KİK Kararı: 2025/UH.II-380 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 123
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-380
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çakır Kurumsal Hizmetler Taşımacılık İnşaat Nakliyat Oto Kiralama Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. MSB Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Batı Bölge Antalya İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1392412 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Servis Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. MSB Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Batı Bölge Antalya İşletme Müdürlüğü tarafından 18.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Servis Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Çakır Kurumsal Hizmetler Taşımacılık İnşaat Nakliyat Oto Kiralama Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2025 tarih ve 175038 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/37 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı;

1. Personel maliyetinin asgari ücret üzerinden hesaplanmadığı, koordinasyon görevi yapacak personelin ücretinin açıklanmadığı, çalıştırılacak olan şoförlere ilişkin KİK işçilik hesaplama modülü çıktılarının açıklama kapsamında sunulmadığı, araç sürücüleri ve yedek araç sürücüleri ile birlikte her sınav zamanı transferleri gerçekleştirmek üzere temsilci personeli için KİK işçilik hesaplama modülündeki asgari işçilik maliyetinin hesaplanmadığı, iş kapsamında çalışacak 1 adet operasyon görevlisi için herhangi bir maliyet öngörülmediği,

2. Akaryakıt litre fiyatı ve tüketim bilgisinin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmediği, mesafelerin kısa tutulduğu, araçların marka/modelinin belirtilmediği, araçlara ilişkin yakıt gideri hesabında, yetkili servis ya da bayiinden her araç için ayrı ayrı alınmış belgelere yer verilmediği, yakıt giderlerinin yanlış hesaplandığı, akaryakıt fiyatının tevsiki için sunulan EPDK fiyatlarının ihalenin ilk ilan tarihi ile ihale tarihi arasında yayımlanan fiyatlar olması gerektiği, yapılan hesaplamanın da KDV dâhil yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerektiği,

3. İş kapsamında kullanılması öngörülen araçların Teknik Şartname’de yer alan kriterlere uygun olmadığı, amortisman giderinin mevzuata uygun açıklanmadığı, kiralama süresinin işin süresini kapsamadığı, belgelerde meslek mensubu onayının bulunmadığı, araç kiralama teklifini veren şirketlerin envanterlerinde de işe ait istenilen sayıda ve modelde araç olduğuna dair tevsik edici demirbaş listesi veya ruhsat fotokopileri sunulmadığı, meslek mensubu kaşesinin de bulunmadığı, fiyat teklif ekinde sunulması gereken tutanakların sunulmadığı,

4. Açıklama istenen zorunlu mali sorumluluk sigortası, koltuk ferdi kaza sigortası ve araç kasko sigortası giderleri için herhangi bir maliyet öngörülmediği, öngörülmüş ise bahsi geçen hususun Bölge Müdürlükleri veya Genel Müdürlüklerden alınan proforma fatura veya fiyat teklifi ile tevsik edilmediği, fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibare yer almadığı ve sigorta gideri için sunulan belge işin süresinin tamamını kapsamadığı,

5. Araçlara ilişkin muayene ve egzoz emisyon giderleri için herhangi bir maliyet öngörülmediği, öngörülmüş ise açıklamanın mevzuata uygun yapılmadığı, motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin, işin başlama ve bitiş tarihleri dikkate alınmaksızın hesaplandığı, açıklama istenen lastik giderinin açıklanmadığı ve kış lastiği, lastik takma sökme, zincir maliyetinin öngörülmesi gerekirken bu giderlere açıklamalar kapsamında yer verilmediği,

6. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında sözleşme giderlerinin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur...” açıklaması,

“İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İşletme Müdürlüğümüz ve bağlı ünitelerinde görev yapan personellere 2025 yılı için personel taşıma servis hizmet alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 60130000

e) Miktarı:

İşletme Müdürlüğümüz ve bağlı ünitelerinde 01.01.2025-31.12.2025 tarihleri arasında ihtiyaç listesinde belirtilen toplam 5 hat için 7 adet araç ile personel taşıma hizmetinin sağlanması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TF-6 Tank Çiftliği Konyaaltı/ANTALYA - TF-7 Tank Çiftliği Konyaaltı/ANTALYA - AE-3 Pompa İstasyonu Dağnahiyesi/ANTALYA- AE-4 Pompa İstasyonu Çeltikçi/BURDUR- AE-5 Pompa İstasyonu Sandıklı/AFYON -AE-6 Pompa İstasyonu Altıntaş/KÜTAHYA- TF-9 Tank Çiftliği AFYON” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “…2.2.2 Taşıma hizmeti personelin mesaiye gidiş gelişlerini sağlamak amacıyla, İdarenin belirlediği güzergahlara uygun olarak gerçekleştirilecektir. Hizmete girecek araçlar, İdari Şartname/Birim Fiyat Teklif . Cetvelinde model ,tip ,kapasite ve özellikleri belirtilen araçlarla gerçekleştirecektir. Hizmete girecek araçlarla ilgili detaylar (koltuk sayısı, sefer sayısı, araç sayısı vs...). İdari Şartname ve Birim fiyat teklif cetvelinde-belirtildiği gibi-olacaktır.

