KİK Kararı: 2025/UH.II-544 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-544
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1598262 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Şube Müdürlüğü tarafından 27.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 23.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2025 tarih ve 175193 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/77 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin “Taşıma ve Tesis, Makina, Teçhizat ile Diğer Ekipmanlara Ait Hususlar” başlığı altında “Yemek taşımada kullanılan araçlar sözleşmenin imzalandığı gün itibariyle 2017 ve üstü model olmalıdır. Yemeklerin muhafaza edilmesi ve daha hijyenik dağıtımlarının yapılabilmesi için (K2 belgeli) kapalı araca ait ruhsat fotokopilerini ve kira sözleşmelerini idareye sunacaklardır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak niteliği itibariyle K2 belgesini kapsayan ve daha üst seviye belgeler olan C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden uygun olan belgenin ihalede istenilmesinin mümkün olduğu, taşıtların yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin sadece K türü (K2) yetki belgesi düzenlenmiş isteklilerin katılımına açık olmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

...

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

…

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

...

(10) M türü yetki belgesi:Ticari amaçla tarifeli olarak kargo işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere

verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) M1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) M2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

(11) N türü yetki belgesi: Ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere

verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) N1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) N2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

verilir.

(12) P türü yetki belgesi: Ticari amaçla dağıtım işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.

Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) P1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara,

b) P2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

verilir” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır.

(2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.

(3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir.” hükmü,

“Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…(17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 16 Kalem hizmeti kapsamaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin “Taşıma ve Tesis, Makina, Teçhizat ile Diğer Ekipmanlara Ait Hususlar” başlığı altında “Yemek taşımada kullanılan araçlar sözleşmenin imzalandığı gün itibariyle 2017 ve üstü model olmalıdır. Yemeklerin muhafaza edilmesi ve daha hijyenik dağıtımlarının yapılabilmesi için (K2 belgeli) kapalı araca ait ruhsat fotokopilerini ve kira sözleşmelerini idareye sunacaklardır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin söz konusu ihalede yemek taşımada kullanılan araçlar için sadece K2 belgeli araçların istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede değerlendirme yapmak üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğüne gönderilen 31.01.2025 tarihli ve 65860 sayılı yazı ile “…

1. Başvuru konusu “2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı” ihalesinde, yemek taşıma hizmetinde kullanılacak araç için K2 belgesi istenmesinin ve “…(K2 belgeli) kapalı araca ait ruhsat fotokopilerini ve kira sözleşmelerini idareye sunacaklardır.” yönündeki doküman düzenlemesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olup olmadığı,

2. Başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği K2 belgesine alternatif olarak C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerine sahip araçlarla yemek taşıma hizmetinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceği,…” hususlarında bilgi istendiği,

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 06.02.2025 tarihli ve 2496326 sayılı cevabi yazıda “…İlgi yazınızda özetle; 2024/1598262 Kayıt Numaralı "2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı" ihalesi için katılımcılardan K2 yetki belgesi istenildiği belirtilerek, yemek taşıma işinin diğer yetki belgeleriyle yapılıp yapılamayacağı hususlarında görüş talep edilmektedir.

Malumunuz olduğu üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunun;

*3 üncü maddesi; "... Nakliyat ambarı işletmecisi: Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve eşyayı teslim alarak kendi gözetim ve denetimi altında; yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi ifade eder. ."

*5 inci maddesi; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur." hükümlerine amirdir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin;

*4 üncü maddesi; ... "u) Hususi taşımacılık: Ticari amaçla olmamak üzere, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya veya yolcu taşımacılığını,

ğğ)Lojistik işletmecisi: Taşımacılık faaliyetinin yanı sıra, bağımsız bir işyerinin kullanım hakkına sahip olarak müşterilerine ait her türlü eşyayı teslim aldıktan sonra kendi gözetim ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, paketleme, tasnif, etiketleme, sipariş planlaması, dağıtım, teslimat ve benzeri hizmetlerin tamamını veya bir kısmını üstlenen gerçek ve tüzel kişileri, ifade eder."

*6 ncı maddesi; ... "(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) C1 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara, ...

c) C3 yetki belgesi : Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir. .

(8)K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a)K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b)K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

c)K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir.

Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a)L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b)L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.

(11) N türü yetki belgesi: Ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) N1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara, b) N2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, verilir. ..." hükümlerini ihtiva etmektedir.

Bu itibarla yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda; ilgili yazınızda belirtilen yemek ihalesini alan firmanın, ürettiği yemekleri kendi adına düzenlenmiş C1, K1,K2,L1,L2,N1 veya N2 yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı araçlar ile taşıyabileceği, ancak bahse konu ihaleyi alan firmanın kendi adına düzenlenmiş herhangi bir yetki belgesi bulunmaması halinde ise ürettiği yemekleri K1,K2,L1,L2,N1 veya N2 yetki belgesine sahip bir başka firmaya taşıttırmasında, karayolu taşıma mevzuatı açısından herhangi bir engel bulunmamaktadır. ” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan görüş yazısı incelendiğinde, yemek taşıma hizmetinde kullanılacak aracın K2 yetki belgesiyle sınırlandırılmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, K2 dışında söz konusu taşıma işinin C1, K1, K2, L1, L2, N1 veya N2 yetki belgeleri ile de gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır.

Tüm bu tespitler doğrultusunda, başvuruya konu ihalenin de “2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı” işi olduğu, yukarıda yer verilen görüş doğrultusunda, söz konusu ihalede yemek taşıma hizmetinde kullanılacak araç için yalnızca K2 yetki belgesi istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurumun şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.