KİK Kararı: 2025/UH.II-520 (12 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/007
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 12.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-520
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1066530 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay (730 Gün) Süreyle (01/01/2025-31/12/2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 23.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay (730 Gün) Süreyle (01/01/2025-31/12/2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.01.2025 tarih ve 176630 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/220 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesi gerekçesinin yerinde olmadığı, şöyle ki;

İdarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin “2020/293363”, “2021/413915”, “2023/123259”, “2023/491279” ve “2023/133593” İKN’li ihalelerin sözleşmelerinin yürütülmesi aşamasında "Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi" konusu kapsamında kumanya paketi dağıtımında yaşanan sorunlar olduğu, bu çerçevede cezaların uygulandığı ancak yaptırımlara rağmen söz konusu sözleşmeler ile ilgili sorunların devam ettiği ve bu nedenle tren üzerinde görev yapan personelin mağduriyet yaşadığı ve bahse konu sözleşmelerin yürütülmesinde sözleşmelere uygun hareket edilmediğinin ifade edildiği, sözleşmelerin yürütülmesinde iş ve meslek ahlakına aykırı bir durum oluştuğu ifade edilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ardından 4734 sayılı Kanun’un "Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali" hükmüne istinaden söz konusu ihalenin iptal edildiği, gerekçenin ihalenin gelinen sürecinde öne sürülmesinin hukuki dayanağının bulunmadığı, söz konusu gerekçeler kapsamında sözleşmeye aykırılık halleri kapsamında cezaların hakedişlerinden kesilerek gerçekleştirildiği, şikayete konu edilen ihale öncesinde gerçekleştirilen işler ile ilgili işlerin tesliminin yapıldığı, kontrol heyetince işin kabul edilmesine engel bir durum görülmediği, hak edişin ödendiği, kesin teminatın idare tarafından iade edildiği, ortada iş ve meslek ahlakına aykırı sayılabilecek herhangi bir durum bulunmadığı, her ihalenin kendi içinde değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca bahse konu ihale için yaptıkları itirazen şikayet başvurularına ilişkin 2024/UH.II-1681 sayılı karar sonrasında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ile idarece ihalenin iptal gerekçesinin yerinde olmadığı ve mevzuata aykırılık taşıdığı iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir...” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ ...İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

…

İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 17’nci maddesinde “… 17.8.1. İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar dolayısıyla iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 4734 sayılı Kanunun 17’nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

17.8.2. 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışlar iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebilecektir. Ancak, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (f) bendinde yer alan “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme” fiilinden ötürü hakkında yasaklama kararı verilmiş bir isteklinin yasaklama kararını veren idarenin ihalesine katılması halinde;

i- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, bu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerekmekte ve bu hususta takdir idareye ait bulunmaktadır.

ii- Yine bu isteklinin 10 uncu maddenin (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi, ancak ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun bu idare tarafından ispat edilebilmesi halinde mümkün olabilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 24 ay (730 gün) süreyle (01.01.2025-31.12.2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 24 ay (730 gün) süreyle (01.01.2025-31.12.2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı işi (Kumanya Paketi: 1.898.000 Adet)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartname EK-1 listede belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.2. İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen ya da bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerde yer alan bilgiler arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez ancak ihalede öngörülen şartların sağlanamadığının anlaşılması durumunda, bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak ihale tarihinden sonra yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde, isteklinin buna ilişkin belgeleri derhal sunması zorunlu olup, bu durumda ihalede öngörülen şartların sağlanmadığının anlaşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılır.

…

36.4. Değerlendirme dışı bırakılan teklifler için EKAP üzerinden Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı düzenlenerek uygun görülmeme gerekçeleri belirtilir.

36.5. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.6. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 48 adet ihale dokümanı indirildiği, 23.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 15 isteklinin katıldığı, 17.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile isteklilerden Dardanel Önentaş Gıda Sanayi Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, SMC Yemek Temizlik Sportif Faaliyetleri İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Mirim Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi SMC Yemek Temizlik Sportif Faaliyetleri İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 31.10.2024 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, ardından başvuru sahibinin 11.11.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve başvuru üzerine alınan 18.12.2024 tarihli 2024/UH.II-1681 sayılı Kurul kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verildiği, idarece yapılan yeniden değerlendirme neticesinde “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu tebligat ile ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İdarece “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu tebligatta “…Komisyonumuzca yapılan değerlendirme sonucunda adı geçen firma ile bugüne kadar 2020/293363, 2021/413915, 2023/123259, 2023/491279 ve 2023/133593 ihale Kayıt Numaralı işler ile ilgili olarak imzalanan sözleşmelerin yürütülmesi aşamasında;

Haftalık menüye uyulmaması, kumanya paketi içeriğinin eksik olması, kumpanya paketi içerisindeki ürünlerin belirtilen asgari gramaj ve niteliklere uygun olmaması, kumanya paketi içerisindeki herhangi bir malzemenin bayatlama, küflenme vb. olumsuzluklar tespit edilmesi, kumanya paketi teslim aşamasında yüklenici personelin dağıtım noktasında hazır bulunmaması, yüklenici personelinin idare personeline olumsuz davranış ve hakaretlerde bulunması, numune olarak idareye beyan edilen ve idarece kabul edilen kumanya paketi içerisindeki ürünün idareden yazılı onay alınmadan değiştirilmesi gibi nedenlerle,

Resmi uyarılarda bulunulduğu ancak yapılan resmi uyarılara rağmen sorunların devam etmesi nedeniyle cezalar kesildiği ve tren üstü personeli tarafından kumanya paketi hizmeti ile ilgili yüklenici kaynaklı olumsuzluklara yönelik çok sayıda şikâyet dilekçeleri verildiği,

