KİK Kararı: 2025/UH.II-559 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-559
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hamdullah Acer,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1478519 İhale Kayıt Numaralı “Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hamdullah Acer’in 10.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.01.2025 tarih ve 176580 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/214 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalede kendileri tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, yaklaşık maliyette hesaplanan toplam işçilik saatinin altında işçilik saati kullanıldığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, ancak idarenin gerekçesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

İhale konusu iş kapsamında yer alan iş kalemlerinden sadece birim fiyat-1, birim fiyat-2 ve birim fiyat-7 numaralı iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, ancak ihale dokümanında söz konusu iş kalemleri için kullanılması öngörülen işçi sayısına ve işçi çalışma saatlerine yönelik hiçbir düzenlemenin bulunmadığı, Teknik Şartname incelendiğinde ise birim işçilik miktarlarının isteklilerin kendi çalışma biçimlerine bırakıldığı,

Nitekim uyuşmazlığa konu ihalenin yapım işi değil hizmet alım ihalesi olduğu dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim işçilik miktarlarının ihale dokümanında yer almaması sebebiyle, idarece öngörülen işçilik süresi ile birebir uyumlu bir işçilik süresi ve tutarı öngörülmesinin de mümkün olamayacağı, kaldı ki ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak işçi sayısının belirlenmesi ve isteklilerin de bu işçi sayılarını dikkate almak suretiyle açıklama yapmalarının istenmesi halinde bu hususun ihale dokümanında açıkça düzenlenmiş olması gerektiği,

Ayrıca ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenlemenin sadece kısmi zamanlı personel için yapılmış olması sebebiyle ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı personel çalıştırılmayacağının anlaşıldığı, ancak buna rağmen kendileri tarafından 44 işçinin tam zamanlı olarak çalıştırılacağı öngörüsüyle hesaplama yapıldığı, bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmesi gerektiği,

2. Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet hesabının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun ve doğru bir biçimde yapılmadığı, şöyle ki;

Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenici tarafından iki adet pikabın işyerinde bulundurulmasının istenildiği, ancak idarenin şikayet dilekçesine yönelik cevabı incelendiğinde, bu pikaplara ilişkin maliyetlerin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediğinin anlaşıldığı, söz konusu eksiklik sebebiyle yaklaşık maliyet hesaplamalarının eksik yapıldığı ve dolayısıyla sınır değerin de yanlış hesaplandığı, sınır değer hesaplamasındaki bu hatadan ötürü de fiyat dışı unsur teklif fiyatı puanlamasından tam puan almalarının mümkün olmadığı,

Diğer taraftan, idarenin, anılan araç giderlerinin teklif hazırlık aşamasında sözleşme gideri kalemi içinde değerlendirilebileceği yönündeki ifadelerinin hatalı olduğu, zira sözleşme giderlerinin KİK payı, sözleşme damga vergisi vb. giderlerden oluştuğu, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi için asli olarak getirilmesi gereken makine ve araçların sözleşmenin ana gider kalemlerinden olduğu ve teklif fiyatının oluşturulması aşamasında maliyet bileşeni olarak mutlaka hesaplamalara dahil edilmesi gereken gider unsurları olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli Kandemir inşaat Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı ve ihalede aranan %30 oranındaki iş deneyim belgesi kriterini karşılamadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli Kandemir inşaat Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından beyan edilen bilanço oranlarının ve ciro tutarlarının ihalede aranan kriterleri karşılamadığı,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli Kandemir inşaat Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a tam ve eksiksiz olarak yüklenmediği, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve EKAP’taki bilgilerle uyuşmadığı, anılan şirketlere ait pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterleri usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinden hukuken geçerli olmadığı, EKAP’a yüklenen pay defterlerinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin de bulunmadığı, öte yandan, pay defterinin açılış onayının ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, yapılan pay devirlerinin ise şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli Kandemir inşaat Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminat mektubu olarak sunduğu kefalet senedinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kefalet sigortası alanında yetkilendirilmemiş şirketler tarafından düzenlendiğinden ötürü geçersiz bir belge niteliği taşıdığı, geçici teminat mektubu için beyan edilen ayırt edici numaraların hatalı olduğu, geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin %3’ünü karşılamadığı, geçici teminat mektubu ve geçici kefalet senedinde yer alan bilgilerin ihale konusu iş ile uyumlu olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 60.000 Dekar Ot Biçme, 110.000 Metre Bitki ve 500.000 Metre Çalının Bakımının Yapılması ile 120.000 m² Toprağın Çapalanması ve Satıhların Düzeltilmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir - Çeşme, İzmir - Aydın Otoyolu ve İzmir Çevre Yolu” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 700 (YediYüz) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

