KİK Kararı: 2025/UH.II-868 (27 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/013
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 27.03.2025
Karar No : 2025/UH.II-868
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1337807 İhale Kayıt Numaralı “Ankara İl Müdürlüğüne Bağlı Huzurevi Müdürlükleri ile Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2025 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 19.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İl Müdürlüğüne Bağlı Huzurevi Müdürlükleri İle Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2025 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.02.2025 tarih ve 179440 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/494 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 5, 10 ve 12’nci kısımlarında taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

İki haftalık örnek normal ve diyet yemek menülerinin birinci ve onuncu günlerinde yer alan “tavuk pirzola ızgara” yemeğinin içeriğinde gıda rasyonuna göre “tavuk but pirzola (gr.) (kemikli)” ürünü olmasına rağmen aşırı düşük açıklamalarında “tavuk but (gr.) (kemikli)” ürününün birim fiyatına göre açıklama yapıldığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği; taraflarınca sunulan açıklamalarda Ankara Ticaret Borsasının 2024 Yılı Haziran Ayı Bülteninde bulunan “tavuk pirzola” ürününün 86,7609 TL ortalama birim fiyatı bulunmasına rağmen, “but” ibaresi bulunmadığından Ankara Ticaret Borsasının 2024 Yılı Haziran Ayı Bülteninde bulunan “tavuk but” ürünü için 117,4938 TL ortalama birim fiyatın kullanıldığı, tavuk pirzola ürününün tavuk But haricinde tavuğun baget kısmından ve kök kanat kısmından da elde edilebildiği, salt “tavuk pirzola” ürününün Teknik Şartname’yi tam karşılamayacağı düşüncesi ile maliyeti daha yüksek olmasına rağmen “but” şartını sağlaması adına “tavuk but” ürününün kullanıldığı, tavuk but pirzola” ürününün “tavuk but” ürününden elde edilebileceği, Et ve Süt Kurumu’nun resmi internet sitesinde but pirzolanın “üst budun derili veya derisiz halde etlerinin kalça tarafına doğru sıyrılıp hafifçe dövülmesiyle elde edilen parça” olarak tanımlandığı, kaldı ki aktarılan hususa ilişkin kontrolün sözleşmenin yürütümü aşamasında yapılabileceği,

Ayrıca işçilik kalemleri için %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin ekleyerek teklif verildiği, ancak aşırı düşük fiyat açıklamasında işçilik maliyeti açıklanırken, mevzuat hükümleri doğrultusunda %1,567 oranında eklenmesi gereken sözleşme ve genel giderlerin eklenmediği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ancak yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesine uygun olduğu, anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde sözleşme giderleri ve genel giderlerin yardımcı girdiler başlığında değerlendirileceği ve açıklama sunulması gerekmediğinin açıklandığı, açıklamalar kapsamında sunulan maliyet analizi sayfasında teklif tutarı üzerinden %0,948 oranında damga vergisi, %0,569 oranında sözleşme pulu, %0,05 oranında Kamu İhale Kurumu payının hesaplanarak yardımcı giderler tablosunda detaylı olarak gösterildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “… a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir. …” açıklamaları,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze bağlı Huzurevleri ve Engelsiz Yaşam Bakım ve Reh. Merkezi Müdürlüklerinin 2025 yılı 12 aylık Mamul Yemek Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Teknik şartnameye ek olarak sunulan "Öğün Sayıları Çizelgesinde" belirtildiği üzere Toplam 4.901.596 öğün Malzemeli Mamul Yemek Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluş Adları ve iletişim bilgileri, ihale dokümanına ek olarak sunulan tabloda gösterilmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 12 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İhaleye konu Hizmet Alımına İlişkin, ihale dokümanına ek olarak sunulan çizelgede belirtilen sayıda normal ve diyet Kahvaltı, normal ve diyet Ara Öğünler, normal ve diyet öğlen yemeği, normal ve diyet akşam yemeği, ile Özel Gün Menüsü Giderleri:

