KİK Kararı: 2025/UH.II-634 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-634
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Alkım Tur. ve Sey. Rek. Org. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ataşehir Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1693605 İhale Kayıt Numaralı “Çevre Temizlik Personeli Servis Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ataşehir Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 03.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çevre Temizlik Personeli Servis Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alkım Tur. ve Sey. Rek. Org. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin 27.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.01.2025 tarih ve 177255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/284 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 15.01.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti.nin belirlendiği, ancak bahse konu isteklinin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

1. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların maliyetini tevsik etmek üzere kendi malı olan araçların amortisman giderine yönelik sunulan açıklamanın 333 Sıra No.’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği açıklamalarına aykırılık teşkil ettiği, bahse konu isteklice kiralama yoluyla temin edilecek araçlara ilişkin sunulan fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanağının ise uygun olmadığı, anılan isteklice açıklaması kapsamında fiyat teklifini veren firmaya ilişkin temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicili Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı, açıklama kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunun fiyat teklifini veren firmanın bilgileri dikkate alınarak doldurulmadığı, söz konusu tabloda araçların aylık kiralama bedellerine yer verilmesi halinde bu bedelin günlük kiralama bedellerine dönüştürülmesi gerektiği, dolayısıyla fatura bilgileri tablosundaki araçların günlük kiralama bedeli ile fiyat teklifinde öngörülen araçların günlük kiralama bedellerine ilişkin birim fiyatın uyumlu olmadığı, ayrıca fiyat teklifindeki birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu,

2. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçlarının bakım giderini tevsik etmek üzere araçların kat edeceği toplam mesafe ve periyodik bakım aralıkları dikkate alınarak açıklama sunulması gerekirken, bahse konu isteklice sunulan açıklamada söz konusu araçlara ilişkin birer adet periyodik bakım öngörülerek araçların bakım giderinin eksik ve hatalı hesaplandığı, ayrıca anılan isteklice açıklaması kapsamında fiyat teklifini veren firmaya ilişkin temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicili Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı,

3. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların akaryakıt giderini tevsik etmek üzere söz konusu araçların kat edeceği toplam mesafe ve ihale konusu işe ait güzergah bilgileri dikkate alınarak açıklama sunulmadığı, dolayısıyla, söz konusu giderin eksik ve hatalı hesaplandığı, ayrıca bahse konu isteklice akaryakıt giderine ilişkin sunulan açıklama kapsamında kullanılan akaryakıt fiyatının İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu,

4. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko ve karayolu yolcu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası giderlerini tevsik etmek üzere sigorta acentesinden alınan poliçe veya fiyat teklifinin sunulduğu, ancak açıklama ekinde ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sunulmadığı veya ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınarak açıklama kapsamında sunulan sigorta poliçesi veya fiyat teklifinin tek bir şahıs tarafından imzalandığı ve bahse konu isteklice bu şahsın poliçe veya fiyat teklifini imzalamaya yetkili olunduğuna dair belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı,

5. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların lastik giderini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, söz konusu fiyat teklifini veren firmaya ilişkin temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicili Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatın, satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, ayrıca anılan istekli tarafından lastik giderine ilişkin satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulmasına rağmen, bahse konu fiyat teklifi ekinde maliyet tutarı tespit tutanağı sunulduğu,

6. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait MTV, fenni muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin mevzuat hükümlerine uygun açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çevre Temizlik Personeli Servis Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 16 Güzergah

Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartname’de belirlenen güzergahlar: Ataşehir/Ferhatpaşa temizlik işleri şantiyesi” düzenlemesi

Bahse konu Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “..25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Mevzuatı gereği ulaşım, sigorta, her türlü vergi (KDV hariç), harç teklif fiyata dahildir. Araçların her türlü (bakım-onarım, muayene ,trafik cezası, yakıt, şoför, vergi, resmi işlem giderleri, sigorta, yedek parça, lastik, antifriz, otoyol geçiş ücretleri, park ücretleri vb.) giderleri yükleniciye aittir. …” hükmü

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 20.01.2025, işi bitirme tarihi 31.12.2025.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Ek” başlıklı bölümünde yer alan tablo aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