BİRİM FİYAT 1 - Banket Ve Orta Refüjdeki Bitkilerin Kesilmesi, Dalların 50 Cm Budanması Ve Nakliyesi

metre

110.000

2

BİRİM FİYAT 2 - Yolların Yarma ve Dolgu Şevleri ile Orta Refüjlerde Makine ile Ot Biçme (Toplama ve Nakliyesi Dahil)

dekar

60.000

3

BİRİM FİYAT 3 - Yapraklı Ağaçların Yan Dallarının Budanması ve Budanan Dalların Nakliyesi (8-25 metre arasında)

adet

5.000

4

BİRİM FİYAT 4 - Yapraklı Ağaçların Yan Dallarının Budanması, Tepe Tacının Yapılması ve Budanan Dalların Nakliyesi (1,5-8 metre arasında)

adet

30.000

5

BİRİM FİYAT 5 - Makine İle Ağaç Kesme Ve Sökme (Boyu 8 Metrenin Üzerinde Olan Kesilen, Sökülen Ağaçların Nakli Dahil)

adet

20.000

6

BİRİM FİYAT 6 - Makine ile Ağaç Kesme ve Sökme (Boyu 8 Metreden Kısa Kesilen, Sökülen Ağaçların Nakli Dahil)

adet

30.000

7

BİRİM FİYAT 7 - Çalıların Yan Dallarının Budanması, Tepe Tacının Yapılması ve Budanan Dalların Nakliyesi

metre

500.000

8

BİRİM FİYAT 8 - Yolların Yarma ve Dolgu Şevleri ile Orta Refüjlerde Toprağın Çapalanması ve Satıhların El ile Düzeltilmesi (Toplama ve Nakliyesi Dahil)

metrekare

120.000

9

BİRİM FİYAT 9 - İzmir Bayraklı Entegre Sağlık Kampüsü Kavşağı 50.000 Metrelik Tam Otomatik Damlama Su Sisteminin Onarımlarının Yapılarak Çalışabilir Tutulması

ay

30

10

BİRİM FİYAT 10 - Damlama Su Borusu (20 mm'lik) ve Ek Parçaların Montajı Dahil (Nakliyesi Dahil )

metre

10.000

11

BİRİM FİYAT 11 - Kargıların Kesilmesi ve Kesilen Dalların Nakliyesi

metrekare

100.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ve e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 24 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre; ihaleye 12 istekli tarafından teklif sunulduğu, idare tarafından geçerli teklifler dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 103.227.465,64 TL olarak belirlendiği,

İdare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan Hamdullah Acer ve Mcy Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.ye 12.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 17.12.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 17.12.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir...

Açıklama istenilen iş kalemleri listesi ekte sunulmuş olup, teklifinizde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar ile teklif edilen hizmetin özgünlüğü hususlarının, tüm ayrıntıları Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesi ile Teknik Şartname ve ihale dokümanında bulunan Birim Fiyat Tariflerine uygun olarak açıklanması gerekmektedir...

Savunma dosyasının her sayfasının numaralandırılarak taranması ve CD’ye kopyalanarak dosyaya eklenmesi gerekmektedir.

EK: Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listesi (11 sf.)” ifadelerine yer verildiği ve ihale konusu işe ait 11 adet iş kaleminin tamamına ilişkin birim fiyat analizlerini içeren ek dosyasının yazı ekinde anılan isteklilere gönderildiği tespit edilmiştir.

