İşletme Hizmeti İhalesinde Personel Giderleri ve Demirbaş İtirazı

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 95
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-354
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İz Sosyal Hizmetler Turizm Eğitim Kargo Bilişim İnş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzurum Teknik Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1580160 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme ve Servis Hizmet Alımı İhalesi (01-01-2025 / 31-12-2025)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzurum Teknik Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 30.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme ve Servis Hizmet Alımı İhalesi (01-01-2025 / 31-12-2025)” ihalesine ilişkin olarak İz Sosyal Hizmetler Turizm Eğitim Kargo Bilişim İnş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2025 tarih ve 175137 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/60 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince … personel giderleri (maaş, sgk primleri, kıdem ve ihbar tazminatının kendi dönemini kapsayan kısmı, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesine yer verildiği ve kıdem ve ihbar tazminatı giderlerinin isteklilerce teklif fiyatına dahil edilmesi gerektiğinin belirtildiği ancak teklif hazırlama aşamasında istekliler tarafından hizmetin ifasında istihdam edilecek personelden kaç kişinin kıdem ve ihbar tazminatı hak ederek işten ayrılacağına ilişkin bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, “kıdem ve ihbar tazminatı” maliyetinin belirli olmamasının isteklilerin ihaleye sağlıklı şekilde teklif sunmalarını engellediği,
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 18’inci sırasında “Yüklenicinin temin edeceği ve idare tarafından teslim edilen cihaz, araç-gereçlerin bakım, onarım ve kalibrasyonlarının zamanında yaptırılmamasının tespiti” halinde ilk sözleşme bedeli üzerinden binde 5 oranında ceza uygulanacağının ve aykırılığın 3 defa tekrarı durumunda sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede idarenin demirbaş, makine, araç ve gereçlerinin arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımından kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, bu durumda işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yükleniciye yüklendiği ve söz konusu düzenlemenin isteklilerin ihaleye sağlıklı şekilde teklif sunmalarını engellediği,
Teknik Şartname’nin “F- Demirbaş ve Ekipmanlarla İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 1- Üniversitemiz mutfak ve yemek salonlarında bulunan tüm ekipmanlar, demirbaşlar ve malzemeler iş başlangıcında tüm ayrıntıların yer aldığı bir tutanakla Yükleniciye zimmetlenecek ve iş bitiminde eksiksiz, tam, düzgün formda ve çalışır vaziyette tutanakla İdare tarafından teslim alınacaktır. Yüklenicinin son hakedişi İdareye ait demirbaşların tesliminden sonra ödenecektir. Tanınan teslim süresi sonunda malzemelerin eksiksiz, tam, düzgün formda ve çalışır vaziyette teslim edilmemesi durumunda hakedişten belirtilen eksikliklerin karşılanması sağlanacaktır, hakedişin yeterli olmadığı durumlarda firmaya, İdareye gerekli ödemenin yapılması bildirilecek olup verilen sürede gerekli ödemenin yapılmadığı taktirde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği ve son hakedişin yapılmasının idarenin demirbaşlarının teslim edilmesi şartına bağlandığı, bu durumun Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42’nci maddesi ile 50’nci maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 13- İdarenin gıda mühendisi veya diyetisyeni tarafından ilgili maddelerce belirtilen kontrolleri sağlamak için yapacağı denetimler sonucunda tutacağı tutanaklar Yüklenici için kesin delil niteliğindedir. Aynı şekilde İdarenin günlük tuttuğu çizelge ve formlar da kesin delil olarak kullanılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenlemeden idarenin sözleşme sürecinde tek taraflı kayıt ve tutanak tutacağının anlaşıldığı ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme hükümlerine göre hizmetin yürütülmesine ilişkin kayıtların/tutanakların yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulması ve birlikte tutulacak kayıt/tutanak türlerinin neler olduğunun Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesinde düzenlenmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin anılan maddesinde ise “İdarenin gıda mühendisi veya diyetisyeni tarafından tutulacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, işin yürütülmesine ilişkin tutulacak kayıt ve tutanakların Sözleşme Tasarısı’nda açıkça düzenlenmemiş olduğu ve aktarılan düzenlemenin Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesinde yer alan "20.2. ...Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler. itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi ile çelişki yarattığı,
Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 15- İş bu Şartname hükümlerinin uygulanması sırasında ve uygulanması dolayısı ile Yüklenici ve personeli tarafından İdareye veya 3. şahıslara herhangi bir hukuki, fiili, maddi veya manevi bir zarar verildiği takdirde Yüklenici zararı nakden ve defaten tazmin etmeyi kabul eder. İdarenin doğacak zararları Yüklenicinin hakedişinden tahsil etme hakkı vardır. Hakedişin yeterli olmadığı durumlarda firmaya, İdareye gerekli ödemenin yapılması bildirilecek olup verilen sürede gerekli ödemenin yapılmadığı taktirde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesine ve “Madde-16 Yüklenici kendisi ile imzalanacak sözleşme ile yüklendiği hizmetler dolayısıyla faaliyetinden doğan her türlü resim, harç, tazminat ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek tüm mükellefiyetler, ücret, vergi, SGK primi gibi tüm yasal haklar ve ayrıca doğabilecek bütün hukuki, idari, mali, cezai yükümlülüklerden mesul olduğunu, bahse konu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgeleri istendiğinde İdareye veya göstereceği makama ibraz edeceğini kabul ve taahhüt eder. Ancak İdare bu mükellefiyetler dolayısı ile ilgisi olmamasına rağmen bir ödemede bulunmak durumunda kalırsa Yüklenici, İdarece yapılan ödemeyi cari en yüksek banka faizi ile birlikte İdarenin talebi üzerine hiçbir ihtara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın derhal, defaten ve nakit olarak İdareye ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Yüklenici tarafından gerekli ödeme yapılmadığı durumda İdare tazmini hakkedişten yapar, hakedişin yeterli olmadığı durumlarda 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, mevzuatta iş devam ederken yapılacak kesintilerin hakedişlerden, işin tamamlanması aşamasında ise kesin teminattan yapılabileceğinin belirtildiği, söz konusu Teknik Şartname’nin anılan maddelerinde idarece işin sürmesi veya kabul işlemlerinin tamamlanması gibi bir süreç ayrımına gidilmediğinden yüklenicinin sigorta ve kasko ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı idareye sözleşme konusu iş devam ederken bir borç çıkarılması durumunda kesin teminattan kesinti yapılması halinin ortaya çıkacağı ve bu sebeple söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
Teknik Şartname’nin “E- Temizlik, Sanitasyon ve Haşerelerle Mücadele İle İlgili Hükümler” başlıklı bölümümde “Madde 19- Haşerelerle mücadele, İdarenin belirleyeceği program dahilinde düzenli olarak yapılmalıdır.