a) İhale dokümanına ek olarak sunulan örnek yemek menüleri ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden; alım kapsamındaki kuruluş için belirlenen teknik şartnameye ek olarak sunulan öğün sayıları çizelgesinde belirtilen sayıda öğün yemek,

b) Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde İdarece belirlenecek zamanlarda uygulanacak olan ve teknik şartnamede türü ve miktarı örnek olarak düzenlenmiş olan Özel Gün Menüsü giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri: Yemeklerin kuruluşta pişirilmesi, dağıtılması ve bu hizmetin sunulması için Kuruluşça ihtiyaç duyulan ve yüklenici tarafından temin edilecek personel sayıları teknik şartnamedeki “yüklenici tarafından temin edilecek personel sayıları tablosunda” düzenlenmiştir.

a) Söz konusu tabloda belirtilen ve aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan, tüm mesaisini kuruluşta geçiren;

- Mutfak Sorumlusu / Yönetici Personel ( Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası)

-Aşçıbaşı ( Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası),

- Aşçı ( Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası) )

- Aşçı Yardımcısı ( Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası) )

- Pasta Ustası ( Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası)

- Servis Elemanı ( Brüt Asgari Ücret )

- Bulaşık Elemanı ( Brüt Asgari Ücret )

- Depo Görevlisi ( Brüt Asgari Ücret )

altında olmamak üzere ödenecek olan işçi ücreti ve sigorta giderlerine ait işçilik giderleri ve sigorta giderleri

b) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri çalışma ücreti, ( günlerin hesaplaması firma tarafından yapılacaktır)

- Mutfak Sorumlusu / Yönetici Personel ( Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası)

-Aşçıbaşı ( Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası),

- Aşçı ( Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası) )

- Aşçı Yardımcısı ( Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası) )

- Pasta Ustası ( Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası)

- Servis Elemanı ( Brüt Asgari Ücret )

- Bulaşık Elemanı ( Brüt Asgari Ücret )

- Depo Görevlisi ( Brüt Asgari Ücret )

c) Çalışan personel için ayni olarak karşılanacak olan, yemek giderleri

d) Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için (gidiş-dönüş) brüt 68,00-TL (Altmış SekizTürk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

e) Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğünde istihdam edilmesi öngörülen 2 bulaşık elemanı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30. Maddesi gereğince %3 engelli personel çalıştırılması zorunluluğu bulunduğundan, bu kapsamda istihdam edilecektir.

f) İhale dokümanı içerisinde yer alan teknik şartnamede, çalışan işçilere, yapmış olduğu göreve göre cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir. Teknik şartnamede cinsi ve miktarı düzenlenmiş olan giyim malzemesi giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.3. Malzeme Giderleri: Yüklenici firmanın her kısım için tedarik edeceği makine ve teçhizat miktar ve türleri Teknik şartnamede düzenlenmiştir. Teknik şartnamede “Yüklenici firmanın temin edeceği makine ve teçhizat” başlığı altında her kısım için ayrı ayrı düzenlenen her türlü makine ve teçhizatın tedarikine ait giderler teklif fiyata dahildir.

25.3.4.Diğer Giderler: Yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, teknik şartnameye ek olarak sunulan ve her kısım için ayrı sütunlarda gösterilen sayıda sarf malzemeler, yemek ve su numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarım ve kalibrasyon gerektiren ölçüm cihazlarının kalibrasyon ayarlarının yaptırılması, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz, LPG dolum masrafları ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.3.5. Taşıma Giderleri: Mutfaklarda pişirilen yemeklerin, Teknik Şartnamenin “G-TAŞIMA” başlıklı maddesinde sıralanan Kuruluş yemekhanelerine taşınarak burada servis edilmesine ilişkin giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (2,25) dir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “Yukarıda yer alan Kuruluşlarımızda kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin ekinde ye alan “Gıda Malzemeleri Özellikleri” adlı dokümanda “1. Tavuklar; yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi Et ve Et Ürünleri Tebliği” ürün özelliklerine uygun olacaktır.

