KİK Kararı: 2025/UH.II-503 (12 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/007
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 12.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-503
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Semdağ Taş. Tur. Oto. Teks. Pet. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1674260 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Personel Servis Taşımacılığı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 27.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Personel Servis Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak Semdağ Taş. Tur. Oto. Teks. Pet. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2025 tarih ve 177303 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/294 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme sürecinde kullanılacak araçlara ilişkin kira sözleşmelerinin ekinde kiralanacak araçlara ilişkin ruhsatlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve amortisman giderlerine ilişkin açıklamaların sunulmamış olduğu, kira sözleşmelerinin belgelere dayanılmaksızın hazırlandığı, araçların maliyetini tevsik eden belgelerin sunulmamış olduğu, sunulan kira sözleşmelerinin ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen tevsik edici belgeler arasında yer almadığı, araçların yakıt giderleri için yapılan açıklamanın Genel Tebliğ’e uygun olmadığı, araçların yıllık rutin bakım giderleri için yapılan açıklamanın yetkili servisten alınan belgeler ile yapılmamış olduğu, açıklamada yer alan fiyat tekliflerinin üzerinde ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesinin ve ilgili beyanının bulunmadığı,

2. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan araçların, Teknik Şartname’nin araç kapasitelerine ilişkin kriteri karşılamadığı, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında araçların zorunlu mali sorumluluk ve kaza sigortaları ile Teknik Şartname’de belirtilen tamir ve bakım masraflarına yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir.

Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Personel Servis Taşımacılığı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 7 Adet Taşıt ile Personel Taşıma Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ile servis araçlarının akaryakıt ve bakım onarım giderleri, taşıt sürücülerinin ücret, SGK primleri, servis araçlarının mecburi mali mesuliyet, kasko, koltuk, sigorta primleri ve benzeri giderler ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin Kahramanmaraş Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2025 yılı personel servis taşımacılığı işi olduğu, ihalede 9 adet ihale dokümanı indirildiği, 27.12.2024 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan dört isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sadece Levent Parlak tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, sunulan teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklileri 02.01.2025 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu, söz konusu yazıda isteklilerden hizmet kapsamında kullanılacak araçların amortisman, bedeli, yakıt gideri, varsa kiralama yoluyla edinilen araçların şoför ücreti hariç aylık araç kira bedeli, yıllık rutin araç bakım giderleri, araçların MTV bedeli ve sözleşme damga vergisi ve ihale karar damga vergisi bedeline ilişkin olarak açıklama sunulmasının istendiği görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, kiralama giderleri için 1.254.750,00 TL, akaryakıt giderleri için 249.897,40 TL, bakım ve onarım giderleri için 35.000,00 TL, MTV giderleri için 102.221,00 TL, sözleşme giderleri için 70.479,60 TL, sürücü giderleri için 949.394,04, öngörülmeyen giderler için 449.774,10 TL olmak üzere toplam maliyet için 3.111.516,14 TL, firma karı ve diğer giderler için 1.386.224,86 TL öngörüldüğü, isteklinin toplam teklif tutarının 4.497.741,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda anılan teklif açıklaması incelendiğinde;

- İhale konusu işte kullanılacak 7 adet araca ilişkin fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin üzerinde ilgili beyan ifadesi, ilgili meslek mensubunun imza ve kaşesi ile TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, yine fiyat teklifinde, teklife konu araçlara ilişkin lastik, zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, koltuk ferdi kaza sigortası, fenni muayene ve ölçüm giderleri ile araçlarda bulunması gereken ekipmana ilişkin giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği görülmekle beraber anılan giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasının konusunu oluşturan önemli teklif bileşenlerinden olmadığı, söz konusu fiyat teklifinin ekinde ilgili meslek mensubu tarafından hazırlanan 03.01.2025 tarihli satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, anılan tutanağın 01.09.2024-30.11.2024 tarihine esas alınarak düzenlendiği, tutanağın ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde hazırlanmış olduğu, tutanağın ekinde ilgili meslek mensubunun faaliyet belgesi ve fiyat teklifini hazırlayan mükellefin imza beyannamesinin sunulmuş olduğu, teklif açıklamasında araçların aylık kira bedelinin fiyat teklifi ile tevsik edildiği bu sebeple araçların ayrıca amortisman bedeli ve zorunlu trafik sigortası gideri öngörülmesi gerekliliğinin bulunmadığı, fiyat teklifi ve eki belgelerin ihale dokümanı düzenlemeleri ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde hazırlanarak sunulduğu, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda teklif bedelinin fiyat teklifi yoluyla tevsik edilmesi halinde isteklilerin araç ruhsatlarını sunması ile amortisman giderlerine ilişkin açıklama yapma gerekliliğinin bulunmadığı, zorunlu mali sorumluluk sigortası da önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediğinden buna ilişkin açıklama yapmasına gerek olmadığı,

• Araçların yakıt giderine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesine uygun olarak, 23.12.2024 tarihli Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin esas alındığı, söz konusu bültende motorinin litre fiyatının KDV dahil 43,90750 TL olarak ilan edildiği, isteklinin birim başı akaryakıt litre giderini KDV hariç (43,90750/1,20=) 36,59 TL olarak belirlediği, araç akaryakıt litre fiyatının Genel Tebliğ’in ilgili maddesi doğrultusunda belirlendiği,

• Araçların yıllık rutin bakım giderine ilişkin olarak, Durdu Mehmet Yılmaz / V.İ.P. Auto Özel Servis’ten alınan fiyat teklifi, teklifin eki satış tutarı tespit tutanağı, ilgili meslek mensubunun faaliyet belgesi, fiyat teklifini hazırlayan mükellefin imza beyannamesi ve onaylı gelir listesinin sunulmuş olduğu, ek olarak ilgili firmanın internet adresinden alınmış periyodik bakım dönemlerine ilişkin tablonun sunulduğu, satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda 19+1 kişilik araç bakım ve onarım işine ilişkin 26.11.2024 tarihli faturanın sunulduğu, fiyat teklifini hazırlayan mükellefin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifinin üzerinde ilgili beyan ifadesi, ilgili meslek mensubunun imza ve kaşesi ile TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, fiyat teklifi, satış tutarı tespit tutanağının ve eki belgelerin ihale dokümanı düzenlemeleri ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde hazırlanarak sunulduğu,

• Açıklamada yer alan tüm fiyat tekliflerinin üzerinde ilgili beyan ifadesi, meslek mensubunun imza ve kaşesi ile TÜRMOB kaşesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak ihale dokümanı düzenlemeleri ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. …

Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; …

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, …

izleyen günden itibaren başlar. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. …

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası ile EKAP veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; itirazen şikâyet başvurusunda yer alan söz konusu iddiaya idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakta olup söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak başvuruya konu ihalede söz konusu şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin, ihale komisyonunun ilk kararının tebliğ edildiği tarih olan 14.01.2025 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından bu tarihi izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 03.02.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin şikâyet başvuru süresinin sona erdiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tümünde haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iade edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.