KİK Kararı: 2025/UH.II-551 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-551
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Konya Tur. Oto Nak. ve Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1799899 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 3 Bölge Müdürlüğü’nün İhtiyacı Olan Personel Servisi Hizmeti İçin 9 Adet Otobüs, 1 Adet Midibüs ile 3 Adet Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 3 Bölge Müdürlüğü’nün İhtiyacı Olan Personel Servisi Hizmeti İçin 9 Adet Otobüs, 1 Adet Midibüs ile 3 Adet Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Konya Tur. Oto Nak. ve Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin 21.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.01.2025 tarih ve 176982 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/260 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 20.01.2025 tarihinde gerçekleştirilen itirazen şikayete konu ihaleye teklif verdikleri, yaklaşık maliyetin 16.346.352,31 TL olarak açıklandığı, Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 20.649.852,76 TL, kendi tekliflerinin 20.684.467,76 TL olduğu, ihalenin Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, yaklaşık maliyet ile isteklinin teklifi arasında 4.303.500,45 TL fark olduğu, idarenin aynı ihaleyi 05.12.2024 tarihinde 2024/1481966 İKN ile yaptığı ve ihaleye yine aynı isteklilerin katıldığı, anılan ihalede yaklaşık maliyetin 23.617.052,99 TL olarak açıklandığı, kendi tekliflerinin 21.700.174,54 TL, Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise 23.910.294,54 TL olduğu, kendilerine 09.12.2024 tarihinde gönderilen tebligatta yaklaşık maliyetin sehven girildiği ve buna istinaden yeni yaklaşık maliyetin 16.400.731,24 TL olduğu ve bunun sonucu olarak verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin üstünde olması nedeniyle ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, kendi tekliflerinin sehven olarak belirtilen yaklaşık maliyetin altında olduğu, yeni açıklanan yaklaşık maliyetin ise 5.299.443,30 TL üstünde olduğu, bu durumda aynı ihalenin aynı kurum tarafından kendileri aleyhine iptal edilip yeni ihalede de diğer istekliye verilmesinin açık şekilde şaibeli olduğu, çünkü iki ihalenin de adı, konusu, isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin üstünde olmasının idarenin yanlı kararlar verdiğinin ispatı olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde belirtilen saydamlık, şeffaflık ve eşit muamele ilkesine aykırı olduğu ve söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d)İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi

…

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü’nün İhtiyacı Olan Personel Servisi Hizmeti İçin 9 Adet Otobüs, 1 Adet Midibüs ile 3 Adet Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 9 adet otobüs, 1 adet midibüs, 3 adet minibüs kiralanması. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü Hudutları” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü’nün İhtiyacı Olan Personel Servisi Hizmeti İçin 9 Adet Otobüs, 1 Adet Midibüs ile 3 Adet Minibüs Kiralanması Hizmet Alımı İşi” olduğu, bahse konu ihalede 2 adet ihale dokümanı indirildiği, 20.01.2025 tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin katıldığı, 20.01.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından “…aynı ihalenin aynı kurum tarafından kendileri aleyhine iptal edilip yeni ihalede de diğer istekliye verilmesinin açık şekilde şaibeli olduğu, çünkü iki ihalenin de adı, konusu, isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin üstünde olmasının idarenin yanlı kararlar verdiğinin ispatı olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci maddesinde belirtilen saydamlık, şeffaflık ve eşit muamele ilkesine aykırı olduğu ve söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği” iddia edilmektedir

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi hususunda; öncelikle yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığının, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığının ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Akabinde teklifler yaklaşık maliyete göre mukayese edilerek ve bütçe ödenekleri de göz önünde bulundurularak teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin belirlenebileceği veyahut verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, itirazen şikâyete konu olan ihalede yaklaşık maliyetin 16.346.352,31 TL olarak açıklandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 20.649.852,76 TL olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi hususunda öncelikle yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığının, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığının ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının idarece kontrol edilmesi gerekmekle birlikte idarece anılan hususlarda bir değerlendirmeye yer verilmediğinin görüldüğü, bununla birlikte anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olsa dahi idarece uygun bulunduğunun belirtildiği, yapılan inceleme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3’üncü maddesindeki açıklamalara göre yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği hususunun nihai olarak idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu, somut durumda ise idarenin bu takdir yetkisini yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerin uygun bulunması yönünde kullandığı,

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından ihalenin iptal edilmesi gerektiğine ilişkin gerekçe olarak somut bir delil/iddia ortaya konulmadığı, söz konusu istekli tarafından kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, iddiaların aynı idare tarafından gerçekleştirilen daha önceki ihaleye ilişkin olarak bilgiler aktarılmak suretiyle açıklandığı fakat söz konusu ihaleye süresi içerisinde yapılan bir itirazen şikayet başvurusunun bulunmadığı, bu durumda aynı idare tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi başka ihalelerde ortaya çıkan durumlardan hareketle incelemeye konu ihale bakımından herhangi bir değerlendirme yapılmasının uygun olmayacağı, her ihalenin kendi dinamiği içerisinde kendi doküman düzenlemeleri ile idari işlemlerinin somut olay çerçevesinde mevzuat doğrultusunda ele alınması gerektiği, idarenin farklı bir ihalede vermiş olduğu ihale komisyonu kararını başvuru konusu ihalede uygulama yükümlülüğünün bulunmadığı, ayrıca yukarıda aktarılan mevzuat hükmünden aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.