Yeni çıkacak tebliğ, kanun ve tüzük ve eklerini de kapsamalıdır.

2. Tavuklar bütün, göğüs, baget, pirzola, but ve kuşbaşı olarak alınacaktır. (1. Sınıf Tavuk) Göğüs; orta derecede derin ve uzun göğüs kemiğinin sivri kısmına kadar tüm uzunluğunca, taşıdığı et dolayısıyla ona yuvarlak bir görünüm vermeye yetecek kadar etli, üzerinde boyun bulunmayan, kanat tamamen çıkarılmış ve sırt kemiği alınmış, 600 gr’dan aşağı olmamalıdır. But; iyi etlenmiş, aşağı doğru taşıdığı et dolayısı ile yuvarlak, dolgun bir görünüş kazanmış, arka orta ayrılmış, kuyruk sokumu alınmış olacaktır.

3. Parça tavuklar günlük kesim olacak, dondurulmuş olmayacak, göğüsler ikiye bölünmüş, kanat, boyun, kursak, solunum borusu, yutak, akciğer, karaciğer, taşlık v.b iç organlarından tamamen temizlenmiş olacaktır. Göğüs ve butlarda boyun ve sırt kemiği bulunmayacaktır.

4. Alınacak tavuk etleri 40-42 günlük tavuklardan elde edilmiş olacaktır.

5. But için derinin kesilmesinden, yırtılmasından veya kopmasından ileri gelen et çıplaklığı olmayacaktır.

6. Derisi tüylerinden iyice temizlenmiş olacaktır.

7. Filetolar tavuğun göğüs kısmından kemiksiz ve derisiz olarak 200 gr’lık parçalar halinde olacaktır. Tavuk filetolar, ızgarada pişirilmeye uygun şekilde inceltilmiş, görünür yağ içermeyecek ve marinasyonsuz hazırlanmış olacaktır.

8. Tavuk but istenildiğinde derisiz ve kemiksiz olarak kuşbaşı doğranmış şekilde teslim edilecektir.

9. Tavuk etleri, içindeki malın dışardan görünmesini engellemeyecek nitelikte, Türk Gıda Kodeksine uygun malzemelerden yapılmış ambalajlar içerisinde kasalara koyulmuş şekilde teslim edilecektir.

10. Kasalardaki tavukların içinde su, kan, dışkı ve sızıntı olmayacaktır. Parça tavukların üzerinde tüy, leke, toz, toprak, çamur, vb. yabancı madde bulunmayacaktır

11. Tavuk baget, but, pirzola ve tavuk göğüs etleri ayrı kasalarda, birbirine karışmamış şekilde olmalıdır.

12. Ambalajlama istenmesi durumunda, yürürlükte ürün tebliği olması durumunda ürün tebliğinde, ürün tebliği olmaması durumunda yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği”nde belirtilen etiketleme bilgileri okunaklı, silinmeyecek şekilde yazılacak, basılacak veya yapıştırılacaktır. Her ürün tesliminde sağlık ve araç dezenfeksiyon raporu ve menşei belgesi getirilecektir. Tavuk etleri ambalajı üzerine veya ambalajlar içine konulacak etiketlerde veya firmanın getireceği raporda aşağıdaki bilgiler, silinmeyecek, bozulmayacak şekilde okunaklı yazılmalıdır. - Tavuk etlerinin tipi, sınıfı, - Kesim tarihi, - Teslim tarihi, - Veteriner hekim onayı, - Teslim eden firma adı ve kaşesi

13. Taşıma işlemi Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre olacaktır. Soğuk hava zincirini devam ettirecek kapalı araçlarla teslimat yapılacaktır. Araç içi Maksimum 0 0C - +40C’de olmalıdır.

14. Teslimde firmayı temsilen bir kişi bulunacaktır. Ek olarak tavuk etleri idarenin belirleyeceği yer ve zamanlarda giderleri firmaca karşılanmak üzere analize tabi tutulur.