Gerekçeleriyle adı geçen firma ile imzalanan sözleşmeler kapsamında kumanya paketi dağıtımında yaşanan sorunlar ve bu konuda düzenlenen belgeler sebebiyle “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı maddelerinde belirtilen cezaların uygulanmasına rağmen söz konusu sözleşmeler ile ilgili sorunların devam etmesinden dolayı Tren Üzerinde Görev Yapan Personelimizin mağduriyet yaşadığı ve bahse konu sözleşmelerin yürütülmesinde sözleşmelere uygun hareket edilmemesi,

Yukarda belirtilen sözleşmelerde yaşanan sıkıntıların ve mağduriyetlerin tekrar yaşanacağı dikkate alındığında,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “...17.8. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinin uygulamasına ilişkin olarak;

17.8.1. İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar dolayısıyla iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

17.8.2. 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışlar iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebilecektir. Ancak, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (fi bendinde yer alan “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme” fiilinden ötürü hakkında yasaklama kararı verilmiş bir isteklinin yasaklama kararını veren idarenin ihalesine katılması halinde;

i- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, bu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerekmekte ve bu hususta takdir idareye ait bulunmaktadır.

ii- Yine bu isteklinin 10 uncu maddenin (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi, ancak ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun bu idare tarafından ispat edilebilmesi halinde mümkün olabilecektir. ” hükmü,

Gereğince sözleşmelerin yürütülmesinde iş ve meslek ahlakına aykırı bir durum oluşturduğunun açıkça görüldüğü değerlendirilerek,

İdaremizce 13 sıra no.lu istekli Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetleri İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & Mirim Yemek Anonim Şirketi İş Ortaklığı firmasının teklifinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince değerlendirme dışı bırakılarak söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi ve idari şartnamenin 34. maddesi “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” hükmüne istinaden söz konusu ihalenin iptal edilmesi için düzenlenen kararımızın Yönetim Kurulunun Onayına sunulmasına Komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.” gerekçelerine yer verildiği görülmüştür.

İdareler tarafından gerçekleştirilen tüm iş ve eylemlerde (idari işlemlerin) amacın kamu yararının sağlanması olduğu, bu husus ile birlikte 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler de idareler tarafından ihalelere yönelik olarak gerçekleştirilen iş ve eylemlerin kamu yararı gözetilerek gerçekleştirilmesi amacına hizmet ettiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, Kanun’un 39 ve 40’ıncı maddeleri uyarınca idarelere, aktarılan temel ilkelere uygun olmayan durumların tespiti halinde tüm tekliflerin reddedilerek ihaleleri iptal etme açısından idarelere takdir yetkisi tanınmaktadır.

Yukarıda aktarılan hususlar ile beraber idarelerin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığı göz önüne alındığında, idarelerin takdir yetkisinin çerçevesinin hukuk kuralları ile sınırlı olduğu idarelerce anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun, kamu yararı gözetilerek kullanılması, tesis edilen işlemin gerekçesinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak mevzuata uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.

İfade edilen hususlar bağlamında özet olarak kamu ihale mevzuatı çerçevesinde idarelerin tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme açısından sınırları hukuk kuralları ile belirli bir takdir yetkisinin bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda idarenin iptal gerekçesi ile sınırlı olarak yapılan inceleme kapsamında somut olay incelendiğinde; idarece iddia konusu edilen hususlara ilişkin dayanak bilgi ve belgelerin ihale işlem dosyası kapsamında gönderildiği, idare tarafından daha önce gerçekleştirilen (“2020/293363”, “2021/413915”, “2023/123259”, “2023/491279” ve “2023/133593” İhale Kayıt Numaralı) ihaleler kapsamında başvuru sahibi isteklinin yüklenici olduğu ihalelerde işin yürütülmesi aşamasında sözleşmeye aykırılık hallerine ilişkin tutulan tutanaklar (tarihi geçmiş ürünlerin dağıtımı, ürünlerin dağıtımı aşamasında yaşanan sıkıntılar, bozulmuş ürünlerin dağıtımı, Şartname’ye aykırı olarak işin ifası vb. durumlara ilişkin) Şartnameye uygun olmayan, işin yürütülmesi aşamasında sözleşmenin ifasında yükleniciden kaynaklı yaşanan güçlükler ve sorunlara ilişkin dilekçeler (kumanya paketi dağıtımında yaşanan gecikmeler, kumanya paketinin kalitesi ve içeriğine ilişkin eksiklikler, istihkaklarda yaşanan sorunlar vb. durumlara ilişkin) ve aktarılan hususlara ilişkin çeşitli bilgi ve belgelerin ihale işlem dosyası kapsamında bulunduğu görülmüş olup başvuru sahibinin idareye karşı daha önce yüklenilen işlerde iş ve mesleki ahlakına aykırı davranışlar içerisinde bulunduğu hususunun idarece ispat edildiği (ihale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu), bu doğrultuda isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede Kamu İhale Kanun’un 39 ve 40’ıncı maddeleri bağlamında idarece ihalenin iptali kararının idarenin takdir yetkisi çerçevesinde olduğu, idarelerce kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ile ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkeleri çerçevesinde ihale süreçlerini tamamlamaları gerekmekte olup, bu ilkeler çerçevesinde sınırları hukuk kuralları ile çevrelenen takdir yetkisini kullanabilecekleri ve sorumluluğun kendilerine ait olduğu değerlendirilmektedir.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde idarenin ihalenin iptaline yönelik işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir husus olmadığı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.