KİK Kararı: 2025/UH.II-378 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 121
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-378
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Karbil Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi H D.S.İ.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1485089 İhale Kayıt Numaralı “Mutfak ve İaşe Hizmetleri 12 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi H D.S.İ. tarafından 24.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mutfak ve İaşe Hizmetleri 12 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Karbil Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin 18.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2024 tarih ve 174638 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1875 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şarname’de fiyat farkı verilmeyeceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak Teknik Şartname’de yer alan 9.3.4.1’inci ve 9.4.7’nci maddelerinde yer alan düzenlemelerden personelin yemek işi dışında farklı bir amaçla çalıştırılamayacağı, söz konusu personelin mesai saatlerinin tamamını idarede geçirecekleri, tam zamanlı olarak idarede çalıştırılacakları, bu sebeple Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.1’inci madde hükümleri gereğince personel için fiyat farkı verilmesi gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin 11.25’inci maddesindeki düzenlemeler çerçevesinde kesin teminattan kesinti yapılmasının hukuka aykırı olduğu, kesin teminatın gelir kaydedilebileceği hallerin mevzuatla belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1)Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir.

Malzeme hariç yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2) ve nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) girdilerinin her biri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir…” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.
(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” açıklaması,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.
a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.
b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1. İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.
2. Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.
   (2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: MUTFAK VE İAŞE HİZMETLERİ 12 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMET ALIMI İHALESİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: MUTFAK VE İAŞE HİZMETLERİ 12 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMET ALIMI

e) Miktarı: 8 Kalem Mutfak ve İaşe Hizmetleri 12 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi - Akademi Mahallesi Yeni İstanbul Caddesi No: 313 Selçuklu KONYA” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “1.KONU: Selçuk Üniversitesi, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü (Tıp Fakültesi Hastanesi) sağlık hizmet sunumu kapsamında; 12 (oniki) ay süre ile personel, hasta ve refakatçileri ile “Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği”nin, "Beslenme Türleri" başlıklı 89'uncu maddesinde tanımlanan diğer yararlanıcılara idarenin mutfağında malzemeli yemek pişirme, servis ve dağıtım ile sonrası hizmetlerin yaptırılması işidir.

1.KAPSAMI:

İşbu yemek hizmet alımı işi;

Yemek hazırlanması ve pişirilmesine yönelik gıda maddeleri ve servis malzemelerinin temini, depolanması, hazırlanması, pişirme, servis edilmesi, servis atıklarının toplanması, bulaşıkların toplanması ve yıkanması, çöp ve diğer atıkların toplanması ve atılması, yemek hazırlanan ve dağıtımı yapılan alanların (hasta odaları ve klinik alanlarında yemek verilen personelin yemek yediği alanlar hariç) hijyen kurallarına göre temizlenmesi, sağlıklaştırılması ve ilaçlanması, bakımlarının düzenli yapılması,

Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü (Tıp Fakültesi Hastanesi) bünyesinde sağlık hizmetinden yararlanan hasta ve refakatçileri (en fazla 1 kişi) ile bu alanda görevli personel ve diğer görevlilere yönelik, hastalarda tedavi, çalışanlarda ise çalışma durumuna göre sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve/veya ara öğün verilmesi, iş ve işlemlerini kapsar…

6.1.HİZMETİN YAPILMA ŞEKLİ (İŞ AKIŞI)

6.1. Rasyonların hazırlanması

6.1.1.Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 12 Aylık yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, hastane mutfağında hazırlanması, pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, Mutfak, Yemekhaneler ve bağlı birimlerin bakım ve temizliği vb.) işi, tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır.

