TR89 0001 0008 8900 0010 0050 69 İBAN Nolu hesabına (ihale kayıt no ve işin adı ile geçici teminat olarak yatırıldığı belirtilmek kaydıyla) yatırılması ve teminatın yatırıldığını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesi gerekir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden, ihalelerde teklif bedelinin %3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacağı, teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin standart formlara uygun olması gerektiği, standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği, ancak istekliler tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının, “Geçici Teminat Mektubu /Kefalet Senedi” bölümünün, “Takasbank Referans Numarası” kısmında; “M101012514510655R” şeklinde beyanın yer aldığı,

Şikâyete konu edilen isteklinin teminat mektubunun tutarının ihalede sağlaması gereken asgari geçici teminat tutarını karşıladığı, ayrıca geçerlilik tarihinin de İdari Şartname’de belirtilen (26.05.2025) tarihten önce olmadığı görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, anılan istekli tarafından elektronik ortamda alınmış geçici teminat mektuplarına ait ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda beyan edildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre beyan edilen geçici teminatların Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda standart forma uygun olduğu kabul edileceğin anlaşıldığından ve yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminatlara ilişkin beyan edilen bilgilerin İdari Şartname’de istenilen şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…
Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…

d) Vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden EKAP’a kayıtlı olan tüzel kişilerin kendileri, ortakları ve ortaklık oranları, üyeleri ya da kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevlileri ile vekilleri veya temsilcilerine ilişkin bilgilerin EKAP’a kaydedilmesinin ve söz konusu bilgilerin ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellenmesinin zorunlu olduğu, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği, ihaleye teklif veren isteklilerce kaydedilen/güncellenen bilgilerinin yeterlik bilgileri tablosuna EKAP üzerinden yansıyacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yeterlik bilgileri tablosunun “Ortak ve Yöneticilere Ait Bilgiler” bölümüne ilişkin olarak “açıklamalar” sütununun ilgili satırında “İdari Şartnamenin 7.1.A.2 maddesi / Bilgiler EKAP üzerinden yansıyacaktır.” ifadeleri yer almakta olup isteklilerce ihale tarihinden önce EKAP’a kaydedilen bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında görünmesi, dolayısıyla isteklilerin yönetimindeki görevlileri ile ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranlarına, üyelerine ya da kurucularına ilişkin değerlendirmelerin EKAP’tan entegrasyonlar aracılığıyla aktarılan veriler üzerinden yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli (Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “Ortaklara Ait Bilgiler” ve “Yöneticilere Ait Bilgiler”in entegrasyonlar aracılığı ile erişilen belgeler olduğu, bu belgeler detaylı olarak incelendiğinde ise “Fesih Taş, 14*********, 40000000,00/40000000,00” şeklinde olduğu,

Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında; “Fesih Taş, 14*********, Müdür (Müdürler Kurulu Başkanı), Münferiden Temsile Yetkilidir.” şeklinde olduğu görülmüştür.

EKAP üzerinde yapılan sorgulamada Fesih Taş’ın münferiden temsil yetkisine sahip olduğu, e-teklifin de Fesih Taş tarafından e-imza ile imzalandığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, EKAP üzerinden Ticaret Sicil Bilgileri sorgulaması sonucunda, Adana FT Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönetimindeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin beyan edilen bilgiler teyit edilmiş olup anılan isteklinin teklifinin temsile yetkili kişilerce imzalandığı görülmüştür.

Yapılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde; tekliflerin yetkili kişilerce imzalandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(4) Yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesinden; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmış olup, istekli tarafından teklif edilen fiyatın yaklaşık maliyetin üzerinde olması hususunun, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğuracağına ilişkin, kamu ihale mevzuatında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen açıklamasından ise; doğru ve güncel olarak hesaplanmış yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan isteklilerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenmemesinin esas olduğu, ancak, doğru ve güncel yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte, idarece kabul edilebilir nitelikte görülen tekliflerin; ödenek durumu, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınmak ve sorumluluk idareye ait olmak üzere kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenebileceği anlaşılmakta olup bu husustaki takdir yetkisinin ihale komisyonlarında olduğu görülmüştür.

İncelenen ihalede, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğunun tespit edildiği, Tebliğ’in yukarıda belirtilen maddesinde yer alan açıklamaya göre idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese edeceği ve bütçe ödenekleri de göz önünde bulundurularak teklif fiyatlarını uygun bulması veya uygun bulmaması hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde sorumluluğun idareye ait olduğu hususları dikkate alındığında, ihale komisyonu tarafından, yaklaşık maliyetin üzerinde olan başvuru sahibi hakkındaki takdir yetkisinin; teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olması, ihale bütçesini aşması ve karşılığı ödeneğin bulunmaması gerekçelerinden dolayı avantajlı teklif olarak belirlenmemesi yönünde kullanıldığı anlaşılmış olup, söz konusu yetkinin kullanılmasında hukuka herhangi bir aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuruya konu ihalede olduğu gibi elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde, e-tekliflerin, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılacağı, ihale günü ilk oturumda tekliflerin alınması ve açılması sürecinde yaklaşık maliyet tutarının da isteklilere açıklanacağı, teknik açıdan "1. Oturumu Kaydet ve Tutanakları İsteklilere Gönder" düğmesine basıldığında ihaleye teklif veren isteklilere, söz konusu ihalede birinci oturumun tamamlandığına ve EKAP'ta "Durum İzleme Ekranı" sayfasından birinci oturuma ilişkin tutanaklara erişebileceklerine ilişkin bildirim ve e-posta gönderildiği, isteklilerin, bu aşamadan itibaren "Durum İzleme Ekranı" sayfasından ihalenin birinci oturumu ile ilgili tutanaklara erişebildiği ve ihalenin yaklaşık maliyetini de bu tutanaklardan öğrenebildikleri, buna göre şikâyete konu ihalede istekliler tarafından EKAP'ta yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” tutanağının tutulduğu, söz konusu tutanağa 26.02.2025, Çarşamba günü itibariyle erişilebildikleri tespit edilmiştir.

2025/270313 İhale Kayıt Numaralı İstanbul İl Göç Müdürlüğü tarafından 15 Günlük Yemek Hizmet Alımı ihalesinin 26.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, istekliler tarafından yaklaşık maliyet bilgisine ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara 26.02.2025, Çarşamba gününden itibaren erişilebildiği, yaklaşık maliyetin isteklilerce bu tarihte öğrenildiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri 26.02.2025 tarihinde öğrendiği, 28.02.2025 tarihinde isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyette bir değişiklikte bulunulmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin öğrenildiği 26.02.2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin de bu tarihten itibaren 5 (beş) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken (şikâyete konu ihalenin Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre yapıldığı dikkate alındığında), bu süre geçtikten sonra 05.03.2025 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın yaklaşık maliyetin hatalı/yanlış hesaplandığı yönündeki kısmının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2025/UH.II-879 (27 Mart 2025)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin