KİK Kararı: 2025/UH.II-631 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-631
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sıddık Kaya,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Orman Fidanlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1727587 İhale Kayıt Numaralı “Ereğli Orman Fidanlığı Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Orman Fidanlık Müdürlüğü tarafından 13.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ereğli Orman Fidanlığı Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları” ihalesine ilişkin olarak Sıddık Kaya’nın 30.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.02.2025 tarih ve 177909 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/357 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 2024/1727587 ihale kayıt numaralı Ereğli Orman Fidanlığı Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları ihalesine teklif verdikleri, ihalenin Hisaraltı Ormancılık Tarım İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ancak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği şöyle ki;

Hem yapılacak işin süresinin 330 gün gibi uzun bir süre olması hem de işçilik maliyetlerinin artmasından dolayı söz konusu isteklinin teklif ettiği bedelle ihale konusu işi yapmasının mümkün olmadığı, işin süresi boyunca işin başında bir orman mühendisi/orman yüksek mühendisinin bulunması gerektiği ve orman mühendisinin işverene aylık maliyetinin SGK ve tüm giderler (konaklama, yol yemek) dâhil 100.000,00 TL olduğu, ayrıca bahse konu iş için en az 15 işçinin pazar günleri hariç 286 gün çalışması gerektiği göz önün alındığında işçilik ücretinin (15 işçi için) en az 4.416.040,20 TL olması gerektiği, ihale sözleşme karar pulu ve damga vergisi, resmi giderler, KİK payı, iş sağlığı ve güvenliği, ön görülmeyen giderler ve işçi için konaklama ve servis gideri de ele alındığında anılan isteklinin teklif ettiği bedelle ihale konusu işi yapmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ereğli Orman Fidanlığı Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

35 Kalem Ot Alma, Tohum Ekimi, Repikaj, Fidan Sökümü, Tohum Toplama ve Fidan Üretimi vb. işleri için hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ereğli Orman Fidanlık Şefliği: Mimar Sinan Mahallesi Şehit Hakan Kılıç Cad. No:106 42310 Ereğli / Konya” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a) Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç, fon ve diğer masraflara ait giderler,

b) Hizmet alımına konu fidan ve tohum üretimi işlerinde çalıştırılan personele ilişkin her türlü giderler,

c) Hizmet alımına konu işlerde çalışacak personelin işyeri merkezine nakline ait her türlü ulaşım giderleri,

d) Hizmet alımına konu işlerde çalışacak personele ait 6331 sayılı kanun gereği gerekli koruyucu giyim ve malzeme giderleri,

e) Teknik Şartnamede yazılı olan ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen giderler ile ihale konusu işin yerine getirilmesinden kaynaklı ortaya çıkacak her türlü sorumluluk ve bunlara ait giderler,

f) Sözleşme ve genel giderler, kamu ihale kurumu %0.05 sözleşme bedeli payı vb. giderler,

teklif fiyata dahil olup yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Diğer Hizmetler/0,71

İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Diğer Hizmetler/0,71

Söz konusu hizmet alım ihalelerine serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile diğer şirketlerde katılacaktır. Diğer şirketler; Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan şirket senedinde, 5531 sayılı Kanunda sayılan ormancılık, orman ve ağaç endüstrisi faaliyet konularına yer veren ve bu konularda, hizmet akdi ile serbest meslek mensubu çalıştırarak veya ortaklık yaparak üçüncü şahıslara iş yapan şirketler olarak kabul edilecektir. Bunun yanında bünyesinde Serbest Meslek Mensubu Orman Mühendisi ve/veya Orman Yüksek Mühendisi çalıştıran Ormancılık Kooperatiflerinin de ihaleye katılabileceklerdir.

A-

1- Taahhüdün yerine getirilmesi için gerekli tüm araç, gereç yüklenici tarafından karşılanacaktır.

2- Yüklenici İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.

3-Çalıştırılacak olan işçilerin koruyucu giyim malzemeleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

4- Çalıştırılacak olan işçilerin Yemek, yol, barınma ve konaklama ihtiyaçları yükleniciye aittir.