15. Tavuk etleri kesinlikle dondurulmuş olmayacaktır.

16. Bu teknik şartnamede belirtilmeyen hususlar için Türk Gıda Kodeksi hükümlerinde belirtilen hususlar aynen geçerlidir.

17. Belirtilen koşulları sağlayamayan ürünler, Muayene Komisyonu tarafından teslim alınmayacaktır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 19.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İl Müdürlüğüne Bağlı Huzurevi Müdürlükleri İle Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2025 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, ihalenin 12 kısımdan oluştuğu, ihalede 102 adet ihale dokümanı indirildiği,

İhalenin şikâyete konu edilen 5, 10 ve 12’nci kısımlarında öncelikle 16.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararlarının alındığı, anılan kararlarda başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece “İhale dokümanları kapsamında sunulan iki haftalık örnek normal ve diyet yemek menülerinde 1. ve 10. Günlerde yer alan Tavuk Pirzola Izgara yemeğinin çiğ girdi içeriğinde, gıda rasyonuna göre “TAVUK BUT PİRZOLA (GR) (KEMİKLİ)” ürününün yer aldığı, Aşırı düşük fiyat açıklaması yapan firmanın örnek yemek menüsünde yer alan ürün ve çiğ girdilere ait birim fiyatları esas alarak aşırı düşük fiyat açıklamasını hazırlaması gerekirken, firmanın “TAVUK BUT (GR) (KEMİKLİ)” ürününün birim fiyatına göre açıklama hazırladığı, dolayısıyla hazırlanan aşırı düşük fiyat açıklamasının ilgili mevzuatına aykırı olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ardından başvuru sahibi anılan gerekçelerin uygun olmadığı iddiası ile idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyete verilen cevapta ise ihalede bir isteklinin şikâyet başvurusu üzerine bahsi geçen kısımlarda tekrar değerlendirme yapılarak yeniden ihale komisyonu kararları alınacağının ifade edildiği görülmüştür.

Bunun üzerine 07.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu karardan; ihalenin şikâyete konu 5’inci kısmına 21 teklif sunulduğu, anılan kısmın Beren Kur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Usta Yem. Tem. İnş. Oto. Eğit. Tek. Cen. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

İhalenin şikâyete konu 10’uncu kısmına 27 teklif sunulduğu, anılan kısmın Hancı Grup Cat. Gıda Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hiz. Teks. Özel Eğit. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

İhalenin şikâyete konu 12’nci kısmına 15 teklif sunulduğu, anılan kısmın Tim 1 Yem. Hiz. Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş. - Özil Tem. Tur. Yem. Gıda Güv. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Efe Sis. Hiz. Bil. Tek. Yem. Gıda İnş. Tur. Taş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

07.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ise idarece “... İhale dokümanları kapsamında sunulan iki haftalık örnek normal ve diyet yemek menülerinde 1. ve 10. Günlerde yer alan Tavuk Pirzola Izgara yemeğinin çiğ girdi içeriğinde, gıda rasyonuna göre “TAVUK BUT PİRZOLA (GR) (KEMİKLİ)” ürününün yer aldığı, Aşırı düşük fiyat açıklaması yapan firmanın örnek yemek menüsünde yer alan ürün ve çiğ girdilere ait birim fiyatları esas alarak aşırı düşük fiyat açıklamasını hazırlaması gerekirken, firmanın “TAVUK BUT (GR) (KEMİKLİ)” ürününün birim fiyatına göre açıklama hazırladığı, dolayısıyla hazırlanan aşırı düşük fiyat açıklamasının ilgili mevzuatına aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.5. maddesinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” düzenlemesi hüküm altına alınmıştır.

