KİK Kararı: 2025/UH.II-736 (12 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/011
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 12.03.2025
Karar No : 2025/UH.II-736
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sim Turizm Taşımacılık Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gaziantep Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1804998 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Tarih Kültür Medeniyet Kampları Ulaşımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziantep Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 20.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Tarih Kültür Medeniyet Kampları Ulaşımı” ihalesine ilişkin olarak Sim Turizm Taşımacılık Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi’nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 24.02.2025 tarih ve 179033 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/463 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması sebebiyle uygun bulunmadığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmeleri gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, iş deneyime konu işin ihale konu işi ile tanım, içerik, yapılış yönünden uygun olmadığı, ihalede yapılan işleri kapsamadığı, ihale konusu işin salt araç kiralama işi olmadığı, iş kapsamında ulaşım, gezi, yemek, rehberlik hizmetlerinin de bulunduğu, iş deneyim belgesine konu işin ise araç kiralama işi olduğu, belgenin benzer iş tanımına uygun olmadığı, özel sektöre yapılan bir iş ise sözleşme, fatura ve damga vergisinin ödenmesine ilişkin belgelerin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Tarih Kültür Medeniyet Kampları Ulaşımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: (2024/1804998)

e) Miktarı:

Teknik şartnamede belirtilen zamanlarda, belirtilen illere 11 adet kampa gidiş dönüş 14 otobüs seferi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede Belirtilen Yerler” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir.” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’nci maddesinde “42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, belirlenmiş ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerinin elektronik ortamda alındığı “Kültür Medeniyet Kampları Ulaşımı” hizmet alımı olduğu, ihaleye 15 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçici teminatının uygun olmadığı,5 isteklinin teklifinin de TÜRSAB yetki belgesine yeterlik bilgileri tablosunda yer verilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin Veka Turizm Organizasyon Taşımacılık Oto Kiralama İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. üzerinde bırakıldığı ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde idarelerin ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirmesi gerektiği ve 44’üncü maddesinde ise ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalanabileceğinin hüküm altına alındığı, Kanun’un 40’ıncı maddesinde yer alan hükümde “varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli” ifadesinin yer aldığı, dolayısıyla idarelerin ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli belirleme yükümlülüğünün bulunmadığı, kaldı ki 44’üncü maddeye göre ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda dahi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci sahibi istekli ile sözleşme imzalanması hususunun da bu teklifin ihale yetkilisince uygun görülme şartına bağlandığı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklif edilen en düşük fiyat olarak belirleneceği düzenlenmiş olup, geçerli teklifler içinden ihalenin en düşük teklif olan Veka Turizm Organizasyon Taşımacılık Oto Kiralama İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. nin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde ihaleyi yapan idarelerin, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirleme zorunluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,” düzenlemesi,

“İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin, istenilmesi zorunludur.” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

“Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır.

72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya Özel sektörde tek sözleşme ile gerçekleştirilen ulaşım hizmeti ile her türlü araç kiralama hizmet alım işi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Bu ihale Gaziantep Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde kamp faaliyetlerinde öğrenci taşıma hizmet aracı olarak kullanılmak üzere niteliği ve çeşidi bu teknik şartnamede belirtilen; otobüs, şoför, yakıt, yemek, seyahat sigortası dâhil iş bu sözleşme hükümlerine uygun kiralama hizmet alım işidir. Kamp dönemi boyunca 12 sefer (15 otobüs) düzenlenecektir. Kamp dönem ve tarihleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihalenin “Kültür Medeniyet Kampları Ulaşımı” hizmet alımı olduğu, Teknik Şartname’de hizmetin içeriğinin “…öğrenci taşıma hizmet aracı olarak kullanılmak üzere niteliği ve çeşidi bu teknik şartnamede belirtilen; otobüs, şoför, yakıt, yemek, seyahat sigortası dâhil iş bu sözleşme hükümlerine uygun kiralama hizmet alım işidir.” olarak düzenlendiği,

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ise isteklilerden teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulmasının istendiği, benzer iş tanımının ise “Kamu veya Özel sektörde tek sözleşme ile gerçekleştirilen ulaşım hizmeti ile her türlü araç kiralama hizmet alım işi” olarak belirlendiği, idarenin benzer iş tanımındaki açıklamalarında bu işlerin bir arada istenildiğine dair bir açıklık bulunmadığından söz konusu işlerin ayrı ayrı benzer iş tanımına girdiğinin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda 06.09.2024 tarih ve 2024/441018-8727530-1-1 sayılı iş bitirme belgesini yüklediği, belgede idarenin adının “Adıyaman Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü”, işin adı ve varsa ihale kayıt numarasının “Medeniyet, Tarih ve Kültür Kampları gezileri araç kiralama işi, 2024/441018”, işin tanımının “Medeniyet, Tarih ve Kültür Kampları gezileri araç kiralama işi” sözleşme tarihi ve varsa ihale tarihinin “Sözleşme tarihi: 22.04.2024,İhale tarihi: 02.04.2024”, ilk sözleşme bedelinin “1.833.095,00 TRY”, gerçekleştirilen iş tutarının “2.098.095,00 TRY”, toplam sözleşme tutarının “2.098.095,00 TRY”, kabul tarihinin “19.08.2024”, belge tutarının “2.098.095,00 TRY” olarak düzenlendiği, anılan iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesinin belge tutarının güncelleme yapılmadan dahi isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.