…

2.3.5 İhale konusu işi yapan araç sürücülerinin veya yardımcılarının ücretleri, her türlü istihkakları ile Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının ödentileri, Akaryakıt, Sigorta veya Vergi giderleri ile köprü geçiş veya otoban ücretlerinin ödenmemesinden veya zamanında ödenmemesinden (ceza, faiz, gibi ...) doğacak hukuki: veya mali tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Bu konuda yüklenici İdareye herhangi bir talepte bulunamaz veya hak iddia edemez.

…

2.3.8 Taşıma hizmetini gerçekleştirecek araçların hukuken yaptırılması zorunlu olan tüm işlemlerin veya sigortaları (aracın fenni muayenesi, zorunlu mali sorumluluk sigortası) tamamlanmış olacaktır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen hız limitlerine ve diğer kurallara uyacak ve herhangi bir aksaklığa meydan verilmeyecektir. Bu konuda doğacak hukuki veya mali tüm sorumluluk yükleniciye aittir.

…

2.3.10. Araçlar 2013 model ve daha üstü model olacaktır. Model tespitinde araca ait Motorlu Araç Trafik Tescil Belgesindeki model esas alınacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı personel taşıma servis hizmet alımı işi olduğu, başvuru sahibinin ihalenin 1. kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihalenin birinci kısmına 8 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede sınır değerin altında kalan 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama sunan Faruk Turizm Taşımacılık Sey.Pet.Ürün.İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. nin ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Sınır değerin altında teklif veren isteklilerden EKAP aracılığıyla 25.11.2024 tarihinde tebliğ edilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, yazıda “…Personel Taşıma Servis Hizmeti işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 29.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 29.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

1)Personel giderleri

2)Araçların amortisman kira giderleri

3)Akaryakıt giderleri

4)Zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri

5)Araçların vergi giderleri

6)Araçların bakım onarım giderleri

7)Araç muayene giderleri

8)Sözleşme giderleri

9)İzin ve yetki belgesi giderleri” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesi gereğince personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunlu olduğu ihalenin 1’inci kısmının şoför hariç en az 27 kişilik oturma yeri olan araç, şoför hariç en az 27 kişilik oturma yeri olan araç-62 Km, şoför hariç en az 7 kişilik oturma yeri olan araç-122 km şeklinde 3 araçtan oluştuğu ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanında şoför sayısına ilişkin ayrıca bir düzenleme yapılmadığı görülmekle birlikte başvuruya konu hat üzerinde 3 araç kullanılacağı göz önüne alındığında 3 şoför çalıştırılacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 1’inci kısmı için açıklama kapsamında sunulan 3 araç için şoför maliyeti olarak saatlik asgari ücret 120,04 TL üzerinden toplam 1.130.296,64 TL maliyet hesabının yapıldığı, saatlik asgari ücretin altında açıklama sunulmadığı,

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihalenin 1’inci kısmı için açıklama kapsamında sunulan 3 araç için şoför maliyeti olarak saatlik asgari ücret olarak 157,68 TL üzerinden toplam 1.277.216,64 TL maliyet hesabının yapıldığı, saatlik asgari ücretin altında açıklama sunulmadığı görülmüştür.