Firma tarafından yapılan aşırı düşük fiyat açıklamasının incelenmesi sonucunda, firmanın işçilik kalemleri için vermiş olduğu birim fiyatlara %4 oranında sözleşme ve genel giderleri ekleyerek teklif verdiği, ancak yapmış olduğu aşırı düşük fiyat açıklamasında işçilik maliyetlerini açıklarken, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda %1,567 oranında eklenmesi gereken sözleşme ve genel giderleri eklemediği, dolayısıyla mevzuata uygun açıklama vermediği tespit edilmiştir. …” gerekçeleriyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Ulutaş Yem. Gıda Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin şikayete konu edilen 5, 10 ve 12’nci kısımlarına ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, iki haftalık diyet ve normal yemek örnek menüsünün 1’inci ve 10’uncu günlerinde bulunan “tavuk pirzola ızgara” yemeğinin içerisinde yer alan “tavuk but pirzola (kemikli)” girdisinin Ankara Ticaret Borsası Haziran 2024 bülteninde bulunan “tavuk but” girdisi ile açıklandığı,

İdarece yapılan değerlendirmede “tavuk but” üzerinden yapılan açıklamaların, dokümanda yer alan “tavuk but pirzola” girdisine uygun olmadığının ifade edildiği; başvuru sahibi tarafından ise itirazen şikâyet dilekçesinde bahsi geçen borsa bülteninde “tavuk but pirzola” girdisinin bulunmadığı, “tavuk but” ve “tavuk pirzola” olmak üzere iki benzer girdinin bulunduğu, tavuk butun ortalama fiyatının (117,4938 TL) tavuk pirzolanın ortalama fiyatından (86,7609 TL) yüksek olması nedeniyle tavuk but fiyatının kullanıldığı, ayrıca “tavuk but”un kesilerek etlerinin açılması durumunda tavuk pirzolanın elde edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda, başvuru sahibi tarafından “Tavuk Pirzola Izgara” yemeğinin içerisinde yer alan “tavuk but pirzola” girdisi için Ankara Ticaret Borsası Haziran 2024 bülteninde bulunan “tavuk but” girdisi ile yapılan açıklamaların uygun olduğu, anılan bültende “tavuk but pirzola” için bir fiyat bulunmadığı, “tavuk but” ve “tavuk pirzola” olmak üzere iki çeşidin fiyatı bulunduğu, anlan istekli tarafından fiyatı daha yüksek olan tavuk çeşidinin kullanıldığı, bu itibarla yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

07.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin bir diğer gerekçesinin ise işçilik maliyetlerine yönelik olarak yapılan açıklamalara mevzuat hükümleri doğrultusunda %1,567 oranında eklenmesi gereken sözleşme ve genel giderlerin eklememesi olduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir.

İhale dokümanı ve yaklaşık maliyet cetveli üzerinden gerçekleştirilen incelemede, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliğinde olmadığı, bununla birlikte İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderlerinin sayıldığı, anılan maddede her bir kısım için çalıştırılacak personele ödenecek ücrete ilişkin bilgilere yer verildiği, ayrıca her bir kısımda aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 68,00 TL üzerinden yol ücreti ile çalışan personel için ayni olarak yemek giderlerinin verileceğinin öngörüldüğü, birim fiyat teklif cetvelinde ise her bir kısım için personele ilişkin ve ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışmasına ilişkin ayrı ayrı satır açıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin 12 kısımdan oluştuğu, başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen kısımların 5, 10 ve 12’nci kısımlar olduğu, anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesi çerçevesinde değerlendirildiğinde,

İş kapsamında mutfak sorumlusu/yönetici personel, aşçı, aşçı yardımcısı, pasta ustası, servis elemanı ve bulaşık elemanı için teklif edilmesi gereken aylık asgari tutara ilgili mevzuat uyarınca, damga vergisi, sözleşme karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı giderlerinden oluşan ve birim fiyatın %1,567’sine tekabül eden sözleşme giderlerinin eklenmesi sonucunda sırasıyla 39.610,947 TL, 34.623,387 TL, 29.635,828 TL, 29.635,828 TL, 27.142,054 TL ve 27.142,054 TL teklif edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından sırasıyla teklif edilen aylık birim fiyatların 40.559,81 TL, 35.452,78 TL, 30.345,74 TL, 30.345,74 TL, 27.792,23 TL ve 27.792,23 TL olduğu göz önüne alındığında, ihale konusu işe ilişkin olarak sözleşme ve genel giderler dâhil işçilik gideri için teklif edilmesi gereken asgari tutarının karşılandığı tespit edilmiştir.

