KİK Kararı: 2025/UH.II-633 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-633
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gıbırnet İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seyhan Belediye Başkanlığı Teknoloji ve İnovasyon Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1786030 İhale Kayıt Numaralı “İnternet Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Belediye Başkanlığı Teknoloji ve İnovasyon Müdürlüğü tarafından 20.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İnternet Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gıbırnet İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 06.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2025 tarih ve 176313 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/185 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait Teknik Şartname’nin 18.6’ncı maddesinde “Yüklenicinin sunacağı çözüm 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereksinimlerini karşılamalıdır. İnternet çıkışı yapan kullanıcılar 5651 sayılı Kanuna uygun bir şekilde kayıt altına alınarak saklanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, yüklenici veri merkezi ve altyapısında KVKK kapsamında olan verilerin yüksek güvenlikli ve sürdürülebilir bir ortamda tutulmasının istenildiği, aynı Şartname’de “Data Center Merkezi Belgesi (En az iki farklı şehirde ve en az 3 adet olduğunu gösterir belge, firma ya da grup şirketinin)” ile “TIER III veya TIA Rated-3 Belgesi (Firma ya da grup şirketinin)” adlı belgelerin istenildiği, bahse konu TIER III veya TIA Rated-3 belgesi olan en az iki farklı şehirde ve en az üç adet veri merkezi bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile Süperonline İletişim Hizmetleri A.Ş. haricinde internet servis sağlayıcı firma bulunmadığı, bu belgelerin istenildiği ihalelerin Süperonline İletişim Hizmetleri A.Ş. lehine sonuçlandığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından Türk Telekomünikasyon A.Ş.nin piyasa gücüne sahip firma olarak belirlendiği ve piyasada etkin rekabetin oluşması adına taban fiyatları BTK tarafından onaylanarak diğer işletmecilere bildirildiği, dolayısıyla Superonline firmasının haksız şekilde ihaleleri kazandığı, başvuruya konu ihalede de aktarılan düzenlemeler ile ihaleye katılımın engellenerek anılan firmanın lehine katılımın daraltıldığı,

Ayrıca hizmet kapsamında toplanan verilerin TIER III veya TIA Rated-3 belgesi olan bir veri merkezinde saklanabilmesi için illaki yüklenicinin bu standartlarda veri merkezine sahip olması gerekmediği, en az iki farklı şehirde en az üç adet TIER III veya TIA Rated-3 sertifikasına sahip veri merkezi istenilmesine rağmen şartnamede verilerin yüklenicinin kendi veri merkezinde saklanmasına ilişkin bir zorunluluk dahi bulunmadığı, dolayısıyla anılan belgelerin iş için gerekli olmadığı, düzeltmenin amacının katılımı daraltmak olduğu, veri merkezi işletmeciliği ile internet servis sağlayıcılığının farklı sektörler olduğu, veri merkezi işletmek için internet servis sağlayıcı olmaya veya internet servis sağlayıcı olmak için veri merkezine sahip olmaya gerek bulunmadığı, mevcutta faaliyet gösteren bir veri merkezinden hizmet alımı şeklinde de bir veri merkezinde muhafaza edilebileceği, verilerin belirlenen standartlarda bir veri merkezinde saklanması ihale şartnamesinde talep edilebilecek bir istek iken, iki farklı şehirde en az üç adet olarak ayrıca belirtilmesinin belirli firmanın işaret edildiğini göstereceği, sonuç olarak ihaleye Superonline firması haricinde katılım sağlanmasının mümkün olmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur….” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2'nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İNTERNET HİZMETİ ALIMI İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Seyhan İlçe Belediyesi sınırlarında bulunan muhtelif yerlerde 24 ay süreli İnternet Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Seyhan belediyesi sınırları içerisinde idarenin belirlediği yerler.” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde “Seyhan İlçe Belediyesi hizmet binalarının veri ve internet hatları ile kültür merkezi, merkez bina ve eğitim binalarında kullanılmakta olan kablosuz internet erişimi hizmetlerinin kullanılması için gerekli olan tüm donanım, yazılımların temini, bunların kurulması ve çalıştırılmasıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Seyhan İlçe Belediyesinin, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereksinimlerini karşılayarak, merkez binasının, dış birimlerinin İnternet bağlantısı ve işbu şartnamede belirtilen konumlarda kablosuz İnternet erişiminin sağlanması için kablosuz İnternet altyapısının kurulması, 5651 sayılı kanuna uygun olarak trafik kaydı tutulma altyapının kurulması, tüm bu ağlarda hizmet verecek KAKİB sistemlerinin kurulması için gerekli donanım ve yazılımlarının temini, kurulumu, çalıştırılması ve bakımlarının yapılması.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kamuya Açık Alanlarda Kablosuz İnternet Hizmeti” başlıklı 18’inci maddesinde “… 6. Yüklenicinin sunacağı çözüm 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereksinimlerini karşı la malıdır. İnternet çıkışı yapan kullanıcılar 5651 sayılı Kanuna uygun bir şekilde kayıt altına alınarak saklanacaktır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İstenen belgeler” başlıklı bölümünde “… 3. Data Çenter Merkezi Belgesi (En az iki farklı şehirde ve en az 3 adet olduğunu gösterir belge, firma ya da grup şirketinin)

