KİK Kararı: 2025/UH.II-420 (5 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/006
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 05.02.2025
Karar No : 2025/UH.II-420
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Paraf Yemek Temizlik ve Özel Eğitim Hizmetleri İnşaat Nakliyat Ticaret Limited Şirketi.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1337172 İhale Kayıt Numaralı “Bağlı Sağlık Tesisleri 8 Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 11.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bağlı Sağlık Tesisleri 8 Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 27.01.2025 tarih ve 176862 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/251 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; kısmi teklife açık bahse konu ihalenin 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci kısımlarının Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gida Tarim ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.üzerinde bırakıldığı, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından sağlanan veriler, mezkûr isteklinin bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin doğruluğunun teyidi açısından kritik öneme sahip olduğu, Risk merkezince ihaleyi yapan idareye cevaben gönderilen yazı içeriğinde firmaya ait firma borcu ve keşide edilmiş çeklerine yönelik bilgilerin (memzuç kayıtlarının), ilgili şirketin tüm bankalar nezdindeki toplam kredi limit ve risk durumunu ortaya koyacak bilgi ve belgelerin yer alacağı, idarenin sunulan verileri karşılaştırmak için bilgi edineceği kaynaktan bilgi talep etmek yerine görüş/değerlendirme talep ettiği, idarenin, Risk Merkezi'nden görüş talep etmek yerine somut veriler olan memzuç kayıtlarını talep etmesi gerektiği, memzuç kayıtlarının, bir şirketin bankalardaki toplam kredi limitini ve kullandığı kredilerin durumunu gösteren, finansal analiz açısından güvenilir ve objektif veriler sunduğu, bu kayıtların, Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarım ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu bilanço ve gelir tablolarının doğruluğunu teyit etmek amacıyla doğrudan istenmesi gerekirken, bu adım atılmadığı ve değerlendirme sürecinin eksik kalmasına yol açtığı, idarenin bu eksik adımı, ihale sürecinin şeffaflığı ve adil rekabet ilkesine uygun yürütülmesi açısından ciddi bir sorun teşkil ettiği, Risk Merkezi’nin önerdiği şekilde memzuç bilgileri temin edilerek, ihale üzerinde bırakılan firmanın finansal verilerinin gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığının kesin olarak ortaya çıkarılabileceği, memzuç bilgilerinin bir şirketin mali tablolarının sadece yüzeysel bir kontrol ötesinde derinlemesine analiz edilmesini sağladığı, bu bilgilerin, şirketin toplam kredi limitini, mevcut borç durumunu, kredi risklerini ve bankalar nezdindeki finansal yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde ortaya koyarak, mali tablolarında herhangi bir eksiklik ya da manipülasyon olup olmadığını gözler önüne serdiği, Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gida Tarim ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin sunduğu bilânço ve gelir tablolarında gerçek bilgilerin yansıtılmadığının net olduğu, idarenin, Risk Merkezi’nden doğrudan memzuç bilgilerini talep ederek bu bilgilerin bilânçolarla karşılaştırılması yoluna gitmek yerine, Risk Merkezi’nden sadece görüş alınmış olması nedeniyle, teftiş ve denetim mekanizmalarını işlevsiz hale getirdiği, idarenin Kamu İhale Kanunu'nun şeffaflık, rekabet ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı ilkelerine aykırı davrandığı, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nden memzuç bilgileri talep edilerek, ihale uhdesinde bırakılan şirketin mali yeterliliğinin gerçekliği ve şeffaflığı konusunda yeniden değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu, söz konusu bilgiler ışığında ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklifinin mevzuata uygunluğunun sorgulanması gerektiği, eğer bir aykırılık tespit edilirse teklifinin geçersiz olarak belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda, idarece memzuç bilgilerinin talep edilerek bir an evvel adım atılmasının şart olduğu, mevcut haliyle idarenin tavrının, kamu zararı oluşturduğu ve adil rekabet ilkesini zedelediği iddialarına yer verilmiştir.