Bahse konu yazının anılan isteklilere tebliğ edilmesinin ardından Hamdullah Acer tarafından 17.12.2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve söz konusu başvuruda “...ihale dokümanı incelendiğinde ihaleye konu işin bir hizmet alımı işi olduğu açıkça görülmektedir. İhale dokümanının kapsamında yer alan birim fiyat tarifleri ve teknik şartname incelendiğinde ise ihale konusu işin öncelikle tanımlandığı ve ardından teknik detaylarının anlatıldığı ancak iş kapsamında maliyet unsuru olabilecek analiz girdilerinin birim miktarlarının açıkça belirlenmediği ve birim maliyet ve birim işçilik miktarlarının isteklilerin kendi çalışma biçimlerine bırakıldığı görülmektedir. Nitekim bu belirleme biçimi Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne de uygundur.

Ancak ne var ki idarenizce tarafımıza gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması yazısı ekleri incelendiğinde tarafımızdan Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi hükümleri doğrultusunda açıklama istendiği, iş kalemleri kapsamında bulunan makine, malzeme ve işçilik giderlerinin birim miktarlarının açıkça belirlendiği görülmüştür.

İdarenizce gerçekleştirilen ihalenin hizmet alımı niteliğinde olduğu açık olduğundan tarafımızdan yapım ihalelerine özgü bir biçimde açıklama istenmesi mevzuata aykırıdır.

İşbu ihalenin ihale dokümanında; iş kapsamında yapılacak iş kalemlerinin, birim maliyet unsurlarının birim miktarlarının/metrajlarının belirlenmesi isteklilerin kendisine bırakılmıştır...

Bu kapsamda örneğin; idareniz tarafından herhangi bir iş kalemi içerisindeki işçilik giderinin açıklanmasının istenmesi söz konusu olsaydı, açıklamamızda işçilik giderini açıklamak durumunda olduğumuzu bilmekle birlikte işçilik miktarını belirleme yetkisi ihale dokümanında tarafımıza bırakıldığından iş kapsamındaki işçilik miktarını kendi belirlediğimiz zaman birimi üzerinde açıklamamız mümkün olabilecekti.

Ancak idarenizce aşırı düşük teklif açıklamamızda; ihale dokümanında birim miktarları açıkça belirlenmeyen analiz girdilerinin tamamının, yine idarenizce belirlenen miktarlar üzerinde açıklamamız istenmektedir.

Bu açıklama isteme biçimi Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne, Kamu İhale Genel Tebliği’ne ve ihale dokümanına aykırıdır...” ifadelerine yer verildiği,

Anılan istekli tarafından yapılan şikayet başvurusunun idarece yerinde görüldüğü, bunun üzerine teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 19.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden yeni bir aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği, söz konusu yazıda “...Bölge Müdürlüğümüzce 09/12/2024 tarihinde e-ihale olarak gerçekleştirilen “Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi”nde 12.12.2024 tarihinde tarafınıza Aşırı Düşük Teklif tebligatı gönderilmiş, 17.12.2024 tarihinde idaremize yapılan e-Şikayet Başvurusu üzerine 18.12.2024 tarihinde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiş ve şikayet başvurusu üzerine alınan karar aynı gün tarafınıza tebliğ edilmiştir. Düzeltici işlem nedeni ile Aşırı Düşük Teklif sorgusunun yenilenmesi gereği hasıl olmuştur.

İdaremizce Birim Fiyat 1, Birim Fiyat 2 ve Birim Fiyat 7 pozları Açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlenmiş olup, 12.12.2024 tarihinde tarafınıza yapılan tebligat ekinde gönderilen bu iş kalemlerine ait analizlerde de görüleceği üzere;