…

6. TIER III veya TIA Rated-3 Belgesi (Firma ya da grup şirketinin) …” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Seyhan Belediye Başkanlığı Teknoloji ve İnovasyon Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “İnternet Hizmeti Alımı” işi olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 20.01.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede toplam 4 adet ihale dokümanı indirildiği ve 1 isteklinin teklif sunduğu, 28.01.2025 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olan Vodafone Net İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, ihaleye ait Teknik Şartname’de “Data Çenter Merkezi Belgesi (En az iki farklı şehirde ve en az 3 adet olduğunu gösterir belge, firma ya da grup şirketinin)” ile “TIER III veya TIA Rated-3 Belgesi (Firma ya da grup şirketinin)” adlı belgelerin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelik taşıdığı ve belirli bir firmayı (Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.) işaret ettiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde bulunan iddialarının değerlendirilebilmesi için 06.02.2025 tarihli ve 66261 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluştan teknik görüş talep edilmiş olup, akademik kuruluş tarafından 18.02.2025 tarihli ve 808545 sayılı yazı ile görüş verilmiştir. Söz konusu yazıda “… Bu incelemeler sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:

…

Teknik açıdan değerlendirildiğinde, internet hizmeti verebilmek için mutlaka bir Data Center (veri merkezi) desteğinin alınması gerekmez. Ancak; Data Center’lar, verilecek internet hizmetlerinin ölçeklenebilir, verimli ve daha da önemlisi güvenilir biçimde sunulabilmesi için gereklidir. İdarece hazırlanan Teknik Şartname’nin içeriği dikkatli şekilde incelendiğinde (hem hizmet verilecek konumların çeşitliliği hem de hizmet içeriği), verilecek internet hizmeti için yerel bir sunucu yerine Data Center desteğinin gereklilik arz ettiği değerlendirilmiştir.

Herhangi bir firmanın veya grup şirketinin, farklı şehirlerde ve farklı adetlerde Data Center’a sahip olması teknik olarak, yaşanabilecek kesintilerde hizmetin devamlılığının sağlanması ve erişilebilirliğin yükseltilmesi adına olumlu bir katkı sağlayacağı söylenebilir. Herhangi bir firmanın veya grup şirketinin bu yeteneğe sahip olması (farklı lokasyonlarda ve farklı sayılarda Data Center) aynı zamanda; yaşanması olası beklenmedik teknik problemlerde, bazı doğal felaketlerde (deprem, yangın, sel gibi), günümüzde oldukça önem arz eden çeşitli siber saldırılarda veri kaybını önleme veya minimize etme açısından faydalar sağlayacaktır. Bu tespitlerden hareketle, idarece verilecek olan hizmetin tanımı ve kapsamı göz önünde bulundurulduğunda idarenin, farklı lokasyonlarda (Teknik Şartname’de Şehirler olarak bahsedilmektedir) Data Center hizmeti almasının, yüksek kullanılabilirlik ve kesintisiz hizmet alabilmek adına gerekli olduğu değerlendirilmiştir.