B)- Yüklenici idare tarafından tasdik edilecek iş programındaki işleri yerine getirmek için iş süresince teknik şartnamede belirtilen ve kontrol teşkilatının belirleyeceği miktar ve özellikteki iş makinası, el aleti vb. iş araçları ile işçiyi sahada bulunduracaktır
Aday veya isteklinin serbest ormancılık büro ve şirketin olması durumunda; ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir: Buna göre, aday veya istekli serbest ormancılık büro ve şirketin; ihale konusu işin yerine getirmesi için, ilgili ihale yönetmeliğinde belirtilen (sicil, izin, ruhsat vb.) belgelerin karşılığı ve ihale tarihinde büro ve şirketin faal olduğunu gösteren, 5531 sayılı Kanunun 4. ve 5 inci maddelerindeki orman mühendisliği konularına ait ihaleli işler için düzenlenen, Orman Mühendisleri Odasından alınmış Serbest Ormancılık/Orman Ürünleri/Büro ve Şirketi Oda Tescil ve 5531 Sayılı Kanuna Ait Mesleki Faaliyet İhale Yetkinlik Belgesi, ihale dokümanı kapsamında sunmak zorundadır. Sözleşme Aşamasında ise Mesleki faaliyetlerini sürdürdüğüne ilişkin Orman Mühendisleri Odasından Alınmış oda kayıt belgesinin sunmak zorundadır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; Ekli birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fidan bakım ve üretim çalışması işleri İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

a)Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç, fon ve diğer masraflar isteklilerce teklif edilen fiyata dahil olacaktır.

b)Hizmet alımına konu fidan ve tohum üretimi işlerinde çalıştırılan personele ilişkin her türlü giderler,

c) Hizmet alımına konu işlerde çalışanların işyeri merkezine nakline ait her türlü ulaşım giderleri,

d)Hizmet alımına konu işlerde çalışanlara ait 6331 sayılı kanun gereği gerekli koruyucu giyim ve malzeme giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 330 (ÜçyüzOtuz) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “…4- Söz konusu hizmet alım ihalesine; serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ve şirketleri, bünyesinde Serbest Meslek Mensubu Orman Mühendisi ve/veya Orman Yüksek Mühendisi çalıştıran Ormancılık Kooperatifleri ile diğer şirketler katılabilecektir. Diğer şirketler; Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan şirket senedinde, 5531 sayılı Kanunda sayılan ormancılık, orman ve ağaç endüstrisi faaliyet konularına yer veren ve bu konularda, hizmet akdi ile serbest meslek mensubu çalıştırarak veya ortaklık yaparak üçüncü şahıslara iş yapan şirketler olarak kabul edilecektir. Serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ve şirketleri, ile diğer şirketler ve Ormancılık Kooperatifleri, ihale aşamasında Orman Mühendisleri Odasından alınmış "Mesleki Faaliyet İhale Yetkinlik Belgesinin" teklifleri kapsamında İdareye sunulması zorunludur. Meslek mensupluğu Oda Kayıt Belgesini ise sözleşme aşamasında İdareye sunmak zorunludur. Bunun yanında ihaleye katılacak olan isteklilerin idari şartnamenin 48. maddesine dikkat etmesi gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Konya Orman Fidanlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2024/1727587 İhale Kayıt Numaralı Ereğli Orman Fidanlığı Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları” olduğu, bahse konu ihalenin 13.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede 22 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, 22.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, bu isteklilerden Kadir Yıldız, Mehmet Şah Özpınar, Föma İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Selman Tüfenk ve Silvikültür Ormancılık Peyzaj Hafriyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin “Mesleki Faaliyet İhale Yetkinlik Belgesi” beyan etmediği/sunmadığı için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece hesaplanan sınır değer tutarının altında kalan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bu isteklilerden Kadri Turhan, Öz Arkadaş Orman ve Tarım Ürünleri İnşaat Nakliyat Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Hamdullah Acer’in aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı için tekliflerinin reddedildiği, Hisaraltı Ormancılık Tarım İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hisaraltı Ormancılık Tarım İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, başvuru sahibi Sıddık Kaya’nın teklifinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

13.01.2025 tarihinde EKAP üzerinden ihale üzerinde bırakılan Hisaraltı Ormancılık Tarım İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne “Aşırı Düşük Teklifleri İçin Açıklama İstenmesi” konulu yazının gönderildiği ve yazı içeriğinde idarenin açıklaması istenilen önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

İdarece, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli bileşen belirtilmeksizin teklifle ilgili açıklama istendiği, bu haliyle teklifi oluşturan maliyet unsurlarından hangisi/hangilerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması gerektiği hususunda tereddüde düşüleceği, ayrıca söz konusu sorgulamanın ve sorgulama üzerine verilen açıklamanın ihale dokümanına ve mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir biçimde değerlendirilebilmesinin de mümkün olamayacağı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı veya ekinde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlerin idarece belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli teklif bileşenleri belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.