İşçilik (sa), Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli) (ad), Traktör buldozer (TD 25 veya emsali 185 HP+bıçak) (ad.), Çim Biçme Makinesi [Bahçe el traktörü (11 HP gücünde)] (ad.), Mazot (Motorin) (Kg) analiz girdileri de açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenmiştir...” ifadelerine yer verilerek önemli teklif bileşenlerinin yeniden belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu yazı üzerine başvuru sahibi istekli Hamdullah Acer tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu ve idarece yapılan değerlendirmeler neticesinde alınan 03.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararında “...Yapılan inceleme neticesinde; İsteklinin açıklama istenen iş kalemlerinden Birim Fiyat-1, Birim Fiyat-2 ve Birim Fiyat-7’de ihale konusu hizmet alımının ifası için işin yaklaşık maliyetinde hesaplanan toplam işçilik saatinin çok altında bir işçilik saati kullandığı, verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen hizmetin özgünlüğü hususlarını dikkate alarak açıklama yapmadığı tespit edilmiş, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinin 10’uncu bendinde yer alan “Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir." hükmü gereğince teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır...” ifadelerine yer verilerek isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği ve fiyat dışı unsur puanlamasına göre ihalenin Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlemelerine göre başvuruya konu ihale kapsamında işletmeler başmühendisliği bünyesindeki otoyollar ve çevre yollarında belirlenen alanlardaki ağaçların budanması, kuruyan ağaçların kesilmesi, kesilen dalların toplanması, bertaraf alanlarına nakli ve refüj, banket ve ilave yeşil alanlarda otların biçilmesi, toplanması ve bertaraf alanlarına nakli işlerinin gerçekleştirileceği, buna ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde 11 satır üzerinden teklif alındığı ve ihaleye konu işin süresinin 700 gün olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından başvuru sahibi istekli Hamdullah Acer’e 12.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin analiz girdilerine ve bu girdilerin miktarlarına yer verildiği, anılan istekliye 19.12.2024 tarihinde tebliğ edilen ikinci yazıda ise “Birim Fiyat 1 - Banket ve Orta Refüjdeki Bitkilerin Kesilmesi, Dalların 50 Cm Budanması ve Nakliyesi” , “Birim Fiyat 2 - Yolların Yarma ve Dolgu Şevleri ile Orta Refüjlerde Makine ile Ot Biçme (Toplama ve Nakliyesi Dahil)” ve “Birim Fiyat 7 - Çalıların Yan Dallarının Budanması, Tepe Tacının Yapılması ve Budanan Dalların Nakliyesi” iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik giderlerinin, açıklama istenen analiz girdilerinden biri olarak belirlendiği, bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerce esas alınması gereken girdi miktarlarının, söz konusu yazı ekindeki miktarlarla uyumlu olmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, başvuru sahibi istekli Hamdullah Acer tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları, isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olan işçiliğe ilişkin hususlarla sınırlı olarak incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin işçilik maliyetine ilişkin kısımlarında “İhale konusu iş kapsamında, kaç adet personel çalıştırılacağı düzenlenmemiştir, Diğer yandan istihdam edilecek personelin, günde kaç saat çalıştırılacağı da düzenlenmemiştir. Ne var ki. İdari Şartnamenin fiyat farkına ilişkin hükümleri incelendiğinde, sadece kısmi zamanlı personel için fiyat farkı düzenlemesi yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla ihale konusu işin ifası için hiçbir personelin tam zamanlı istihdam edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Buna rağmen tarafımızca, maliyet bakımında aleyhimize sonuç doğuracak şekilde işlem yapılmış ve ...tüm personelin tam zamanlı çalışacağı öngörülmüştür.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “Birim Fiyat 1 - Banket ve Orta Refüjdeki Bitkilerin Kesilmesi, Dalların 50 Cm Budanması ve Nakliyesi” iş kalemine ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda; 1 şoför, 1 makinist, 1 yağcı, 1 formen, 2 bahçıvan ve 5 düz işçi olmak üzere toplam 11 personel için 700 gün üzerinden ve tam zamanlı çalışılacak şekilde hesaplama yapıldığı,

“Birim Fiyat 2 - Yolların Yarma ve Dolgu Şevleri ile Orta Refüjlerde Makine ile Ot Biçme (Toplama ve Nakliyesi Dahil)” iş kalemi için sunulan açıklamalarda; 1 şoför, 10 operatör yardımcısı ve 10 düz işçi olmak üzere toplam 21 personel için 700 gün üzerinden ve tam zamanlı çalışılacak şekilde hesaplama yapıldığı,