16+1 Kişilik Servis Günlük 79 km

Sefer

732

2

16+1 Kişilik Servis Günlük 66 km

Sefer

732

3

16+1 Kişilik Servis Günlük 51,6 km

Sefer

732

4

16+1 Kişilik Servis Günlük 66,2 km

Sefer

732

5

16+1 Kişilik Servis Günlük 48,2 km

Sefer

732

6

16+1 Kişilik Servis Günlük 51,4 km

Sefer

732

7

16+1 Kişilik Servis Günlük 48,2 km

Sefer

732

8

16+1 Kişilik Servis Günlük 51,4 km

Sefer

732

9

16+1 Kişilik Servis Günlük 9,8 km

Sefer

104

10

16+1 Kişilik Servis Günlük 18,5 km

Sefer

104

11

16+1 Kişilik Servis Günlük 28 km

Sefer

104

12

16+1 Kişilik Servis Günlük 24,7 km

Sefer

104

13

16+1 Kişilik Servis Günlük 6,3 km

Sefer

104

14

16+1 Kişilik Servis Günlük 19,8 km

Sefer

104

15

16+1 Kişilik Servis Günlük 23,8 km

Sefer

104

16

27+1 Kişilik Servis Günlük 30 km

Sefer

732

İhale işlem dosyası incelendiğinde; başvuruya konu ihalenin 03.01.2025 tarihinde Ataşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Çevre Temizlik Personeli Servis Hizmeti Alımı” ihalesi olduğu, bahse konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 15.01.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Alkım Tur. ve Sey. Rek. Org. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından 07.01.2025 tarihinde EKAP üzerinden Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti.ne tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “1. Araçlara ait kiralama/Amortisman maliyeti

2. Şoför maliyeti

3. Motorlu taşıtlar vergisi maliyeti

4. Araç muayene ve egzoz emisyon maliyeti

5. Sözleşme giderleri (Sözleşme, ihale kararı damga vergileri ve KİK payı)

6. Yakıt, yakıt katkısı antifriz

7. Bakım onarım (Periyodik bakım)

8. Sigorta giderleri (Kasko, trafik sigortası, ferdi koltuk sigortası)

9. Sağlık çantası, trafik seti ve yangın söndürme tüpü maliyeti

10. Otoyol geçiş ücretleri

11. Güzergah izin belgesi maliyeti” şeklinde belirlenen önemli teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının anılan isteklice sunulmasının istendiği anlaşılmıştır.

Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; anılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak 5 adet 2017 model Ford Transit 16+1 kişilik minibüs, 1 adet 2019 model Otokar Sultan 29+1 kişilik otobüs tipi araçların kiralama maliyetinin tevsikine ilişkin Vizyon Turz. ve Taş. İnş. Gıd. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, bahse konu fiyat teklifinin ihale konusu işte kullanılacak araç sayısı ve çalışma gün sayısı (366 gün) dikkate alınarak düzenlendiği, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (07.01.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadelerine yer verilerek fiyat teklifi veren firma ve ilgili serbest muhasebeci mali müşavir tarafından TÜRMOB kaşesi ile imzalanarak kaşelendiği, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında bahse konu fiyat teklifinin eki Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan tespit tutanağında mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin “2024 yılı 3. geçici vergi beyanname dönemi (Temmuz, ağustos, eylül)” olarak ifade edildiği, anılan tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda Ağustos ve Eylül ayında düzenlenmiş iki adet faturanın beyan edildiği, ancak fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalara ilişkin faturaya konu malın veya işin nevi bilgisinin “araç kiralama”, miktar bilgisinin ise “1 ay” olarak belirtildiği, satış tutarı tespit tutanağında fiyat teklifine konu hizmetin toplam miktarı/biriminin ise “366 gün” olduğu, bahse konu tespit tutanağının fiyat teklifi veren firma ile serbest muhasebeci mali müşavir tarafından TÜRMOB kaşesi ile imzalanarak kaşelendiği, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında fiyat teklifi veren firmaya ait imzaya yetkili kişinin tatbik imzasını gösteren imza sirküleri ile firmaya ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinin ve ilgili serbest muhasebeci mali müşavire ait faaliyet belgesinin de sunulduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların kiralama giderinin tevsikine ilişkin sunulan fiyat teklifi eki satış tutarı tespit tutanağının iki farklı üç aylık döneme ait bilgiler kullanılarak oluşturulduğu, ancak söz konusu tespit tutanağının başvuruya konu ihale ilan tarihinin (10.12.2024) bulunduğu aydan önceki üç ay (2024 yılı Eylül, Ekim ve Kasım) veya bundan önceki üç ay (2024 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos) içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, bahse konu tutanağın ise 2024 yılı 3. geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlendiği ve esas alınan faturalardan birinin ilan tarihinden önceki üç ay(2024 yılı Eylül), diğerinin ise bir önceki üç aya (2024 yılı Ağustos) ait olduğu, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, bunun yanı sıra, bahse konu tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların 1 aylık “araç kiralama işi”ne ilişkin gerçekleştirilen hizmet bedellerini gösterdiği, ancak bu faturaların hangi araçlar ve kaç adet araç kiralaması hizmeti için düzenlendiğinin tabloda belirtilmediği, ayrıca, fatura bilgileri tablosunda teklife konu araçların ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarına esas teşkil edecek faturalar aylık olarak beyan edilmişken, teklife konu her bir aracın ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının ise günlük olarak hesaplandığı, birim yönünden uyumsuzluk olduğu, dolayısıyla fiyat teklifine konu araçlara ilişkin teklif edilen birim fiyatların tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama satış tutarlarının %80’inin altında olup olmadığının tespitinin yapılamayacağı ve bu haliyle sunulan satış tutarı tespit tutanağının uygun olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araçların bakım giderinin tevsikine ilişkin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ait hava, yağ ve yakıt filtreleri, motor yağı, antifriz ve periyodik bakım işçilik maliyetlerine yönelik 2017 model Ford Transit 16+1 kişilik minibüs tipi araç için yirmişer adet ve 2019 model Otokar Sultan 29+1 kişilik otobüs tipi araç için birer adet periyodik bakım yapılması öngörülen ATS Yedek Parça Servis San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 07.01.2025 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında bahse konu fiyat teklifinin eki Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan tespit tutanağında mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin “2024 yılı 3. geçici vergi beyanname dönemi (Temmuz, ağustos, eylül)” olarak ifade edildiği, anılan tutanağın “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” başlıklı bölümünde ihale konusu işte kullanılacak araç çeşitleri dikkate alınarak fiyat tekline konu her bir mal/hizmetin ağırlık ortalama birim satış tutarının ayrı ayrı gösterildiği, tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalara ilişkin faturaya konu malın veya işin nevi bilgisinin “periyodik bakım-işçilik”, miktar bilgisinin ise “1” olarak ifade edildiği, beyan edilen faturaların Aralık ayında düzenlendiği ve tutanakta mükellefin tespiti yapılan dönemine ait olmadığı, söz konusu tespit tutanağının fiyat teklifi veren firma ile serbest muhasebeci mali müşavir tarafından TÜRMOB kaşesi ile imzalanarak kaşelendiği, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında fiyat teklifi veren firmaya ait imzaya yetkili kişilerin tatbik imzasını gösteren imza sirküleri ile firmaya ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi ve ilgili serbest muhasebeci mali müşavire ait faaliyet belgesinin de sunulduğu,

Bahse konu isteklice sunulan açıklama kapsamında ihale konusu işte kullanılacak 2017 model Ford Transit 16+1 kişilik minibüs tipi ve 2019 model Otokar Sultan 29+1 kişilik otobüs tipi araçların yetkili servislerinden alınmış ve söz konusu araçların periyodik bakımlarına ilişkin kilometre aralıklarını gösteren belgelerin de sunulduğu, bu belgelerdeki veriler ve ihale konusu iş kapsamında araçların kat edeceği toplam kilometre mesafeleri dikkate alınarak yapılan incelemede; anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında araçlar için öngörülen periyodik bakım adetlerinin eksik hesaplanmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçların bakım giderinin tevsikine ilişkin sunulan fiyat teklifinin eki satış tutarı tespit tutanağının iki farklı üç aylık döneme ait bilgiler kullanılarak oluşturulduğu, ancak söz konusu tespit tutanağının başvuruya konu ihale ilan tarihinin (10.12.2024) bulunduğu aydan önceki üç ay (2024 yılı Eylül, Ekim ve Kasım) veya bundan önceki üç ay (2024 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos) içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, bahse konu tutanağın ise 2024 yılı 3. geçici vergi beyanname dönemi ve Aralık 2024’te düzenlenen faturalar esas alınarak düzenlenmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, bunun yanı sıra, bahse konu tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların “periyodik bakım-işçilik” hizmet bedellerini gösterdiği, ancak bu faturaların hangi mala/hizmete ilişkin düzenlendiğinin tabloda belirtilmediği, ayrıca, beyan edilen faturaların tutanakta mükellefin tespiti yapılan dönemine ait olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin teklif edilen birim fiyatların tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama satış tutarlarının %80’inin altında olup olmadığının tespitinin yapılamayacağı ve bu haliyle sunulan satış tutarı tespit tutanağının uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de ihale konusu işte kullanılacak araçların güzergah bilgileri, çalışma gün ve saatleri, günlük ve toplam sefer sayıları, günlük kat edeceği toplam mesafe bilgilerine ilişkin düzenlenen “Servis Güzergah” başlıklı tablo yer almaktadır.

