KİK Kararı: 2025/UH.II-387 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 130
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-387
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eyrice Dent. Diş Lab. Tıb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sincan Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1231976 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sincan Ağız Ve Diş Sağlığı Hastanesi tarafından 23.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez” ihalesine ilişkin olarak Eyrice Dent. Diş Lab. Tıb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2024 tarih ve 174684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1884 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılan maliyet analiz çalışmalarının tutarsız olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak söz konusu kararın herhangi somut bir gerekçeye dayandırılmadığı, aşırı düşük sorgulama yazısında Teknik Şartname'nin 6.10'uncu maddesindeki hususların açıklanmasının istenildiği, ancak ilgili maddede yer alan düzenlemenin hem teklif kalemi hem de yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, Teknik Şartname'nin bu maddesi, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında bakılacak bir husus olduğu, dolayısıyla teklif kalemi veya yeterlik kriteri olmayan bir hususun aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilmesinin ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,

Gökyılmaz Diş Prot. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri için fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesinin yapılmadığı veya beyannameleri imzalamaya yetkili meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği, bu tutanaklar düzenlenmiş ise, maliyet tespit veya satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifinin dayanağı olarak, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1. maddesindeki açıklamaya aykırı olarak düzenlendiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, belgelerdeki meslek mensubunun kaşeleme işleminin usulüne uygun yapılmadığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilen fiyat teklifleri ile yapılan açıklamalarda kullanılan fiyatların, ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli fiyatlar olmadığı, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri ile yapılan açıklamalarda kullanılan fiyatların, ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli fiyatlar olmadığı, çalıştırılacak personele ödenecek işçilik fiyatlarının hatalı ve aynı zamanda ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında hesaplandığı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kamu İhale Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklanması gerekirken, sözleşme giderleri ve genel giderlerin doğrudan % 4 oranında hesaplandığı, majör bakım işlerinde kullanılacak her türlü sarf malzeme ve yedek parça için alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği, söz konusu işte kullanılacak öz mal araçlar ile kullanılacak makine ve teçhizat için amortisman açıklamasının yapılmadığı veya yapılmışsa da uygun yapılmadığı,

İhalede yaklaşık maliyetin 75.531.865,60 TL, teklif tutarlarının ise 30.962.000 TL olduğu, düzeltici ihale komisyonu kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin ise 38.104.680,00 TL olup kendi tekliflerinden 7.142.680,00 TL daha fazla olduğu, ihalenin mevcut haliyle kesinleşmesi durumunda 7.142.680,00 TL kamu zararına sebebiyet verileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı İhalesi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

5 Kalem Diş Protez Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sincan Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi/Bağlı Birimler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmetin yürütülmesi aşamasında kullanılacak olan her türlü makine, ekipman, sarf malzeme, laboratuar, personel maaş, prim vb. tüm giderler, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal mevzuatı doğrultusunda gerekli önlemlerin alınarak ilgili belgelerin idareye sunulması ve işin teknik şartnamesinde şekli ve içeriği belirtilen ve yüklenicinin sorumluluğunda olan tüm giderler ile ihale dokümanlarında belirtilen her türlü giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

İdare binasında işin yapılması ile ilgili göstermiş olduğu yerde kullanılan elektrik ve su giderleri ile kira bedeli yükleniciden talep etmeyecektir. İşçilerin öğle yemeği hastanemiz yemekhanesinden ücretsiz karşılanacaktır. Yüklenici bu giderleri teklif fiyatına dahil etmeyecektir.

Yüklenici, işçiye brüt asgari ücretin %10 fazlasını ödeyecektir. Günlük bir gidiş, bir dönüş EGO bileti ücreti nakdi olarak işçiye ödeyecektir. (Günlük bir gidiş, bir dönüş brüt yol bedeli tutarı 58,74TL. olup, ayda 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.) Yüklenici, personel giderlerinin altında teklif vermeyecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2,25” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sincan Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi tarafından 23.10.2024 tarihinde yapılan “2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez” ihalesine 5 isteklinin katıldığı, Teknoline Ağız ve Diş Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile V.İ.A. Diş Prot. Tıb. Malz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Mir-Diş Prot. Lab. Sağ. Hiz. Tıb. Cih. ve Malz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunulduğu gerekçesiyle, Emrah Özay’ın teklifi ise iş deneyim belgesi tutarı uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi Eyrice Dental Diş Lab. Tıb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 24.10.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 01.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 01.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi gereğince teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edilenlerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi gerekmektedir. Hastanemizin ihtiyacına istinaden 23.10.2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. Maddesi kapsamında açık ihale usulü ile (İKN: 2024/1231976) 2025 Yılı 12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı İhalesi yapılmıştır. Söz konusu ihale için vermiş olduğunuz teklifinizin sınır değerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