“Birim Fiyat 7 - Çalıların Yan Dallarının Budanması, Tepe Tacının Yapılması ve Budanan Dalların Nakliyesi” iş kalemi için sunulan açıklamalarda; 6 bahçıvan ve 6 düz işçi olmak üzere toplam 12 personel için 700 gün üzerinden ve tam zamanlı çalışılacak şekilde hesaplama yapıldığı tespit edilmiş olup söz konusu hesaplamalara ilişkin KİK işçilik hesaplama modülü çıktısına da açıklama içerisinde yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra hesaplanan sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; verilen hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ayrıca bir isteklinin teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki Tebliğ’de öngörülen yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuruya konu ihalenin “Otoyol ve Bağlantı Yollarında Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokan Otların Biçilmesi, Ağaçların Kesilmesi ve Budanması İşlerinin Yapılması Hizmet Alımı İşi” olduğu, bu itibarla sınır değerin altında teklif veren isteklilerin sunacakları aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak hizmet alımlarına özgü mevzuat hüküm ve açıklamaları üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, nitekim idare tarafından başvuru sahibi istekliye 12.12.2024 tarihinde gönderilen aşırı düşük açıklama isteme yazısında yapım işi ihalelerine özgü şekilde miktarlar belirtilerek analiz formatları ile açıklamanın istenildiği görülse de 19.12.2024 tarihli ikinci yazıda herhangi bir miktara yer verilmeden önemli teklif bileşenlerinin usulüne uygun olarak belirlendiği,

İdarenin talebi üzerine başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, 03.01.2025 tarihli komisyon kararına göre, başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, yaklaşık maliyette hesaplanan toplam işçilik saatinin altında işçilik saati kullanıldığı gerekçesiyle idarece uygun görülmeyerek reddedildiği, bununla birlikte başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname, Teknik Şartname ve birim fiyat tarifleri incelendiğinde, ihale kapsamında gerçekleştirilecek iş kalemlerinin tanımına ve niteliğine ilişkin bilgilere yer verildiği görülmekle birlikte bu iş kalemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli işçilik miktarının kaç saat olduğuna ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, buradan hareketle, isteklilerin, mali güçleri, çalıştırdıkları işçilerin uzmanlığı ve niteliği gibi hususları dikkate alarak belirlemiş oldukları işçilik miktarı üzerinden teklif sunmaları ve sunmuş oldukları teklifleri açıklamaları gerektiğinin anlaşıldığı, nitekim başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında da önemli teklif bileşeni olarak belirlenen işçilik kalemleri için toplam 44 personel üzerinden 700 gün tam zamanlı çalışılacak şekilde hesaplama yapıldığı, işçilik gideri için teklif edilen bedelin sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı ve buna ilişkin KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının da açıklama kapsamında sunulduğu görülmüş olup söz konusu açıklamalarda ihale dokümanına ve mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı, bu itibarla, idarece yaklaşık maliyet hesabında yer verilen, ancak ihale dokümanı düzenlemeleri arasında bulunmayan işçilik miktarları esas alınarak yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

…

İzleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri düzenlenmiş olup; anılan Kanun’un 55 ve 56’ncı maddelerinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başladığı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet başvurusu hakkını kullanması gerektiği,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde, şikâyet başvuru süresinin başlaması için “tebligat yapılması” veya “tebliğ edilmesi” şartının aranmadığı, idarelerce ihale sürecinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmeyen işlem ve eylemler sebebiyle hak kaybına veya zarara uğraması muhtemel isteklilerin şikâyet hakkını kullanabilecekleri hususları birlikte dikkate alındığında, ihale mevzuatı gereği ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi için kurallar konulmuş olan ve bu kurallara uygun bir şekilde ihale süreci içerisinde aşamaları belirli eylemler için ayrıca bir tebligat olmadan da bu işlemlerin gerçekleşebildiği, nitekim ihalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dâhil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerektiği,

4734 sayılı Kanun’un aktarılan maddelerinde şikâyet başvuru süresinin başlamasının sadece tebligatın yapılması şartına bağlanmadığı, kanunun lafzının “işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen” şeklinde olduğu, anılan hükmün “işlemlerin tebliğ edildiği veya eylemlerin farkına varıldığı tarihi izleyen” şeklinde olmadığından ihale sürecindeki tüm idare işlemleri için tebligat şartının aranmasının uygun olmayacağı, kanun koyucu tarafından ihale sürecinin özelliği ve isteklilerin bu süreçteki saikleri dikkate alınarak tebligat yapılması beklenilmeden de başvuru süresini başlatmak üzere “farkına varma” veya “farkına varılmış olması gerekme” şeklindeki olgulara yer verildiği,