Bahse konu isteklice açıklaması kapsamında EPDK tarafından yayımlanan, 02.01.2025 tarihli İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporun sunulduğu ve akaryakıt giderinin hesaplanmasında bahse konu raporda yer alan motorinin KDV hariç fiyatının (37,27 TL) %90’ının altında bir fiyat (33,50 TL) öngörüldüğü, öngörülen akaryakıt fiyatı ile ihale konusu işte kullanılacak araçların kilometre başına yakıt tüketimi ve araçların ihale konusu iş kapsamında kat edeceği toplam mesafeler dikkate alınarak toplam akaryakıt maliyetinin hesaplandığı ancak Teknik Şartname’de 2019 model Otokar Sultan 29+1 kişilik otobüs tipi aracın çalıştırılacağı gün miktarı 366 gün ve toplam sefer sayısı 732 sefer şeklinde düzenlenmişken bahse konu isteklice açıklaması kapsamında yapılan hesaplamada bu aracın çalıştırılacağı gün sayısı 52 gün ve sefer sayısı 104 sefer olarak belirlenerek aracın toplam kat edeceği mesafenin eksik hesaplandığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından akaryakıt giderinin tevsikine ilişkin sunulan açıklamada öngörülen akaryakıt fiyatının anılan isteklice sunulan 02.01.2025 tarihli İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapordaki motorin KDV hariç fiyatının %90’ının altında olduğu, ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 2019 model Otokar Sultan 29+1 kişilik otobüs tipi aracın kat edeceği toplam mesafenin eksik hesaplanarak akaryakıt maliyetinin hatalı tespit edildiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko ve karayolu yolcu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası giderlerini tevsik etmek üzere; Türkiye Sigorta A.Ş.den alınan, başlangıç ve bitiş tarihleri 01.01.2025 - 31.12.2025 olarak ifade edilen fiyat teklifinin sunulduğu, bahse konu fiyat tekliflinin Türkiye Sigorta A.Ş. tarafından kaşelenerek imzalandığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araçların karayolları motorlu karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko ve karayolu yolcu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası giderinin tevsikine ilişkin sunulan fiyat teklifinin mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygun olduğu anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından 07.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti.ne tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda başvuru konusu edilen lastik giderinin idarece açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; başvuru konusu edilen lastik giderinin idarece açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla, söz konusu gidere ilişkin Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. …” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci ve onuncu fıkralarında “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. ...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin sunduğu itirazen şikayet dilekçesinde, incelemeye konu iddianın “Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak araçlara ait MTV, fenni muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin mevzuat hükümlerine uygun açıklanmadığı” şeklinde ifade edildiği, bahse konu istekli tarafından sunulan MTV, fenni muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin hangi gerekçelerle hangi mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygun olmadığına ilişkin hususların belirtilmediği, diğer bir ifadeyle, başvuru sahibince itirazen şikayet dilekçesinde, söz konusu iddiaya yönelik gerekçe ve delillerin açıkça belirtilmeden genel hukuka aykırılık ifadelerinin kullanıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde; itirazen şikayet dilekçesindeki iddiaların mevzuata aykırı bulunma sebepleri ve dayandığı deliller ile birlikte gösterilmesi gerektiği, başvuru sahibi tarafından hangi mevzuat hüküm ve açıklamalarına hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin iddiada bulunulmasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, incelemeye konu iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mifa Turz. Taş. İnş. Gıd. Tem. Hiz. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.