Madde 20- Haşerelerle mücadele, Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kurallarına uygun olarak yapılacak ve masraflar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Madde 21- Haşerelerle mücadele ilaçları veya sağlığı tehlikeye sokabilecek diğer maddeler, üzerinde toksik etkileri ve kullanımları açısından uyarılar bulunan uygun etiketler taşımalıdır.” düzenlemesine yer verildiği ve Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 11’inci sırasında “Yüklenicinin, mutfak, yemekhane ve depoların her türlü zararlı böcek ve haşerattan arındırılması için İdarenin uygun gördüğü aralıklarla usulüne uygun olarak ilaçlama yaptırmadığının tutanakla tespiti” halinde ilk sözleşme bedeli üzerinden binde 5 oranında ceza uygulanacağının ve aykırılığın 3 defa tekrarı durumunda sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, İdari Şartname’nin 18’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 15’inci maddesinde ise “Bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, ek olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75.2’nci maddesinde “idarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle İdari Şartname’nin “Alt Yükleniciler” maddesinin “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebileceği ve her ne kadar İdari Şartname’de işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da, yüklenicinin ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabileceği” nin belirtildiği, ihale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı, ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle ve rekabetin artırılması amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan 75.2’nci maddesindeki açıklamalar gereğince, İdari Şartname’nin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”nin istenilmediği ancak aynı Tebliğ maddesi gereğince Teknik Şartname’de düzenleme yapılması gereken “Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak” açıklaması ile ilgili olarak Teknik Şartname’de düzenleme yapılmadığı ve Teknik Şartname’de bu yönde bir düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 10- Yüklenici, Ek.3'tc verilen tüm gramajlar konusunda pirinç, makarna, bulgur benzeri tahılların su çekmesi, et ve tavuk gibi ürünlerin iç/dış yağından kaynaklı fire durumları, sebze ve meyvelerin atık oranları gibi özelliklerinin değişebilme durumlarını göz önünde bulunduracaktır. Buna göre İdare, kişi başına düşen çiğ gramajlarda getirilen ürün/hammadde bazında (porsiyon başına istenen pişmiş ürünlerin gramajlarının uygun olması için) gramaj değişikliğine gidecektir.” düzenlemesine yer verildiği ve Teknik Şartname’nin eki Ek-3’te “Porsiyon Yemek İçin Gramaj Listesi” başlıklı tabloda gramajların 50-100 gr, 100-150 gr, 75-125 gr vb. şeklinde belirlendiği, anılan düzenlemelerdeki belirsizliğin isteklilerce sağlıklı ve gerçekçi teklifler hazırlanmasını engeller nitelikte olduğu, diğer taraftan, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde uyarınca sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği de dikkate alındığında fire yüzdeleri ile gramajların net olarak belirtilmemesinin isteklilerin ihaleye sağlıklı şekilde teklif sunmalarını engellediği,
Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 12- Yüklenici yemekhanelerde her ihtimale karşı o gün için belirlenen yemek sayısının % 10 fazlasını bulundurmak zorundadır. Ayrıca yemeğin bitmesi gibi durumlarda tüketiciyi bekletmeyecek şekilde, İdarenin isteği ve onayıyla, muadil yemek pişirilecektir.” düzenlemesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde “Ödeme aylık yenilen yemek, öğün sayısına göre düzenlenen hakedişe göre aylık olarak yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, her iki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde anılan Teknik Şartname düzenlemesi her ne kadar öngörülemeyen acil durumlara yönelik bir düzenleme olsa da sözleşmenin bir tarafı olan yüklenicinin sözleşmenin diğer tarafı olan idarenin talimatı üzerine edimini yerine getirerek servise hazır hale getirdiği %10 fazlası yemeklerin idarece servis edilmesine gerek görülmemesi halinde yükleniciye ödeme yapılmamasının söz konusu olacağı ve bu durumun yükleniciyi zarara uğratacağı ayrıca, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında anılan durumun sık ortaya çıkması halinde yüklenicinin zararının katlanılamayacak seviyelere ulaşabileceği ve bu sebeple isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamalarının ve sözleşme konusu edimin yüklenici tarafından sağlıklı şekilde ifasının mümkün olamayacağı,
Örnek menü’de yer alan “kemalpaşa tatlısı, mantı ve orman kebabı” yemeklerinin içerik ve gramajlarına Teknik Şartname’nin eki “EK-3:Yemek Çeşitleri, Porsiyon Başına Çiğ Miktarlar ve Porsiyon Gramajları” başlıklı listede yer verilmediği ve bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinde “…e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez….” hükmü,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde “…Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur….” hükmü,