…

gibi hususlarda yazılı açıklamanızı 3 (üç) iş günü içerisinde İdaremize sunmanız gerekmektedir.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır. …” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde ise yalnızca birim fiyat teklif cetveline yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması, Teknik Şartname’nin 6.10’uncu maddesi gereği Ankara ilinde tam teşekküllü diş protez laboratuvarı kurulumu maliyetine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı ve açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin 06.11.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Gökyılmaz Diş Prot. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Söz konusu komisyon kararı üzerine başvuru sahibi Eyrice Dent. Diş Lab. Tıb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusunda, akabinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurul tarafından alınan 04.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1573 sayılı karar ile “aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilerek tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi” şeklinde düzeltici işlem kararı verildiği,

Bahse konu Kurul kararı üzerine idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 12.12.2024 tarihli yazıda “Konuya dair Kamu İhale Kurumunun, 04.12.2024 tarih ve 2024/UH.II-1573 sayılı Kararındaki; “…Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilerek tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” hükmü gereğince,

…

Teknik Şartname’nin 6.10. maddesindeki; “Yüklenici firma tüm işlemleri kendi laboratuvarlarında yapacaktır. Ancak hasta mağduriyetini önlemek ve zamandan kazanmak amacıyla idarece uygun görülen sosyal endikasyonlarda Hastanemiz Protez Laboratuvarında ufak çaplı işlemlere müsaade edilebilecektir. İhaleyi Ankara ili dışından bir firmanın alması durumunda işlerin tamamını; sözleşme imza tarihi itibariyle en geç 1 (bir) ay içinde ANKARA il sınırları içinde, Sağlık Bakanlığı Diş Protez Laboratuvar Yönetmeliğine uygun olarak açacakları tam teşekküllü çok amaçlı Diş Protez Laboratuvarında yapacaktır. İhaleyi Ankara il sınırları dışında bulunan bir firmanın alması halinde 1 (bir) ay içinde Ankara’da yukarıda belirtilen şartlara sahip bir laboratuvar kurmaması halinde, hastanemiz sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edebilecektir…” hükümleri gereği, sözleşme imza tarihi itibariyle en geç 1 (bir) ay içinde ANKARA il sınırları içinde, Sağlık Bakanlığı Diş Protez Laboratuvar Yönetmeliğine uygun olarak açacakları tam teşekküllü çok amaçlı Diş Protez Laboratuvarı kurulumu için maliyet bileşenlerine ilişkin yazılı açıklamanızı 3 (üç) iş günü içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek yeniden aşırı düşük sorgulamasının yapıldığı,

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları, “Metal Kaideli Tam Protez, tek çene (bitim+döküm dahil), Metal Kaideli Bölümlü Protez, tek çene (bitim+döküm) dahil” ve “Veneer kron, seramik” iş kalemleri için yapılan maliyet analiz çalışmalarının tutarsız olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ihalenin 17.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Gökyılmaz Diş Prot. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 12.12.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında “…sözleşme imza tarihi itibariyle en geç 1 (bir) ay içinde ANKARA il sınırları içinde, Sağlık Bakanlığı Diş Protez Laboratuvar Yönetmeliğine uygun olarak açacakları tam teşekküllü çok amaçlı Diş Protez Laboratuvarı kurulumu için maliyet bileşenlerine ilişkin yazılı açıklamanızı 3 (üç) iş günü içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir.” ifadesine yer verildiği, bahse konu yazıda aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin neler olduğunun belirtilmediği, söz konusu yazı dikkate alındığında teklifi aşırı düşük olan isteklinin açıklamalarına yönelik, itirazen şikâyet başvuru sahibi isteklinin dilekçesindeki iddialar açısından objektif bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olmadığı ve önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sahibi isteklilere (Eyrice Dent. Diş Lab. Tıb. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Gökyılmaz Diş Prot. San. Tic. Ltd. Şti.) yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.