6.1.2. Yemek haftanın 7 günü, resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, her hasta ve bir refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personel kapsamında; tüm sağlık personeli, yardımcı sağlık personeli, memur, hizmetli personel, sözleşmeli personel, bağlı döner sermaye saymanlığı personeli, tüm yüklenici firma personelleri, ambulans acil hasta ve nakil görevlileri, staj için gelen öğrenciler ve geçici görevle gelen personeller, hastane bünyesinde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Birimindeki Hastalar, Diyaliz, Serebral Palsi, kardiyoloji yoğun bakım ve anjiyografi birimindeki hastalar, resmi yazıyla iaşe edilen toplantı ve konferans misafirlerine öğle yemeği, nöbetçi personele öğle-akşam yemekleri ve gece kahvaltısı olarak verilecektir. Ayrıca diyet yemek alması uygun görülen hastaya diyet yemeği ve ara öğün verilecektir. Personelin, personel rasyonlarında belirtilmek kaydıyla ilgili hekim raporunu ibraz etmek koşuluyla diyet yemeğinden faydalanması sağlanacaktır.

6.1.3.Hastane idaresi bir gün sonraki öğünler için; personel, hasta ve refakatçi sayılarını en geç 15.30 ‘a kadar hazırlayacaktır. Yüklenici idarenin hazırladığı yemek sayılarını iaşe birimi ile irtibata geçerek öğrenmek zorundadır. Yemekhanelerde yemek bittiği veya yemeğin yetmediği durumlarda, dağıtılmış olan yemek miktarı bir önceki haftanın ortalamasından (hafta içi gün ise resmi tatiller hariç hafta içi ortalaması, hafta sonu gün ise hafta sonu ortalamasından) düşük olmamalıdır. Yüklenici bu duruma mahal vermemek için gerekli önlemleri almalıdır.

6.1.4. Yemek sayıları Cuma günleri 3 günlük (Cumartesi-Pazar-Pazartesi), resmi tatillerde ise tatil süresini ve tatili takip eden ilk iş gününü kapsayacak şekilde çıkarılacaktır.

...

6.4.Yemek Servis Saatleri

6.4.1.Yatan Hasta Servis Saati

Sabah kahvaltısı

06.00-07.30

Sabah Ara Öğün

09.00-09.30

Öğle Yemeği

11.45-13.30

Öğle Ara Öğün

14.30-15.00

Akşam Yemeği

16:30-18.00

Akşam Ara Öğün

20.30-21.00

6.4.2.Öğle yemeği saat 10:30; akşam yemeği saat 16:00; hasta ve personel için çıkarılacak olan sabah kahvaltıları saat 16:00 da servis edilmek üzere kontrol edilecektir. Muayene kabul komisyonu tarafından gerekli kontrol yapıldıktan ve “servise uygundur” onayı alındıktan sonra öğle yemeği saat 11:45’de servise başlanıp saat 13:30’da sona ermek üzere, akşam yemeği saat 16:30’da servise başlanıp saat 18:00’da sona ermek üzere düzenlenecektir.

6.4.3. Muayene Kabul Komisyonu tarafından dağıtımına onay verilmeyen yemekler servis edilmeyecektir. Yemek dağıtımı diyetisyenler tarafından kontrol edilecektir.

6.4.4. Hasta ve hasta refakatçisine dağıtılacak olan kahvaltılar saat 06:00’da hazır olup servise başlanacak, saat 07:30 da kahvaltı sona erecektir.

6.4.5.Belirlenen yemek dağıtım saatleri dışında hasta yatışlarında hekimin uygun görmesi durumunda yemek dağıtım saatlerine bakılmaksızın hasta ve refakatçilerine yemek verilecektir.

6.5. Yemekhane Kapasitesi ve Öğün Saatleri

6.5.1.Yemekhaneler saat 08:00’de bulaşıklar yıkanmış ve gerekli temizlik yapılmış olarak birgün sonraya teslim edilecektir.

6.5.2.Yemekler mutfaktan yemekhanelere kapaklı kaplarla sevk edilecektir. Yemek servis saatleri iş akışına göre idare tarafından değiştirilebilir. Ayrıca, Ramazan ayında oruç tutan personel ve hasta refakatçilerinin akşam yemeği ve kahvaltı öğünleri için iftar ve sahur saatlerinde yemek hizmeti almaları sağlanacaktır.