Ayrıca mutfak sorumlusu/yönetici personel, aşçı, aşçı yardımcısı, pasta ustası, servis elemanı ve bulaşık elemanı ulusal bayram ve genel tatil günleri işçilik gideri için teklif edilmesi gereken günlük asgari tutara ilgili mevzuat uyarınca, damga vergisi, sözleşme karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı giderlerinden oluşan ve birim fiyatın %1,567’sine tekabül eden sözleşme giderlerinin eklenmesi sonucunda sırasıyla 1.246,887 TL, 1.080,652 TL, 914,397 TL, 914,397 TL, 831,264 TL ve 831,264 TL teklif edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Aynı istekli tarafından mutfak sorumlusu/yönetici personel, aşçı, aşçı yardımcısı, pasta ustası, servis elemanı ve bulaşık elemanı ulusal bayramlar ve genel tatil günleri işçilik gideri için sırasıyla teklif edilen günlük birim fiyatların 1.276,76 TL, 1.106,54 TL, 936,30 TL, 936,30 TL, 851,18 TL ve 851,18 TL olduğu göz önüne alındığında ihale konusu işe ilişkin olarak sözleşme ve genel giderler dahil ulusal bayramlar ve genel tatil günleri işçilik gideri için teklif edilmesi gereken asgari tutarın karşılandığı tespit edilmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda ilgili mevzuat uyarınca, damga vergisi, sözleşme karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı giderlerinden oluşan ve birim fiyatın %1,567’sine tekabül eden sözleşme giderlerinin dâhil edilmesi gerektiği, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı, bu doğrultuda yapılan incelemeler neticesinde, başvuru sahibi istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin işçilik giderlerine ilişkin satırlarında, yukarıda aktarılan sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin üzerinde teklif verildiği, ayrıca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında işçiliğe ilişkin yapılan açıklamalarda yer verilen bedellerin ise birim fiyat teklif cetvelinde işçilik için teklif edilen bedellerin üzerinde bir tutar olmadığı, kaldı ki açıklamalar kapsamında damga vergisi, sözleşme karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olduğu, idarece başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, ihalenin bağlantılı olarak incelendiği 27.03.2025 tarihli ve 2025/UH.II-867 sayılı Kurul kararı kapsamında yapılan tespitler doğrultusunda, eşit muamele ilkesi gereğince başvuru sahibi Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.ye yönelik olarak yapılan inceleme aşağıda yer almaktadır:

Başvuru sahibi tarafından şikâyete konu ihalenin 5, 10 ve 12’nci kısımlarına yönelik sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, ayni olarak verilmesi gereken “personel yemek gideri” kalemi için “yardımcı girdiler” kapsamında bir bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği açıklanmaktadır.

Bu doğrultuda, Tebliğ’in anılan maddesinden personelin ayni yemek giderlerinin yardımcı girdiler başlığı altında açıklanamayacağı, isteklilerce ayni yemek giderlerinin ana girdi veya işçilik kalemleri altında öngörülerek tekliflerinin oluşturulması gerektiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının buna uygun olarak yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, her ne kadar teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği görülmekte ise de, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ayni personel yemeği giderlerinin yardımcı giderler başlığı altında açıklanamayacağı anlaşıldığından, teklifin değerlendirmeye alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 12 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 700.705.869,63 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 5, 10 ve 12’nci kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (119.937.348,35 TL) dikkate alındığında, ilgili kısımlara ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 152.021,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 202.718,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 50.697,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhalenin şikâyete konu 10’uncu kısmında 07.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararında Üstün Yem. Gıd. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının “… İhale dokümanları kapsamında sunulan iki haftalık örnek normal ve diyet yemek menülerinde 1. ve 10. Günlerde yer alan Tavuk Pirzola Izgara yemeğinin çiğ girdi içeriğinde, gıda rasyonuna göre “TAVUK BUT PİRZOLA (GR) (KEMİKLİ)” ürünü olasına rağman ve firmanın da bu ürüne ait birim fiyatı esas alarak aşırı düşük açıklamasını hazırlaması gerekirken, firmanın, tamamen farklı bir çiğ girdi olan “TAVUK BUT (GR) (KEMİKLİ)” ürününün birim fiyatına göre açıklama hazırladığı, dolayısıyla hazırlanan aşırı düşük fiyat açıklamasının ilgili mevzuatına aykırı olduğu,

