KİK Kararı: 2025/UH.II-644 (5 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/010
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 05.03.2025
Karar No : 2025/UH.II-644
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Panorama Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/947785 İhale Kayıt Numaralı “Kuruluş Mutfaklarında veya Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 17.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuruluş Mutfaklarında veya Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Panorama Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.02.2025 tarih ve 178310 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/386 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece, sözleşme süresinin kısalması nedeniyle yeniden hesaplanan sözleşme bedeli (21.772.511,88 TL) üzerinden belirlenen sözleşme giderlerinin (Sözleşme Damga Vergisi, On Binde Beş Kurum Payı ile İhale Karar Pulu Tutarı) ve kesin teminat tutarının yanlış hesaplandığı, teklif edilen bedelin (25.069.296,01 TL) işe başlama tarihi esas alınarak uyarlanması doğrultusunda sözleşme giderlerinin ve kesin teminat tutarının yeniden hesaplanması gerektiği, bununla birlikte sözleşme imzalamaya davet yazısından sonra şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında bulunulduğu, itirazen şikâyet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığı, bundan ötürü gönderilen sözleşme imzalamaya davet yazısının iptal edilmesi gerektiği,

2. İdarenin bağlı bulunduğu T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından Ön Mali Kontrol süreci tamamlanmadan sözleşme imzalamaya davet yazısının gönderilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “…İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’inci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.

…

Kurum, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması hâlinde, bu istekliden yaklaşık maliyetin % 6’sından az ve % 15’inden fazla olmamak üzere alınacak kesin teminat oranına ilişkin düzenlemeler yapabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42’nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42’nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu” başlıklı 45’inci maddesinde “İdare, 42 ve 44’üncü maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmakla yükümlüdür. İdarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, istekli sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde geçici teminat geri verilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri istemeye hak kazanır. Bu zarar, sebep olanlara tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında 60 ıncı madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “… j) Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir:

1. (Değişik: 30/7/2003-4964/32 md.) Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Dörtmilyonyüzelliikibinüçyüzseksenbeş Türk Lirasını) aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir…” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a)Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b)İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında %40’a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dâhilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “… (2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./13.md.) İhale üzerinde kalan isteklinin (Ek ibare: 13/09/2019-30887 R.G./4. md., yürürlük: 23/09/2019) son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair (Ek ibare: 16/03/2019-30716 R.G/16. md.; yürürlük: 26/03/2019) bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliği’nin “Karar gereklerinin yerine getirilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikayet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İzmir Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Alımı, Dağıtım Ve Servis Hizmetleri Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

İzmir Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı 2.178.809 adet/öğün mamul yemek alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlar Buca Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü, Bornova Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü, Bornova Nevvar Salih İşgören Huzurevi Müdürlüğü, İzmir Buca Huzurevi Yaşlı Bakım ve Reh. Merkezi Müdürlüğü , Ayşe Sevinç Solmaz Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü , İzmir 1. Kadın Konukevi Müdürlüğü, Foça Reha Midilli Necla Ana Huzurevi Müdürlüğü, Şehit Asteğmen Adem Dertsiz Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, , 3. Kadın Konukevi Müdürlüğü, Torbalı Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Karşıyaka Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, Çiğli Çocuk Destek Merkezi ,İsmet Vural Kadın Konukevi Müdürlüğü , İzmir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 44’üncü maddesinde “44.1. Sözleşme bedelinin 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşması durumunda, bu bedelin onbinde beşi oranındaki tutar, sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından, sözleşme imzalanmadan önce Kamu İhale Kurumu hesabına yatırılır.

…

44.6. Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

25.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuruya konu 7’nci kısmının Pek Kur. Mutfak İşlet. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Panorama Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerinde alınan 04.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1567 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile Pek Kur. Mutfak İşlet. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, anılan Kurul kararı üzerine alınan 11.12.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Panorama Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu karardan sonra Maraş Damak Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Taş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerinde alınan 05.02.2025 tarihli ve 2025/UH.II-414 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği ve idare tarafından başvuru sahibi Panorama Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.02.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sözleşme imzalamaya davet edildiği tespit edilmiştir.

Sözleşme imzalamaya davet yazısında “Kuruluş mutfaklarında veya yüklenici firma mutfağında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleri işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c),(d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile %9 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