6.5.3.Her yemekhanenin öğle ve akşam yemek servis saatleri aşağıda verilmiş olup, yemekhanelerde bu saat dilimlerinde hizmet verilecektir.

Yemekhaneler

Kapasite

Öğle Yemeği Saati

Akşam Yemeği Saati

B1 yemekhanesi

184 kişi

11:45-13:30

B2 yemekhanesi

192 kişi

11:45-13:30

17:00-18:30

Ameliyathane

42 kişi

11:45-14:00

Öğretim üyeleri

168 kişi

11:45-13:30

6.5.1.Yemekler Yemek Dağıtım ve Sonrası Hizmetler Kontrol Teşkilatı’nca kontrol edilecek, kontrolde uygun görülmeyen yemekler servise sunulmayacak; kabul edilmeyen yemeğin yerine muadil bir yemek, yüklenicinin kendi imkanlarından yararlanılarak temin edilecek ve kontrolü yapılıp uygun görüldükten sonra tüketim için sunulacaktır.

6.5.2.Yemeklerin sıcaklık kontrolü mutfakta ve dağıtım yerlerinde probe termometre ile kontrol edilecektir.

…

9.2.Asgari Personel Sayısı:

9.2.2.Yüklenicinin yemek pişirme dağıtım, servis yapma, kapları toplama ve yıkama işleri için yeterli sayıda personel bulundurması zorunludur. Personel sayısından dolayı hizmetin aksaması durumunda İdarenin personel sayısının artırılması talebini Yüklenici derhal yerine getirmek zorundadır.

9.2.3.İşin yürütülmesi esnasında çalıştırılacak personel sayısı ve unvanları aşağıda belirtilmiştir.

Kadro Unvanı

Sağlıklı

Engelli

Gıda Mühendisi veya Diyetisyen (Üretim Sorumlusu)

1

Aşçıbaşı

1

Aşçı

2

Aşçı Yardımcısı

8

Kasap

2

,_

Depocu

2

Meydancı

2

Bulaşıkçı

6

2

Çöp Toplama

3

Servis Personeli

40

1

…

9.3.4.Personelin Maaşı, Ödenmesi:

9.3.4.1.Hiçbir surette personele yürürlükteki asgari ücretin altında ödeme yapılamaz. Hastane yemek lezzetinin değişmemesi için hastane bünyesinden emekli olmak veya istifa etmek suretiyle ayrılıp Yüklenici firmada çalışmak isteyen aşçılar en az iki asgari ücret ile çalıştırılacaktır…

9.4.7.Yüklenici, işçilerini hastane yemek işi dışında farklı bir amaçla çalıştırmayacaktır. İşçiler, iş kanunu ve ilgili mevzuatta yer alan hükümler çerçevesinde, bir günü haftalık tatil günü olmak üzere, yüklenici tarafından hazırlanacak çalışma çizelgesine göre, Kontrol teşkilatının onayı alınarak çalıştıracaktır.

…

11.YÜKLENİCİNİN SORUMLULUKLARI

11.1.Yüklenici; Haftanın yedi günü; kahvaltı, normal yemek ve diyet yemekleri hazırlıklarının yapılması ve öğle ve akşam yemeklerinin (diyet yemekler dahil) hastane mutfağında pişirilmesi,

11.2.Hazırlanan kahvaltı ve pişirilen ara öğünlerin dağıtım yerlerine nakli; hasta, refakatçi ve personele yerine ve/veya yerinde dağıtımı, sunulması,…” düzenlemeleri,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 12’nci maddede “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılacak işler için fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden hizmet alımı ihalelerinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak fiyat farkı hesaplanması gerektiği, söz konusu formüllerde yer alan fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak olan katsayılardan (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, (a2) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, (b1) katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, (b2) katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve (c) katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği anlaşılmıştır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı,