…

Firma tarafından yapılan aşırı düşük fiyat açıklamasının incelenmesi sonucunda, firmanın işçilik kalemleri için vermiş olduğu birim fiyatlara %4 oranında sözleşme ve genel giderleri ekleyerek teklif verdiği, ancak yapmış olduğu aşırı düşük fiyat açıklamasında işçilik maliyetlerini açıklarken, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda %1,567 oranında eklenmesi gereken sözleşme ve genel giderleri eklemediği, dolayısıyla mevzuata uygun açıklama vermediği tespit edilmiştir. …” ifadelerine yer verilerek reddedildiği görülmüştür.

İhalenin 10’uncu kısmında Üstün Yem. Gıd. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin başvuru sahibi istekli ile aynı olduğu, idarece yapılan değerlendirmede “tavuk but” üzerinden yapılan açıklamaların, dokümanda yer alan “tavuk but pirzola” girdisine uygun olmadığının ifade edildiği, bir diğer gerekçenin ise işçilik maliyetlerine yönelik olarak yapılan açıklamalara mevzuat hükümleri doğrultusunda %1,567 oranında eklenmesi gereken sözleşme ve genel giderlerin eklememesi olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihalenin 10’uncu ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, iki haftalık diyet ve normal yemek örnek menüsünün 1’inci ve 10’uncu günlerinde bulunan “tavuk pirzola ızgara” yemeğinin içerisinde yer alan “tavuk but pirzola” girdisinin Ankara Ticaret Borsası Haziran 2024 bülteninde bulunan “tavuk but” girdisi ile açıklandığı, yukarıda aktarılan hususlar doğrultusunda yapılan açıklamaların uygun olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesi çerçevesinde değerlendirildiğinde, isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin işçilik giderlerine ilişkin satırlarında, yukarıda aktarılan sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin üzerinde teklif verildiği, ayrıca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında işçiliğe ilişkin yapılan açıklamalarda yer verilen bedellerin, birim fiyat teklif cetvelinde işçilik için teklif edilen bedellerin üzerinde bir tutar olmadığı anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, ihalenin bağlantılı olarak incelendiği 27.03.2025 tarihli ve 2025/UH.II-867 sayılı Kurul kararı kapsamında yapılan tespitler doğrultusunda, eşit muamele ilkesi gereğince Üstün Yem. Gıd. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.ye yönelik olarak yapılan inceleme aşağıda yer almaktadır:

Üstün Yem. Gıd. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından şikâyete konu ihalenin 10’uncu kısmına yönelik sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, ayni olarak verilmesi gereken “personel yemek gideri” kalemi için “yardımcı girdiler” kapsamında bir bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği açıklanmaktadır.

Bu doğrultuda, Tebliğ’in anılan maddesinden personelin ayni yemek giderlerinin yardımcı girdiler başlığı altında açıklanamayacağı, isteklilerce ayni yemek giderlerinin ana girdi veya işçilik kalemleri altında öngörülerek tekliflerinin oluşturulması gerektiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının buna uygun olarak yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda eşit muamele ilkesi gereğince yapılan inceleme sonucunda, her ne kadar teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği görülmekte ise de, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ayni personel yemeği giderlerinin yardımcı giderler başlığı altında açıklanamayacağı anlaşıldığından, teklifin değerlendirmeye alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.