İşçilik maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülünde yer alan asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı, dolayısıyla anılan isteklilerin işçilik maliyetinin mevzuat hükümlerine uygun olarak açıkladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.7.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2019 Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs,2020 Model Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs ve 2022 Model Ford Turneo Custom 8+1 Otomobil aracın sunulduğu,

Akaryakıt birim fiyatı için hesaplamalarda 32,51 TL birim fiyatının kullanıldığı, açıklama kapsamında 16.11.2024 tarihli EPDK tarafından yayınlanmış Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu ve anılan bültendeki motorin fiyatının KDV hariç olarak kullanıldığı, bu fiyatın ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) EPDK tarafından yayımlanan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı, araçların 100 km’deki yakıt tüketimlerine ilişkin ilgili ve yetkili servis olduğu belirtilen servislerden alınan belgelerin sunulduğu ve akaryakıt tüketim beyan yazılarının ekine başka bir belgenin eklenme zorunluluğunun bulunmadığı, toplam kat edilecek mesafenin ise birim fiyat teklif cetvelinde her araç için belirlenen toplam mesafe ile sefer sayısı ile çarpılarak araç bazında akaryakıt maliyetinin hesaplandığı, toplam 672.059,73 TL akaryakıt maliyetinin hesaplandığından söz konusu maliyet bileşenine yönelik olarak yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açıklama kapsamında Ford transit 2015 model 11+1, 2 adet Temsa 2015 model 29 koltuklu otobüsün sunulduğu,

Akaryakıt gideri için yakıtın kendi akaryakıt istasyonlarından karşılanacağının ifade edildiği ve EPDK bayi lisansının sunulduğu, yakıt giderini tevsiken hem 17.11.2024 tarihli petrol piyasası bayi satış fiyatı bülteninin açıklama kapsamında yer aldığı, bültende motorin fiyatının 42,87 TL olarak yer aldığı, litre fiyatının hesaplamalarda KDV dâhil 39,76 TL olarak esas alınmakla birlikte toplamda KDV hariç 1.489.012,00 TL akaryakıt maliyetinin hesaplandığı ve bu tutarın maliyet hesabına dâhil edildiği, araçların 100 km’deki yakıt tüketimlerini gösterir ilgili servislerden alınan belgelerin sunulduğu, toplam kat edilecek mesafenin ise birim fiyat teklif cetvelinde her araç için belirlenen toplam mesafe ile sefer sayısı ile çarpılarak araç bazında akaryakıt maliyetinin hesaplandığından söz konusu maliyet bileşenine yönelik olarak yapılan açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine göre teklifi oluşturan akaryakıt maliyet bileşenine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri ile açıklama yapıldığı, her iki isteklinin de açıklama kapsamında esas aldığı KDV hariç akaryakıt fiyatının İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı ve akaryakıt tüketim beyan yazılarının ekine başka bir belgenin eklenme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece Teknik Şartname’de araçların en az 2013 model olmasının istendiği ve başkaca bir belirlemenin yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2019 Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs,2020 Model Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs ve 2022 Model Ford Turneo Custom 8+1 Otomobil aracın sunulduğu,

Araçların maliyetinin üçüncü kişilerden fiyat teklifi ile tevsik edildiği, 27.11.2024 tarihli fiyat teklifinde 3 aracın ayrı ayrı fiyatlandırıldığı ve teklifin söz konusu ihale için düzenlendiği, toplam kiralama maliyeti olarak 2.555.000,00 TL öngörüldüğü, teklifin 365 gün üzerinden oluşturulduğu, fiyat teklifinde meslek mensubuna ait bulunması gereken beyan ile kaşe ve imzanın bulunduğu, teklif ekinde satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu, teklifte yer alan fiyatların ağırlıklı ortalama birim fiyatın %80’inin altında olmadığı, diğer taraftan satış tutarı tutanağının ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin bulunmadığı, açıklamaların bu yönüyle uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihalenin 1’inci kısmı için açıklama kapsamında sunulan 3 aracın kendi malı olduğunun beyan edildiği, tevsiken araçlara ilişkin ruhsat fotokopileri ve 30.09.2024 tarihli SMMM onaylı mizan sunulduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmasının istenmediği, araçların amortisman değerleri için ise ayrılacak amortisman bedelinin kalmadığının ifade edilerek araçların kasko değerleri üzerinden %20 oranında amortisman giderinin öngörüldüğü, toplamda 3 araç için 670.097,40 TL amortisman bedelinin hesaplandığı, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklanan güncel amortisman oranları ve faydalı ömür listesi incelendiğinde söz konusu araçların model yılı esas alındığında amortisman ömrünü tamamladığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025” düzenlemesi yer almaktadır.