Anılan Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslar’a göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, ayrıca aynı fıkranın (a) bendinde sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ve ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında ise sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarında fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği, bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirleneceği, asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı (b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğunun kabul edileceği belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin “Mutfak ve İaşe Hizmetleri 12 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalesi” olduğu, söz konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin “Kahvaltı, Diyet Kahvaltı,R1 Yemeği,R2,R2 Dm Yemeği, Normal Yemek ( Öğle - Akşam ),Diyet Yemeği ( Öğle Akşam ), Ara Öğün, Çocuk Menüsü” kalemlerinden oluştuğu, işçilikle ilgili kalemlere yer verilmediği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanmayacağı düzenlemesinin yer aldığı, işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 (oniki) ay olduğu,

Söz konusu ihalenin idarenin mutfağında yemek hazırlanması ve pişirilmesine yönelik gıda maddeleri ve servis malzemelerinin temini, depolanması, hazırlanması, pişirme, servis edilmesi, servis atıklarının toplanması, bulaşıkların toplanması ve yıkanması, çöp ve diğer atıkların toplanması ve atılması, yemek hazırlanan ve dağıtımı yapılan alanların (hasta odaları ve klinik alanlarında yemek verilen personelin yemek yediği alanlar hariç) hijyen kurallarına göre temizlenmesi, sağlıklaştırılması ve ilaçlanması, bakımlarının düzenli yapılması, Selçuk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü (Tıp Fakültesi Hastanesi) bünyesinde sağlık hizmetinden yararlanan hasta ve refakatçileri (en fazla 1 kişi) ile bu alanda görevli personel ve diğer görevlilere yönelik, hastalarda tedavi, çalışanlarda ise çalışma durumuna göre sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve/veya ara öğün verilmesi, iş ve işlemlerini kapsadığı,

Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, iş kapsamında toplam 70 personelin çalışacağı, personele yürürlükteki asgari ücretin altında ödeme yapılamayacağı, yüklenicinin işçilerini hastane yemek işi dışında farklı bir amaçla çalıştıramayacağı, yemeğin haftanın 7 günü, resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, her hasta ve bir refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personel kapsamında; tüm sağlık personeli, yardımcı sağlık personeli, memur, hizmetli personel, sözleşmeli personel, bağlı döner sermaye saymanlığı personeli, tüm yüklenici personelleri, ambulans acil hasta ve nakil görevlileri, staj için gelen öğrenciler ve geçici görevle gelen personeller, hastane bünyesinde bulunan toplum ruh sağlığı birimindeki hastalar, diyaliz, serebral palsi, kardiyoloji yoğun bakım ve anjiyografi birimindeki hastalar, resmi yazıyla iaşe edilen toplantı ve konferans misafirlerine öğle yemeği, nöbetçi personele öğle-akşam yemekleri ve gece kahvaltısı olarak verileceği, yatan hasta servis saatinin 06.00’da başlayıp 21.00’da bittiği, yüklenicinin sorumlulukları kapsamında haftanın yedi günü; kahvaltı, normal yemek ve diyet yemekleri hazırlıklarının yapılması ve öğle ve akşam yemeklerinin (diyet yemekler dahil) hastane mutfağında pişirilmesi görevlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, ihale dokumanı kapsamında çalışan personelin haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçireceğinin anlaşıldığı, bu çerçevede 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesinde yer alan ve sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği açıklamalarına göre ihale dokumanı kapsamında fiyat farkı düzenlemelerine yer verilmesi gerekirken, fiyat farkı verilmeyeceği yönündeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

…

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

...

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 25’inci maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak.

d) Taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek.

e) Bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek.

f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek.

g) Sözleşmenin 16 ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminat mektuplarının iadesi” başlıklı 18.4’üncü maddesinde “18.4.1. İş tamamlandığı halde ilgilisi tarafından iadesi istenmemiş, ancak mektup üzerinde öngörülen geçerlilik süresini doldurduğu için teminat olma vasfını yitirmiş olan kesin teminat mektupları ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi ve kesin teminat mektuplarının geçerlilik süresinin dolması durumunda geçerlilik süresi dolan kesin teminat mektuplarına ilişkin olarak, idarelerce 4735 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri gereğince işlem yapılacaktır.