07.02.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda ise idarece belirlenen sözleşme tutarı ve sözleşme giderlerinin belirtildiği, bunun üzerine başvuru sahibi tarafından parasal tutarların yanlış hesaplandığı iddiasıyla 10.02.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine idare tarafından sözleşmeye ilişkin parasal tutarların yeniden hesaplandığı ve anılan istekliye 11.02.2025 tarihinde EKAP üzerinden yeniden hesaplanan tutarlara ilişkin yazının gönderildiği anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı incelendiğinde, işe başlama tarihinin 01.01.2025, işi bitirme tarihinin ise 31.12.2025 olarak belirlendiği ve işin süresinin bir yıl olarak öngörüldüğü, başvuru sahibinin ihalenin 7’nci kısmına ilişkin teklif bedelinin 25.069.296,01 TL olduğu ancak idarenin sözleşme imzalamaya davet yazısını gönderirken Sözleşme Tasarısı’nda yazan işin süresini değil, başvuru sahibinin sözleşme imzalaması durumunda yapacağı iş süresini esas alarak sözleşme imzalamaya ilişkin ilgili tutarları hesapladığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, idare 06.02.2025 tarihinde başvuru sahibini sözleşme imzalamaya davet ettikten sonra, 07.02.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ekindeki tabloda sözleşme imzalama tarihinin 11.02.2025 olarak esas alınıp sözleşme tutarının 23.849.380,53 TL olarak belirlendiği, sözleşme giderlerinden sözleşme damga vergisinin 226.092,13 TL, on binde beş kurum payının 12.534,65 TL, ihale karar pulu tutarının 142.644,29 TL ve kesin teminat tutarının en az 2.146.444,25 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 10.02.2025 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin idarenin 11.02.2025 tarihli cevap yazısının ekinde yer alan tabloda ise sözleşme imzalama tarihinin 18.02.2025 olarak esas alınıp sözleşme giderlerinin ve kesin teminat tutarının yeniden hesaplandığı, sözleşme tutarının 21.772.511,88TL olarak belirlendiği, sözleşme giderlerinden sözleşme damga vergisinin 206.403,41 TL, on binde beş kurum payının 10.886,26 TL, ihale karar pulu tutarının 142.644,29 TL ve kesin teminat tutarının en az 1.959.526,07 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, isteklilerin teklif geçerlilik süresi boyunca ihaleye sundukları teklif bedeli ile bağlı olduğu, ihaleye sunulan tekliflerin zeyilname ve ihale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi durumları haricinde geri çekilmesi veya revize edilmesinin mümkün olmadığı, isteklilerin teklif geçerlilik süresi içerisinde sözleşme imzalamaya davet edilmesi halinde, ihaleye sunulan teklif bedeli üzerinden sözleşmenin imzalanması, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat ve ilgili mevzuat gereği sözleşme damga vergisi ve ihale karar pulu tutarı ile varsa KİK payının ihale üzerinden bırakılan isteklinin teklif bedeli üzerinden hesaplanarak yüklenici sıfatını kazanacak kişi tarafından ilgili ödemelerin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nda işin başlama ve bitiş tarihleri belli olan işlerde, tekliflerin değerlendirilmesi ile şikâyet ve/veya itirazen şikâyet başvurusu süreçlerinden dolayı sözleşmenin imzalanamaması ve işe geç başlanılması nedeniyle işin bitiş tarihi değişmeyeceğinden, yapılacak işin miktarının azalması durumunda da sözleşmenin ihaleye sunulan teklif bedeli üzerinden imzalanması ve hizmetin ifası sırasında mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak iş eksilişi yapılması gerektiği, bunun dışında idare veya istekli tarafından teklif bedelinin yeni iş süresine göre revize edilerek sözleşme bedelinin bu revize bedel üzerinden hesaplanmasının mevzuata uygun olmayacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede ise ihale komisyonunun 11.12.2024 tarihli kararı ile ihalenin 7’inci kısmı üzerinde bırakılan başvuru sahibinin idare tarafından 06.02.2025 tarihinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, idarenin gerek sözleşmeye davet sonrasında başvuru sahibine 07.02.2025 tarihinde gönderdiği yazıda gerekse başvuru sahibinin 10.02.2025 tarihli şikâyet başvurusu üzerine 11.02.2025 tarihinde gönderdiği yazıda işin süresinin değil, başvuru sahibinin sözleşme imzalayacağı tarih ile işin bitim tarihi arasındaki sürenin esas alınarak sözleşme giderlerine ilişkin hesaplamaların yapıldığı anlaşılmıştır.

Aktarılan tespitler çerçevesinde; sözleşme giderlerine ilişkin parasal tutarların işe başlama tarihi esas alınarak güncellenmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece gönderilen sözleşme imzalamaya davet yazısının iptal edilmesi ve ihalenin başvuruya konu kısmı üzerinde bırakılan başvuru sahibine bu kısım için vermiş olduğu teklif bedeli üzerinden hesaplanan sözleşme giderlerin belirtilip on gün süre verilerek, sözleşmeye davet işleminin mevzuata uygun şekilde yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. …” hükmü,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Yüklenmeye girişilmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde “Yüklenme, usulüne uygun olarak düzenlenmiş sözleşme esaslarına veya kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmüne dayanılarak iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması karşılığında geleceğe yönelik bir ödeme yükümlülüğüne girilmesidir. Bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemez. Yüklenme süresi malî yılla sınırlıdır. Harcama yetkilileri, tahsis edilen ödenekler dahilinde yüklenmeye girebilirler. Yüklenmeye girişilen tutara ait ödenekler saklı tutulur; başka iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması için kullanılamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kontrolün yapısı ve işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur.” hükmü,