Farkına varma tarihinden itibaren işleyen şikâyet başvuru süresinin tebligat üzerine yeniden işlemeye başlamasına, öncesinde şikâyet süresi dolmuş ise ihale komisyonu kararının tebliği ile isteklinin şikâyet başvuru hakkının yeniden doğacağına ve sürenin tekrar başlayacağına yönelik bir kuralın da mevzuatta bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde mevzuat gereği yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde (09.12.2024) açıklandığı ve idarece ihalenin gerçekleştirildiği 09.12.2024 tarihinde düzenlenen “Teklif Edilen Fiyatlar ve Yaklaşık Maliyetin Açıklanmasına Ait Tutanak” formunda yaklaşık maliyetin yer aldığı dikkate alındığında, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihin yaklaşık maliyetin idarece isteklilere duyurulduğu tarih olan ihale tarihi (09.12.2024) olduğu ve başvuru sahibi tarafından şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 09.12.2024 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 10.01.2025 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu anlaşıldığından söz konusu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Peyzajla ilgili Yapım veya Bakım İşleri...” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan maddelerine göre, ihaleye katılacak istekliler tarafından, teklif edilen bedelin %30'undan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ve başvuruya konu ihalede peyzajla ilgili yapım veya bakım işlerinin benzer iş olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda inceleme yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosunun “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” satırında “46212-H-KD-13-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc” beyanının bulunduğu,

EKAP üzerinden “46212-H-KD-13-1” sayılı iş deneyim belgesi incelendiğinde, Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Teknik Uygulama Daire Başkanlığı tarafından düzenlenmiş “D.bahçe, Topkapı, Beylerbeyi ve Yıldız Sarayları, Yıldız Şale, Beykoz, Maslak, Küçüksu, Ihlamur ve Aynalıkavak Kasır, Beykoz Cami ve Billur Müzesi, Yıldız Por. Fab. Hereke İpekli Dok. ve Halı Fab. Ambar Alanları ve Ankara Palas Tarihi Bah. 2023 yılı Bakımı” işinden alınan yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu belgenin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan “Peyzajla ilgili Yapım veya Bakım İşleri” benzer iş tanımına uygun olduğu, öte yandan belgenin tutarının (145.195.725,58 TL) güncellenmemiş halinin dahi isteklinin teklif tutarının %30’undan (109.423.500,00 x %30 = 32.827.050 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosunun “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” satırında “2019/81150-6601028-1-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc” beyanının bulunduğu,

EKAP üzerinden “2019/81150-6601028-1-1” sayılı iş deneyim belgesi incelendiğinde, Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Alsancak Yapı Peyzaj ve tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş “Karayolları 15 Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilindeki Yollarda Peyzaj Düzenlemesi ve Bakımı” işinden alınan yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu belgenin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan “Peyzajla ilgili Yapım veya Bakım İşleri” benzer iş tanımına uygun olduğu, öte yandan belge tutarının (7.156.874,06 TL) güncellenmiş halinin 62.388.298,52 TL olduğu ve söz konusu tutarın, isteklinin iş deneyim belgesine konu işteki %95’lik ortaklık oranı da dikkate alındığında, anılan isteklinin teklif tutarının %30’undan (110.680.000,00 x %30 =33.204.000 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve söz konusu belgelerin tutarlarının İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde belirlenen şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.">

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir...

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, isteklilerin ekonomik ve yeterliğe ilişkin kriterlerin sağlanmasına yönelik olarak ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgelerini sunmaları gerektiği, sunulan belgelerde cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50'den küçük olması gerektiği, ayrıca istekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun veya hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgelerin sunulması gerektiği, toplam cironun teklif edilen bedelin %20’sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin %12’sinden az olmaması gerektiğine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen bir ihale olduğu, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için bilanço ile iş hacmini gösteren bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından beyan edilen yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde;

- Yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço Bilgileri” bölümünün “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” satırının “1,33…”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” satırının “0,43...” Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı satırının “0,01...” olarak ve “Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıl” satırının “2023” olarak beyan edildiği, “İş Hacmi Bilgileri” kısmında ise, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıl” ve “Bu Yıla Ait Toplam Ciro Tutarı” satırının sırasıyla “2022- ******090,75 TL” ile “2023 - ******782,18 TL” şeklinde beyan edildiği görülmüştür.