18.4.1.1 İdarelerce SGK tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi sebebiyle kesin teminat mektuplarının geçerlik süresinin dolmasına meydan verilmeksizin işlemlerin tekemmül ettirilmesini teminen, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince, yükleniciler tarafından yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar SGK’dan ilişiksiz belgesi getirilmemesi halinde kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir. Kesin teminatların paraya çevrilmesi esnasında yüklenicinin SGK’ya olan borcunun miktarının bilinememesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin “Kesin Teminatın İadesi” başlıklı 7 nci maddesi gereğince işlem tesis edilerek, yüklenicinin tespit edilecek borcu Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili biriminin hesabına yatırılacak ve varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir.” açıklamaları,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir…” düzenlemeleri,

Teknik Şartname’de “11.YÜKLENİCİNİN SORUMLULUKLARI

11.25.İlgili yasal yükümlülükler dahilinde vergi, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği, gıda tüzüğü, şahit numune, mali sorumluluk sigortası, çalışan özlük hak ve alacakları, gıda güvenliği vb. düzenlemelere ilişkin ödev ve sorumluluklarını yerine getirmeyi, bu alanlara ilişkin hiçbir suretle idarenin taraf gösterilmeyeceğini; aksi hallerde ve idareye sorumluluk yüklenmesi hallerinde, idarece katlanılan külfeti (varsa) zam ve faizleri ile birlikte defaten ödemeyi ya da hakkedişlerinden kesmeyi, bunların olmaması halinde idarenin kendisinde bulunan teminatından tahsil etmesini,..” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.

…

11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi:

11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir.

11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminatın iadesine ilişkin 13’üncü madde hükümlerine yer verildiği, bahse konu madde kapsamında kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği ve yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağının hüküm altına alındığı, bu çerçevede, yüklenici tarafından taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak yerine getirilmemesi veya yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu olması durumunda kesin teminatın yükleniciye iade edilmeyeceği, yüklenicinin sözleşme konusu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanı yükleniciye geri verileceği, aynı şekilde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 51’inci maddesinde de söz konusu hususu tamamlar nitelikte düzenlemelere yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; yukarıda aktarıldığı üzere 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde yüklenicinin kesin teminatının hangi hallerde gelir kaydedileceğinin veya kesin teminattan kesinti yapılacağının hüküm altına alındığı, iddia konusu düzenlemede ise doğrudan kesin teminattan kesinti yapılacağının belirtilmediği, Şartname hükümlerinin uygulanması sırasında vergi, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği, gıda tüzüğü, şahit numune, mali sorumluluk sigortası, çalışan özlük hak ve alacakları, gıda güvenliği vb. düzenlemelere ilişkin ödev ve sorumluluklarını yerine getirmeyi, bu alanlara ilişkin hiçbir suretle idarenin taraf gösterilmeyeceğini; aksi hallerde ve idareye sorumluluk yüklenmesi hallerinde, yüklenicinin defaten ödemesi gerektiği ya da hakedişlerinden kesileceği, öncelikle yüklenicinin ödeme yapması veya hak edişinden kesinti yapacağı, kesin teminattan kesinti yapılabilme imkânının ise ancak hakedişlerden kesinti yapılmasının mümkün olmadığı durumlara ilişkin olduğu, iş süresince aylık hakedişler ile yükleniciye ödeme yapılacağı göz önüne alındığında düzenlemede belirtildiği şekilde gerekli kesintilerin hakedişlerden yapılacağı, iş tamamlandıktan sonra bahse konu hususlardan kaynaklı olarak yüklenicinin idareye borcunun bulunması halinde kesin teminattan kesinti yapılmasının mümkün olabileceği, dolayısıyla mevcut düzenleme ile idarece işin devam ettiği süreç ve işin tamamlanması sonrasındaki işlemler bakımından ayrıma gidildiği, kesin teminattan kesinti yapılmasına ilişkin düzenlemenin işin tamamlanmasından sonraki aşamaya ilişkin olduğu değerlendirildiğinden anılan düzenlemenin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.