“Ön malî kontrol” başlıklı 58’inci maddesinde “Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür. …” hükmü,

Kamu Ön Malî Kontrol Yönetmeliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde ön malî kontrol faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin ilke, yöntem, işlem ve süreçleri belirlemektir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “… Ön malî kontrol: İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama programı ve ayrıntılı finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü,

Görüş yazısı: Ön malî kontrol sonucunda malî karar ve işlemlerin uygun bulunup bulunmadığı yönünde fiziki veya elektronik ortamda verilen yazılı görüşü veya dayanak belge üzerine yazılan şerhi, …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Harcama birimlerinde ön malî kontrol süreci ve usulü” başlıklı 6’nci maddesinde “(1) Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılır. Süreç kontrolünde, her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Malî işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol eder. Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla yapılacak kontrolleri gösteren ön malî kontrol listelerini de içeren işlem yönergeleri ve süreç akış şemaları hazırlanır ve harcama yetkilisi tarafından yürürlüğe konulur.

(2) Bakanlık tarafından belirlenen düzenlemeler doğrultusunda malî karar ve işlemlerin kamu iç kontrol bileşenlerine ve standartlarına uyumu sağlanır.

(3) Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, Kanuna ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasından ve Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden sorumludur.

(4) Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütür. Gerçekleştirme görevlileri, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan, mevzuata uygunluğundan ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasından sorumludur.

(5) Ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilileri tarafından yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda olmak üzere görevlendirilir. Harcama birimlerinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yapılacak ön malî kontrol görevi, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisi tarafından yerine getirilir.

(6) Harcama birimlerinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi tarafından yapılan ön malî kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür. Ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, yaptığı kontrolleri gösteren ön malî kontrol listesini ödeme emri belgesine ekler. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Malî hizmetler biriminde ön malî kontrol süreci ve usulü” başlıklı 7’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte belirtilen malî karar ve işlemlerin ön malî kontrolü, malî hizmetler birimi tarafından gerçekleştirilir. Yapılacak kontrolleri gösteren ön malî kontrol listeleri, malî hizmetler birimi tarafından hazırlanır ve üst yönetici onayıyla yürürlüğe konulur. Uygulama sonuçları, idare tarafından belirlenecek periyotlarda malî hizmetler birimince takip edilir ve üst yöneticiye raporlanır.

(2) Malî hizmetler biriminin ön malî kontrolüne tabi malî karar ve işlemler ile eki belgeler, harcama yetkilisince imzalanmadan önce, kontrol edilmek üzere malî hizmetler birimine gönderilir.

(3) Malî hizmetler birimince yapılan kontroller sonucunda görüş yazısı düzenlenir ve yapılan kontrolleri gösteren ön malî kontrol listesi ile birlikte ilgili harcama birimine gönderilir. Görüş yazısında, yapılan kontrol sonucunda malî karar ve işlemin uygun görülüp görülmediği açıkça belirtilir.

(4) Malî karar ve işlemin uygun görülmemesi halinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tâbi malî karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine gönderilir. Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan malî karar ve işlemlerde, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.

(5) Malî hizmetler biriminin görüş yazısı, ilgili işlem dosyasına ve ödeme emri belgesine eklenir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerin, ihale kanunlarına tabi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için on milyon Türk Lirasını, yapım işleri için otuz milyon Türk Lirasını aşanlar ön malî kontrole tabidir…” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından 05.12.2024 tarihli yazı ile ön mali kontrol için gerekli işlemlerin başlatıldığı, anılan yazının ekinde ihaleye ilişkin ilgili belgelerin idarenin bağlı bulunduğu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na gönderildiği ve ihalenin başvuruya konu 7’nci kısmında başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiğinin belirtildiği, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 17.12.2024 tarihli ve 14154935 sayılı yazısı ile de ön mali kontrol sürecinin tamamlanarak, sözleşme imzalanmasında bir sakınca olmadığının idareye bildirildiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin ise 06.02.2025 tarihinde sözleşme imzalamaya davet edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 41’inci maddesinde, ihale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamayacağı, belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye sözleşmeyi imzalaması hususunun bildirileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, idare tarafından ön mali kontrol işlemleri tamamlanarak bağlı bulunulan Bakanlıktan onay alındıktan sonra başvuru sahibinin sözleşme imzalamaya davet edildiği görüldüğünden, sözleşmeye davet işleminin ön mali kontrol açısından mevzuata uygun olduğu ve bu sebeple iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece gönderilen sözleşme imzalamaya davet yazısının iptal edilmesi ve ihalenin başvuruya konu kısmı üzerinde bırakılan başvuru sahibine bu kısım için vermiş olduğu teklif bedeli üzerinden hesaplanan sözleşme giderlerin belirtilip on gün süre verilerek, sözleşmeye davet işleminin mevzuata uygun şekilde yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.