KİK Kararı: 2025/UH.II-392 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 134
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-392
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ateşoğlu Nakliyat İnşaat Elektrik Medikal Gıda Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bitlis İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1576425 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bitlis İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 30.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Aylık Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ateşoğlu Nakliyat İnşaat Elektrik Medikal Gıda Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 09.01.2025 tarih ve 175470 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/97 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin 2’nci kısmı için 3 isteklinin teklif sunduğu, kendilerinin teklifinin yaklaşık maliyetin altındaki tek geçerli teklif olduğu, Alice Medikal Sos. Hikırt. Taşm. Pet. Sa. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatı uygun olmadığı, Nisa Tıbbi Ürünler İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak geçici teminatı uygun olmayan Alice Medikal Sos. Hikırt. Taşm. Pet. Sa. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile kendilerinin teklifleri arasındaki tutar farkı nedeniyle ihale komisyonunun rekabet ortamının oluşmadığını belirtilerek ihalenin 2’nci kısmının iptaline karar verdiği, kararın mevzuata aykırı olduğu, idarenin ihalenin iptali konusunda bir takdir yetkisi bulunduğu, ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığı, takdir yetkisinin Kanun’un temel ilkelerine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması ve somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği, ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalenin 2’nci kısmına 3 teklif sunulduğu, dolayısıyla ihalede rekabetin gerçekleştiği, ihalenin iptali kararının yerinde olmadığına dair Kamu İhale Kurulu kararlarının mevcut olduğu, idarenin yeterlik kriterlerini sağlayan ve yaklaşık maliyetin altında olan tekliflerini ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlemesi gerektiği, bu bağlamda güvenirlik ilkesinin de zedelendiği, değerlendirme dışı bırakılan isteklinin sunmuş olduğu teklif ile kendi geçerli tekliflerinin kıyaslanarak aradaki farktan dolayı ihalenin iptal edilmesinin uygun olmadığı, kendi tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif olduğu, değerlendirme dışı bırakılmış bir isteklinin teklifinin ölçüt olarak alınamayacağı, ayrıca ihale komisyonunun iptal gerekçesinde yaklaşık maliyet hesabının hatalı olduğu dolayısıyla yeniden yapılması gerekliliğine işaret eden bir hususun da ifade edilmediği, ancak tekliflerinin yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu, tekliflerinin kamu zararına yol açmayacağı, dolayısıyla söz konusu kısmın iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 Aylık Laboratuvar Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 2 Kısımdan olmak üzere Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alımı

1.Kısım 200.000.000 Puan

2.Kısım 58.400.000 Puan

Toplam 258.400.000 Puan

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Müdürlüğümüze bağlı Merkez ve iİçe Devlet Hastaneleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalenin başvuruya konu 2’nci kısmına 3 isteklinin teklif sunduğu, 02.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre Alice Medikal Sos. Hikırt. Taşm. Pet. Sa. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle, Nisa Tıbbi Ürünler İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ihalenin 2’nci kısmında tek geçerli teklif olarak değerlendirildiği, ancak Alice Medikal Sos. Hikırt. Taşm. Pet. Sa. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu 22.192.000,00 ? tutarındaki teklifine göre başvuru sahibi Ateşoğlu Nakliyat İnşaat Elektrik Medikal Gıda Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin sunmuş olduğu 43.570.000,00 ? tutarındaki teklifin yüksek olması, söz konusu isteklinin teklifinin tek geçerli teklif olması ve rekabet ortamının oluşmaması sebebiyle ihalenin 2’nci kısmının iptal edilmesine karar verildiği, kararın 06.01.2025 tarihinde ihale yetkilisince uygun bulunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede ihalenin başvuruya konu 2’nci kısmı için idarece yaklaşık maliyetin 50.270.145,75 ? olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından ihaleye 43.570.000,00 ? tutarında teklif sunulduğu ve sunulan teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptali hususunda gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin mevzuat çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhalenin 3 teklif sunulan başvuruya konu 2’nci kısmında; 1 isteklinin geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle, diğer bir isteklinin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, tek geçerli teklif sahibi olan ve yaklaşık maliyetin altında teklif sunan başvuru sahibinin teklifinin de geçici teminatı uygun bulunmayan isteklinin teklifi ile kıyaslanması sonucu yüksek bulunduğu ve rekabet ortamının oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin 2’nci kısmının idarece iptal edildiği görülse de, Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesi gereği idarelerin ihale yapılmadan önce her türlü fiyat araştırması yaparak yaklaşık maliyeti belirleyecekleri, başvuru sahibinin sunmuş olduğu 43.570.000,00 ? tutarındaki teklifin idarece belirlenen 50.270.145,75 ? tutarındaki yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu bağlamda ihalede tek geçerli teklif kalmış olsa dahi, tek geçerli teklif kalmasının her durumda rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla geçerliliği bulunmayan teklif fiyatı ile kıyaslanarak yaklaşık maliyetin altındaki geçerli teklifin yüksek bulunması ve bu nedenle rekabet ortamının oluşmaması gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin idarelere tanınan ihalenin iptali kararındaki takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanıldığı yönünde değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Ancak her ne kadar yapılan inceleme sonucunda ihalenin başvuruya konu 2’nci kısmına ilişkin idarenin ihalenin iptali kararının yerinde olmadığı sonucuna varılsa da aynı ihaleye ilişkin bir başka dosya olan Msk Medikal İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik 2025/87 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-391 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 157.733,00 ? başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 157.733,00 ?’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.