Paraf Yemek Temizlik ve Özel Eğitim Hizm. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin 06.01.2025 tarih ve 175187 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu itirazen şikâyet başvurusunda “kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci kısımlarının Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarim ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idareye ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin hukukilik ve kanunilik unsurundan yoksunluğu nedenleriyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususlarında şikâyet başvurusunda bulunulduğu ancak idare tarafından tek cümlelik gerekçe ile reddedildiği, Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarım ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 2023 yılı bilanço ve gelir tablosunun gerçeği yansıtmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço rasyolarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesindeki düzenlemelere uymadığı, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 2023 yılı bilanço tablosunda yer alan kısa vadeli banka borçları ve uzun vadeli banka borçları hesaplarının gerçeği yansıtmadığı, bahse konu isteklinin 31.12.2023 tarihinde, bilançonun son gününde bankalara 6.000.000,00 TL’nin üzerinde kısa vadeli kredi borcunun bulunduğu, bahse konu borç miktarının kayıt altına alınmadığı ve 31.12.2023 tarihli bilançosuna yansıtılmayarak bilanço rasyosuna ilişkin hükümlerin aşılmaya çalışıldığı, istekliye ait 6.000.000,00 TL’nin üzerindeki kredi borcunun 31.12.2023 tarihli bilançosuna yansıtılması durumunda diğer bilanço rasyolarının da sağlanamayacağı, ihaleyi yapan idareye sunulan yeterlilik bilgileri tablosunda bilançoda yer alan verilerin banka memzuç belgesi istenerek teyit edilmesi halinde sunulan bilançoda yer alan kalemlerin oranı sağlamak amacıyla hatalı yansıtıldığının görüleceği, bu nedenle Bankalar Birliği Risk Birimi’nden istekliye ait 31.12.2023 tarihli memzuç bilgisi talep edilerek bilançonun teyit edilmesi gerektiği, sunulan belgenin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kapsamında olup olmadığının anlaşılmasının ancak bu teyit ile mümkün olacağı, bilanço ve memzuç arasında farklılık olması halinde ise bu yönüyle de teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Bankalar Birliği Risk Birimi’nden istenerek elde edilebilecek doğru bilgiler ile anılan isteklinin ihaleyi yapan idareye sunmuş olduğu bilanço ve eşdeğer belgeler birlikte incelendiğinde, bu belgelerin gerçek bilgileri içermediğinin görüleceği, bahse konu isteklinin, söz konusu ihalenin İdari Şartnamesi’nde istenilen şartlara uydurmak için yanıltıcı bilgiler ile belge düzenlediği ve bu belgeleri ihaleyi yapan idareyi yanıltma kastıyla sunduğu, bilanço bilgilerinde personele borçlar, ödenecek vergi ve fonlar ile ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesaplarının da gerçeği yansıtmadığı, 2023 yılı bilanço içeriğinde, kısa vadeli borçlar, ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesabında 11.000,00 TL civarında borç bulunduğunun beyan edildiği, kısa vadeli borçlar başlığı altında yer alması gereken ödenecek personele borçlar, vergi (stopaj), sosyal güvenlik kesintileri hesaplarının bilançoya yansıtılmaması sebebiyle 0 (Sıfır) göründüğü, istekli tarafından taahhüdü altında devam eden işlerde çalışmakta olan personellere yönelik 31.12.2023 tarihinde bağlı bulunduğu vergi dairesi ve SGK müdürlüklerine yapılması zorunlu olan beyanlara ilişkin doğan borçların bilançoya yansıtılmadığı, bu borç tutarının toplamda 4.000.000,00 TL’yi aştığı, Aralık 2023 dönemine ait ücret, vergi ve SGK beyanlarından doğan borçların bilançoya yansıtılmamasının nedeninin, bahse konu hesapların bilançoya yansıtılması durumunda İdari Şartname’nin 7.4.2’nci madde hükümleri ile getirilen rasyo oranlarında istenilen (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması ve (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, oranlarının sağlanamamasından ileri geldiği, bilanço bilgilerinde borç senetleri ve ortaklara borçlar hesaplarında toplamda 2.200.000,00 TL borç bulunduğu, bahse konu borcun ne kadarının kısa vadeli ne kadarının uzun vadeli olduğunun bilinmediği, satıcılara borçlar hesabının 0 (sıfır) olması nedeniyle kıyaslandığında, borç senetleri hesabının satıcılara olan borçlardan dolayı verilen çekler hesabından kaynaklandığının açık olduğu, yemek sektöründe tedarikçilere bir yıldan uzun borç karşılığı mal alınmasının hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmesi nedeniyle ihale uhdesinde bırakılan istekliye ait verilen çeklerinin de sorgulanması gerektiği, Kurum’a yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço bilgilerinin doğru olup olmadığının tespitine yönelik gerekli araştırma yapılmasının ve teyitlerinin alınmasının bir görev olarak yüklendiği, bu bağlamda, Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarım ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.ye ait 31.12.2023 tarihi itibariyle ayrı ayrı olmak üzere Bankalar Birliği Risk Birimi’nden isteklinin 01.01.2023 ila 31.12.2023 tarihleri arası hangi bankalardan ne tutarda kredi çektiğinin ve geri ödeme tablolarının, 31.12.2023 tarihi itibariyle istekliye ait kredi borcu tutarlarının, keşide edilmiş çek adedi ve tutarlarının, bankalara verilen ödeme emirleri tablolarının; beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubundan (SMMM) 31.12.2023 tarihi itibarıyla Genel Geçici Mizanın, 01.01.2023 ila 31.12.2023 tarihlerini kapsayan banka ekstrelerinin, 31.12.2023 tarihli SGK beyannamelerinin, 31.01.2024 tarihli SGK ödeme makbuzlarının, 31.12.2023 tarihli stopaj beyannamelerinin, 31.01.2024 tarihli stopaj ödeme makbuzlarının, 01.12.2024 – 31.12.2024 tarihleri arası çalışan personellerin hak ettiği ücret bordrolarının, bahse konu hesaplara (300. Banka Kredileri, 303. Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizler, 400. Banka Kredileri) ilişkin yevmiye defteri kayıtlarının; SGK’dan 31.12.2023 tarihli SGK beyannamelerinin, 31.01.2024 tarihli SGK ödeme makbuzlarının; vergi dairesinden 31.12.2023 tarihli stopaj beyannamelerinin, 31.01.2024 tarihli stopaj ödeme makbuzlarının ayrıntılı tablolar şeklinde istenmesi gerektiği, bu belgeler celp edildiğinde beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun (SMMM) gerçeğe aykırı ve yanıltıcı belge düzenleyip düzenlemediği hususunun ortaya çıkacağı, anılan istekli tarafından kısa vadeli banka borç rakamının hiç beyan edilmediği, Bankalar Birliği Risk Birimi’nin firma borçlanma tablosuna bakıldığında kısa vadeli borç tutarının 6.000.000,00 TL’den daha fazla olduğu, dolayısıyla İdari Şartname’de istekliden beklenilen cari oran ve kısa vadeli banka borçları/öz kaynaklar oranı şartına uymadığının görüleceği, söz konusu isteklinin toplam banka borcunu hiç beyan etmediği, bu sebeple bilançosunda pasif kaynaklar başlığının doğru olmadığı, toplam borç tutarının bilançonun pasif bölümüne doğru yazıldığı zaman toplam aktifin değişeceği ve dolayısıyla öz kaynak oran şartına uymadığının görüleceği” iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Söz konusu itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-169 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “…12.12.2024 ve 26.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararları ile kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci kısımlarının Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarim ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmektedir.

Kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci kısımları üzerinde bırakılan Naslar Tekstil Nakliyat İnşaat Gıda Tarim ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; 2023 yılına ait bilançonun ve gelir tablosunun beyan edildiği, söz konusu belgelerin Kamu İhale Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla çekilip EKAP üzerinden alındığından belgelerin doğruluğunun kabul edilmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği rasyoların EKAP üzerinden ulaşılan verilerle uyumlu olduğu, idarece istenen ve istekli tarafından sunulan belgelerin de bu durumu teyit ettiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususlara ilişkin araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı düşünülmektedir.

Ayrıca, anılan isteklinin EKAP üzerinden alınan 2023 yılına ait bilançosu incelendiğinde, bilanço rasyolarının hesaplanmasında dikkate alınan dönen varlıkların ***620,20 TL, kısa vadeli borçların ***658,33 TL, öz kaynakların ******092,48 TL, toplam aktifin ******763,38 TL olduğu, kısa vadeli banka borçları, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yaygın inşaat hakediş gelirlerinin bulunmadığı, diğer bir ifadeyle 0,00 TL olduğu görülmektedir.

Yapılan hesaplama sonucunda, bilanço rasyolarının (cari oran: 1,6400***, özkaynak oranı: 0,8061*** ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

…

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,…” karar verildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında, Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde, şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan iddiaların yukarıda yer verilen 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-169 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun görev yönünden reddi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.