- Anılan istekli tarafından beyan edilen bilanço bilgileri EKAP üzerinden incelendiğinde, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranına ilişkin tutarların İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde belirtilen kriterleri karşıladığı, söz konusu tutarların yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen oranlarla uyumlu olduğu ve istekli tarafından beyan edilen 2023 yılı ciro tutarının (******782,18 TL), teklif edilen bedelin %20’sinden (109.423.500,00 x %20 = 21.884.700,00 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından beyan edilen yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde;

- Yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço Bilgileri” bölümünün “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” satırının “3,55…”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” satırının “0,87...” Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı satırının “0” olarak ve “Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıl” satırının “2023” olarak beyan edildiği, “İş Hacmi Bilgileri” kısmında ise, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıl” ve “Bu Yıla Ait Toplam Ciro Tutarı” satırının sırasıyla “2023 - *****958,25 TL” şeklinde beyan edildiği görülmüştür.

- Anılan istekli tarafından beyan edilen bilanço bilgileri EKAP üzerinden incelendiğinde, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranına ilişkin tutarların İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde belirtilen kriterleri karşıladığı, söz konusu tutarların yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen oranlarla uyumlu olduğu ve istekli tarafından beyan edilen 2023 yılı ciro tutarının (*****958,25 TL), teklif edilen toplam bedelin %20’sinden (110.680.000,00 x %20 = 22.136.000,00 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde iddiaya konu edilen isteklilere ait bilanço oranlarının ve iş hacmi bilgilerinin İdari Şartname’de istenilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

...

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

...” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “...(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

...

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

...

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.

...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

...

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, elektronik ortamda teklif alınan ihalelerde kullanılmak üzere, tüzel kişilerin kendileri, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç), teklif veya sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin bilgileri EKAP’a kaydetmelerinin zorunlu olduğu, anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ise ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikayet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.nin pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerine ilişkin iddialarda bulunulduğu görülmektedir.

Yapılan incelemede, kamu ihale mevzuatına göre pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının yalnızca anonim şirketler tarafından EKAP’a yüklenmesi gerektiği, ancak iddiaya konu edilen isteklilerin anonim şirket niteliğinde olmadığı ve dolayısıyla anılan isteklilerin söz konusu belgeleri EKAP’a yüklemesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır

Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir...” hükmü,

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 07.05.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihalelerde istekliler tarafından teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere geçici teminat sunulması gerektiği, teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, standart formlara uygun olmasının zorunlu olduğu, istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtileceği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda inceleme yapıldığında; ihale üzerinde bırakılan istekli Kandemir İnş. Peyzaj Mimarlık Dekorasyon San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Teminat Mektubu/Kefalet Senedi” bölümünün “Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012457351468R” beyanının yer aldığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, anılan istekliye ait geçici teminat mektubunun Takasbank tarafından elektronik ortamda düzenlendiği, mektubun referans numarasının “M101012446889456R”, geçerlilik tarihinin “15.05.2025”, tutarının “4.300.000,00 TL” olduğu ve isteklinin teklif bedeli (109.423.500,00 TL) dikkate alındığında, söz konusu mektubun asgari geçici teminat tutarını (109.423.500,00 x %3 = 3.282.705,00 TL) karşıladığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yeşilçam Peyzaj Temizlik İnş. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Geçici Teminat Mektubu/Kefalet Senedi” bölümünün “Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012460641143R” beyanının yer aldığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, anılan istekliye ait geçici teminat mektubunun Takasbank tarafından elektronik ortamda düzenlendiği, mektubun referans numarasının “M101012460641143R”, geçerlilik tarihinin “21.05.2025”, tutarının “3.350.000,00 TL” olduğu ve isteklinin teklif bedeli (110.680.000,00 TL) dikkate alındığında, söz konusu mektubun asgari geçici teminat tutarını (110.680.000,00 x %3 = 3.320.400,00 TL) karşıladığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alındığı, söz konusu mektuplara ilişkin ayırt edici numaraların yeterlik bilgileri tablosuna doğru bir şekilde aktarıldığı, sunulan teminat mektuplarının tutarlarının, isteklilerin teklif bedellerinin %3’ünden az olmadığı, ayrıca anılan istekliler tarafından geçici teminata ilişkin kriteri karşılamak için kefalet senedi sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Hamdullah Acer’in teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.