Önemli teklif bileşeni olarak zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin de belirlendiği,

İhale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında zorunlu trafik sigortası için 69.823,66 TL maliyet öngörüldüğü, üç araç için ayrı ayrı sigorta acenteleri tarafından düzenlenmiş sigorta poliçelerinin sunulduğu, sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi gerekirken teyit yazılarının bulunmadığı, açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı,

Sigorta poliçelerinin işin süresini kapsamadığı görülmekle birlikte, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca ihale tarihi ile işin başlangıç tarihi farklı yıllara ait olduğundan, istekli tarafından ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış on iki aylık ortalamalara göre değişim Yi-ÜFE oranı (43,93) esas alınarak güncelleme yapıldığı, maliyete bu güncelleme neticesinde ulaşılan tutarların yansıtıldığı, dolayısıyla sigorta giderinin süresini kapsadığı,

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında zorunlu trafik sigortası için toplam 38.379,15 TL maliyet öngörüldüğü, üç araç için ayrı ayrı sigorta acenteleri tarafından düzenlenmiş sigorta poliçelerinin sunulduğu, sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi gerekirken teyit yazılarının bulunmadığı, açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı,

Sigorta poliçelerinin işin süresini kapsamadığı görülmekle birlikte, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca ihale tarihi ile işin başlangıç tarihi farklı yıllara ait olduğundan, istekli tarafından ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış on iki aylık ortalamalara göre değişim Yi-ÜFE oranı (43,93) esas alınarak güncelleme yapıldığı, maliyete bu güncelleme neticesinde ulaşılan tutarların yansıtıldığı, dolayısıyla sigorta giderinin süresini kapsadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde şikâyete konu her iki isteklinin de zorunlu trafik sigortasına ilişkin açıklamalarında, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi gerekirken teyit yazılarının bulunmadığı anlaşıldığından, açıklamalarının anılan gerekçe ile uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında,

2019 Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs için MTV 12.168,00 TL, muayene birim fiyatı için 2052,00 TL (KDV hariç) , egzoz birim fiyatı için 213,33 TL (KDV hariç) TL maliyet öngördüğü,

2020 Model Model Isuzu Novo 29+1 Otobüs için MTV’nin 12.168,00 TL, muayene birim fiyatı için 2052,00 TL (KDV hariç) , egzoz birim fiyatı için 213,33 TL (KDV hariç) TL maliyet öngördüğü,

2022 Model Ford Turneo Custom 8+1 Otomobilin MTV’sinin 19.553,00 TL, muayene birim fiyatı için 2052,00 TL (KDV hariç) , egzoz birim fiyatı için 213,33 TL (KDV hariç) TL maliyet öngördüğü, MTV ve egzoz ve emisyon ücreti için 2024 yılı ücretlerinin esas alındığı ve bir yıllık hesaplama yapıldığı, fiyat farkı verileceği düzenlemesi de dikkate alındığında, bu ücretler üzerinden güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üç aracın MTV’sine ilişkin 2024 yılı iki döneminin de ödendiğine dair internet vergi dairesi çıktısının sunulduğu, fiyat farkı verileceği düzenlemesi de dikkate alındığında, bu ücretler üzerinden güncelleme yapılmasına gerek bulunmamakla birlikte ödenen toplam MTV tutarı üzerinden ekim ayı on iki aylık ortalamalara göre değişim Yi-ÜFE oranı (43,93) esas alınarak güncelleme yapıldığı,

Araçların muayene giderlerini tevsiken araç muayene raporlarının ve muayenelere ilişkin faturaların sunulduğu, toplam muayene ücreti olarak 7.209,56 TL maliyet öngörüldüğü, fiyat farkı verileceği düzenlemesi de dikkate alındığında, bu ücretler üzerinden güncelleme yapılmasına gerek bulunmamakla birlikte ödenen toplam MTV tutarı üzerinden ekim ayı on iki aylık ortalamalara göre değişim Yi-ÜFE oranı (43,93) esas alınarak güncelleme yapıldığı tespit edilmiştir.

Egzoz emisyon giderleri ve MTV’ye ilişkin giderlerin 2024 yılı ücretleri esas alınarak mevzuata uygun şekilde açıklama yapıldığı ve lastik giderlerinin açıkça önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif fiyatları üzerinden sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) ve KİK payı (onbinde
5 ) oranları esas alınarak hesaplamaların yapıldığı,

Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif fiyatları üzerinden sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) ve KİK payı (onbinde
5 ) oranları esas alınarak hesaplamaların yapıldığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Şikâyete konu her iki isteklinin de teklif fiyatları üzerinden sözleşme damga vergisi (binde 9,48), karar damga vergisi (binde 5,69) ve KİK payı (onbinde
5 ) oranları esas alınarak hesaplamaların yaptığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Faruk Turizm Taşımacılık Sey. Pet. Ürün. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile Demir Taşımacılık Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.