Hem TIER hem de TIA sertifikaları, uluslararası sertifikalar olup Data Center’ların güvenilirliğini, altyapı imkanlarını ve sürekli (kesintisiz) hizmet sunma kabiliyetini sınıflandırmak için kullanılmaktadır. Altyapı yedekleme yeteneklerinin durumuna ve dağıtım yollarına göre 4 ayrı seviyesi mevcut olan TIER sertifikası (Tier-1, Tier-2, Tier-3 ve Tier-4), veri merkezinin sahip olduğu hata tolerans seviyesi ve aktiflik süresi gibi çok farklı kriterin sağlanmış olduğu görüldükten sonra Data Center’lara verilmektedir. Yukarıda belirtilen seviyeler, küçükten büyüğe doğru yükseldikçe Data Center’ların altyapı güvenilirliğinin ve kesintisiz çalışma imkânının daha da iyileştiği söylenebilir. TIER III sertifikası, bir veri merkezinin belirli standartlara uygunluğunu gösteren bir belgedir, ancak bir veri merkezi işletmek için mutlaka gerekli değildir. TIER III sertifikası; veri merkezinin tasarım, altyapı ve işletme açısından belirli seviyede performans ve güvenilirlik sağladığını gösterir. İdare, kullanacağı Data Center’lardan yüksek kullanılabilirlik ve kesintisiz hizmet alabilmek için (% 99,98 kullanılabilirlik ve eşzamanlı bakım imkanları adına) bu belgelere sahip olunma şartını aramasının gerekli olduğu değerlendirilmiştir.

…

Daha önce de vurgulandığı üzere hem TIER hem de TIA sertifikaları; Data Center’ların güvenilirliğini, altyapı imkânlarını, güvenilirliğini ve sürekli (kesintisiz) hizmet sunma kabiliyetlerini gösteren önemli belgelerdir. İdarenin hazırladığı Teknik Şartname’de bu belgelerden herhangi birinin istenmesi, bu İki belgeden birine sahip olmayanların ihaleye teklif verememesini sebep olacağından ihaleye katılımı doğal olarak daraltacaktır. Ancak; başvuru sahibinin iddia ettiği gibi bu dokümanların talep edilmesinin, ihaleye Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. haricindeki diğer katılımları engellediği iddiası kesinlikle gerçeği yansıtmamaktadır. Türkiye’de; adı geçen Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. haricinde, Teknik Şartname’de belirtilen belgelerden en az birine sahip Data Center sağlayıcıların (farklı şehirlerde olması şartını da yerine getiren) mevcut olduğu not edilmelidir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen akademik görüş yazısı doğrultusunda; ihale istenilen data center/veri merkezlerinin verilecek internet hizmetlerinin ölçeklenebilir, verimli ve daha önemlisi güvenilir biçimde sunulabilmesi için gerekli olduğu, Teknik Şartname’nin içeriği ile hem hizmet verilecek konumların çeşitliliği hem de hizmet içeriği göz önünde bulundurulduğunda verilecek internet hizmeti için yerel bir sunucu yerine data center desteğinin gereklilik arz ettiği, farklı şehirlerde ve farklı adetlerde veri merkezine sahip olunmasının teknik olarak, yaşanabilecek kesintilerde hizmetin devamlılığının sağlanması ve erişilebilirliğin yükseltilmesi adına olumlu bir katkı sağlayacağı, farklı lokasyonlarda ve farklı sayılarda veri merkezine sahip olunmasının yaşanması olası beklenmedik teknik problemlerde, bazı doğal felaketlerde ve günümüzde oldukça önem arz eden çeşitli siber saldırılarda veri kaybını önleme veya minimize etme açısından faydalar sağlayacağı, idarece verilecek olan hizmetin tanımı ve kapsamı göz önünde bulundurulduğunda idarenin, farklı lokasyonlarda veri merkezi hizmeti almasının yüksek kullanılabilirlik ve kesintisiz hizmet alabilmek adına gerekli olduğu,

Yine bahsi geçen görüş çerçevesinde, TIER III sertifikasının veri merkezinin güvenilirliğini, altyapı imkânlarını, güvenilirliğini ve sürekli (kesintisiz) hizmet sunma kabiliyetlerini gösteren önemli bir belge olduğu, idarenin kullanacağı veri merkezlerinden yüksek kullanılabilirlik ve kesintisiz hizmet alabilmek için bu belgelere sahip olunma şartının aramasının gerekli olduğu, Teknik Şartname’de bu belgelerden herhangi birinin istenmesinin bu iki belgeden birine sahip olmayanların ihaleye teklif verememesine sebep olacağından ihaleye katılımı doğal olarak daraltacağı ancak başvuru sahibinin iddia ettiği gibi bu dokümanların talep edilmesinin ihaleye Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. haricindeki diğer katılımları engellediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, söz konusu firma haricinde Teknik Şartname’de belirtilen belgelerden en az birine sahip farklı şehirlerde olması şartını da yerine getiren veri merkezi sağlayıcılarının mevcut olduğu; bu itibarla incelemeye konu edilen düzenlemelerin, idarece verilecek olan hizmetin niteliği ve kapsamı dikkate alınarak yapıldığı, dolayısıyla ihtiyacın uygun şartlarda sağlanmasına yönelik olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.