KİK Kararı: 2025/UH.II-439 (5 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/006
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 05.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-439
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cahit Göktaş - Kepenek Oto Yedek Parça Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yüksekova Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1535896 İhale Kayıt Numaralı “Yüksekova Belediyesi Karla Mücadele İçin İş Makinası Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yüksekova Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 13.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yüksekova Belediyesi Karla Mücadele İçin İş Makinası Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Cahit Göktaş - Kepenek Oto Yedek Parça Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2025 tarih ve 175842 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/142 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birinci ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki akaryakıt hesaplamalarının uygun olmadığı gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, şikayet başvuruları üzerine alınan ikinci ihale komisyonu kararında ise sunmaları gerekmeyen tutanakların sunulmadığı gerekçesine yer verildiği, şikayet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenmeden ikinci bir ihale komisyonu kararı alınmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu,

Diğer taraftan, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemin yerinde olmadığı, şöyle ki; idarece tuzlama aracı, greyder ve loder kiralama, akaryakıt, personel (operatör/şoför) ve amortisman giderlerinin açıklanmasının istenildiği, taraflarınca yapılan açıklamada her araç için saatlik yakıt tüketiminin 20 litre olarak dikkate alındığı, ihale komisyonu tarafından ihale mevzuatında yer almayan yakıt tüketimine ilişkin belgenin yetkili servisten alınmadığı gerekçesinin gösterildiği, ancak gerekli araştırma yapıldığında araçların saatlik ortalama yakıt tüketiminin 20 litrenin dahi altında olduğunun görüleceği, nitekim yetkili servis belgesinin şikayet başvuru dilekçesi ekinde idareye sunulduğu, dolayısıyla dikkate aldıkları yakıt tüketim miktarının yeterli olduğu, ihale komisyonu kararlarında tekliflerinin hangi mevzuata uygun olmadığının ifade edilmediği, yapılan değerlendirmelerin mevzuata uygun olmadığı,

Ayrıca tekliflerinin ihale üzerinde bırakılan istekliye göre %25 oranında daha avantajlı olduğu, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 03.01.2024 tarihli ve 56277 sayılı kararında ihalenin daha yüksek teklif veren isteklinin üzerine bırakılması nedeniyle oluşan farkın kamu zararı oluşturduğunun belirtildiği, öte yandan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ndeki ilkelerin aksine hareket edildiği,

Şikayet ve itirazen şikayet başvuru süreçleri devam ettiği halde idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye işin fiili olarak başlatıldığı, şikayet ve itirazen şikayet başvuru süreçleri tamamlanmadan işe başlanılması ve sözleşme yapılmasının mümkün olmadığı, ihale mevzuatı uyarınca işin ivedilikle durdurulması gerektiği, söz konusu hususun idareye de bildirildiği,

2. İdari ve Teknik Şartname kapsamında tuzlama aracının aylık kiralama ve yakıt giderinin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, ancak bu aracın ne kadar süre çalışacağına ilişkin yol/saat/kilometre bilgisinin bulunmadığı, bu durumun sözleşme sürecini sekteye uğratacağı, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde “…(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: YÜKSEKOVA BELEDİYESİ KARLA MÜCADELE İÇİN İŞ MAKİNASI KİRALAMA İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

17 adet iş makinasının 120 gün süreyle kiralanması amaçlanmaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüksekova İlçesi Sınırları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

02.01.2025 tarihli ikinci ihale komisyonu kararına göre, 15 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, sınır değer altında teklif sunan Ergin Şahin, başvuru sahibi Cahit Göktaş - Kepenek Oto Yedek Parça Nakliye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Bask Gıda İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mütalip Gelincik- Mir-San İnşaat Gıda Nakliyat San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun olmadığı gerekçesiyle, İsa Araç Kiralama Hizmetleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ağaoğlu Danışmanlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin bilgilerin doldurulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Aytem Temizlik Gıda Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Yazla İnşaat Nakliyat Hafriyat Gıda Temizlik San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Mevcut ihalenin karla mücadele için iş makinası kiralama işine ilişkin olduğu, bahse konu alım kapsamında 12 adet loder, 4 adet greyder ve 1 adet tuzlama aracının kiralanacağı anlaşılmıştır.

İdarece 16.12.2024 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, ilgili yazıda “araç (tuzlama aracı), iş makinası (greyder ve loder), akaryakıt, operatör/şoför, kiralama ve amortisman” giderlerinin açıklanması istenen bileşenler olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Cahit Göktaş - Kepenek Oto Yedek Parça Nakliye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasının 20.12.2024 tarihinde idareye sunulduğu görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildiği, akabinde birinci ihale komisyonu kararının alındığı, ilgili kararda anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun bulunmadığı, ilgili işlemin gerekçesinin akaryakıt maliyeti hesabında yakıt tüketiminin tevsiki için sunulan belgenin yetkili servise ait olduğuna yönelik herhangi bir belgelendirme yapılmadığı şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu karar üzerine anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu iddiası ile idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikayete cevap tebligatı yapılmadan ikinci ihale komisyonu kararının alındığı, ilgili kararda da anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun bulunmadığı, ilgili işlemin gerekçesinin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde maliyet tespit tutanağı/satış tutarı tespit tutanağının bulunmadığı, teklif alınan kişinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin belgelerin, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı ile akaryakıt maliyeti hesabında yakıt tüketiminin tevsiki için sunulan belgenin yetkili servise ait olduğuna yönelik herhangi bir belgelendirme yapılmadığı şeklinde belirtildiği görülmüştür. Ek olarak, ilgili kararda 10 gün içinde idareye başvuru yapılabileceği hususunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklama dosyasındaki akaryakıt maliyeti hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde, loder ve greyderin saatlik yakıt tüketiminin 20 litre olduğu, tuzlama aracının ise kilometrede 0,8 litre yakıt tükettiği dikkat alınarak hesaplama yapıldığı görülmüştür. Ayrıca ilgili dosya kapsamında Tekyol Makina ve Yedek Parça Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Teknik Rapor” konulu yazının bulunduğu, söz konusu yazıda loder ve greyderin saatlik yakıt tüketiminin 18-20 litre arasında olduğunun ifade edildiği görülmüştür. İlgili belgeler kapsamında tuzlama aracının yakıt tüketimine ilişkin bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Tekyol Makina ve Yedek Parça Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait 28.09.2022 tarihli ve 10670 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde, şirket amaç ve konusu arasında “…Her türlü iş makinası tamir, bakım, servis hizmetlerinde bulunmak…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklama dosyasındaki üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin belgeler incelendiğinde, anılan istekli tarafından iş kapsamında kullanılacak loder, greyder ve tuzlama aracı için toplamda 11 adet fiyat teklifi sunulduğu, ancak ilgili fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının söz konusu açıklama dosyasında yer almadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, İdarece EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası kapsamında sözleşmeye davete yönelik bir belgenin bulunmadığı, EKAP üzerinde herhangi bir sonuç ilanının bulunmadığı görülmüştür.

Anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında hizmet kapsamında kullanılacak loder, greyder ve tuzlama aracı kiralama gideri için toplamda 11 adet fiyat teklifi sunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca fiyat teklifinin dayanağı olan ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının ilgili dosya kapsamında yer almadığı, ek olarak hizmet kapsamında kullanılacak araç ve iş makinalarının yakıt sarfiyatının tevsiki için katalog veya üreticiden alınan teknik bir belgenin sunulmadığı, bu açıdan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan akaryakıt tüketim miktarına ilişkin bilgilerin isteklinin kendisi tarafından yapılan beyanlardan ibaret olduğu anlaşılmış olup, bu haliyle söz konusu açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “şikayet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenmeden ikinci bir ihale komisyonu kararı alınmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu” yönündeki iddiası incelendiğinde, anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu iddiası ile idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine şikayete cevap tebligatı yapılmadan ikinci ihale komisyonu kararı alınarak şikayet başvurusuna yönelik işlem tesis edildiği, ilgili karar içeriğinden başvuru sahibinin iddiasının uygun bulunmadığının anlaşıldığı, her ne kadar ilgili kararda 10 gün içinde idareye başvuru yapılabileceği belirtilmiş olsa da, mevcut durumda başvuru sahibi tarafından ikinci ihale komisyonu kararının tebliğinden sonra şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu dikkate alındığında, itirazen şikâyete konu durum açısından herhangi bir mevzuata aykırılığın oluşmadığı ve başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye işin fiili olarak başlatıldığı iddia edilse de, mevcut ihaleye ilişkin olarak EKAP üzerinde herhangi bir sonuç ilanının bulunmadığı, idarece EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası kapsamında da sözleşmeye davete yönelik bir belgenin bulunmadığı, itirazen şikâyet dilekçesi, ekleri ve idare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede itiraza konu hususa ilişkin bir tespit yapılamadığı, bu noktada rapor kapsamında kamu ihale mevzuatına aykırılık tespit edilmediğinden düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde bir durumun da ortaya çıkmadığı dikkate alındında, gelinen aşama için başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

…

(2)Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

…

(5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.

(6) İdari izin günleri resmi tatil günü olarak sayılmadığından, idari izin günleri iş günü olarak dikkate alınır.

(7) Kanunun 55 inci maddesinde ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin anılan maddenin birinci fıkrasındaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği düzenlenmiştir. Buna göre şikayetlerin en geç;

a) İhale veya son başvuru tarihi Pazartesi günü olan ihalelerde, bir önceki Salı günü,

b) İhale veya son başvuru tarihi Salı günü olan ihalelerde, bir önceki Çarşamba günü,

c) İhale veya son başvuru tarihi Çarşamba günü olan ihalelerde, bir önceki Perşembe günü,

ç) İhale veya son başvuru tarihi Perşembe günü olan ihalelerde, bir önceki Cuma günü,

d) İhale veya son başvuru tarihi Cuma günü olan ihalelerde, bir önceki Pazartesi günü,

mesai saati bitimine kadar yapılması gerekmektedir. Ancak ihale tarihinden önceki üç iş günü içerisinde ulusal bayram veya genel tatil günü bulunması halinde, sürenin hesabında bu günler dikkate alınarak iş günleri üzerinden hesabının yapılması gerekmektedir.

(8) İlana veya dokümana karşı şikayet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olması Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmasını engellemez…” açıklaması yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların, bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Buna göre, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin ihale kapsamında kullanılacak tuzlama aracının ne kadar saat çalışacağı, ne kadar yol/kilometre yapacağına ilişkin İdari ve Teknik Şartname’de bilgi bunulmadığına yönelik iddiasının ihale dokümanının İhale İlanı’na yansımayan düzenlenmelerine yönelik olduğu, ihale dokümanına yönelik bahse konu iddia için ihale dokümanının edinildiği tarihi (12.12.2024) izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale tarihinden (13.12.2024) 3 iş günü öncesine kadar, bir diğer ifade ile en geç 09.12.2024 mesai bitimine kadar başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından bahse konu iddialara yönelik olarak ihale tarihinden (13.12.2024) 3 iş günü öncesine kadar yani en geç 09.12.2024 mesai bitimine kadar başvuruda bulunulmayıp bu süre geçtikten sonra 30.12.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğundan, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.