Anılan Kanun’un 112’nci maddesinde “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı

Madde 112 - Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından,

işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

…

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

(Ek fıkra: 4/4/2015-6645/40 md.) 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında rödövans sözleşmeleri çerçevesinde yer altı maden işletmeciliği yapan şirketlere ve ortaklarına ait malların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından el koyma veya takip yoluyla satışından elde edilen gelirler, öncelikle bu sözleşmeler kapsamında söz konusu şirketlerde çalışmış olan işçilerden, iş sözleşmeleri kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona ermiş olanların kıdem ve ihbar tazminatları ile izin, fazla çalışma ve diğer ücret alacaklarının ödenmesinde kullanılır. Bu ödemeler Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından ilgililerin hesaplarına yatırılmak suretiyle gerçekleştirilir. Ödemeye esas bilgi ve belgeler, işçinin son çalıştığı işvereni tarafından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslim edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin 2 numaralı eki Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’si 25.3’üncü maddesine bağlı 30 numaralı dipnotta “…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır….” açıklaması,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler:

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a) İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, elektrik, su, kamu ihale kurumuna ödenmesi gereken yasal meblağlar, sözleşme giderleri, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, personel giderleri (maaş, sgk primleri, kıdem ve ihbar tazminatının kendi dönemini kapsayan kısmı, kıyafet giderleri) ile hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, mutfak-yemekhane ilaçlama giderleri, yemek yapımında kullanılacak malzeme giderleri, mutfak ve yemekhane malzemesi temini giderleri, yemek taşıma, personel eğitim giderleri ile hizmetin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir.

b) Yüklenici, sözleşme kapsamında idarede çalıştırdığı işçilere ilişkin bu hizmetin sunulmasında çalıştırılacak personele 22 (yirmi iki) gün üzerinden olmak üzere günlük brüt 70,00-TL yemek, 36,00-TL'de yol giderini bordrosunda göstermek koşuluyla ödeyecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2,25'dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde isteklilerin tekliflerini hazırlarken esas almaları gereken gider kalemlerinin neler olduğuna ilişkin düzenleme yapıldığı ve bu kapsamda “kıdem ve ihbar tazminatının kendi dönemini kapsayan kısmı” ibaresine yer verilerek, ihale konusu işte çalışacak personelin kıdem ve ihbar tazminatlarının da teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin ihale dokümanı ve yaklaşık maliyeti birlikte incelendiğinde, yaklaşık maliyet içeriğinde işçilik maliyetinin toplam yaklaşık maliyetinin %70’inin altında olduğu anlaşıldığından, ihalenin kamu ihale mevzuatı açısından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak ele alınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, yüklenicinin kıdem ve ihbar tazminatından kendi dönemini kapsayan kısmı bakımından sorumlu olduğu yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu, diğer taraftan 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesi yer alan kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktır.

Söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 25’inci ve Teknik Şartname’nin 63’’üncü maddesinden kıdem tazminatı ödemelerinden yalnızca yüklenicinin sorumlu olduğu sonucu çıkarılsa dahi 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda anılan hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında Kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, diğer taraftan ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler konusunda ihale dokümanında yer alan düzenlemenin hukuka aykırı olmadığı ve isteklilerin tekliflerini sunmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın 10’uncu maddesinde “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi

10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Erzurum Teknik Üniversitesi Yemekhanesi

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Yükleniciye işyeri teslimi yapılarak 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde “16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 63 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

…

Yüklenicinin temin edeceği ve idare tarafından teslim edilen cihaz, araç-gereçlerin bakım, onarım ve kalibrasyonlarının zamanında yaptırılmamasının tespiti halinde

Binde
5

…

” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “F. Demirbaş ve Ekipmanlarla İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde, idarenin mutfağında bulunan tüm ekipman, demirbaş ve malzemelerin ihale konusu iş süresinde yüklenici tarafından kullanılmak üzere tutanak karşılığı teslim edileceği belirtilmiştir.

İhale konusu işin idarenin kendi yemekhanesinde yapılacağı ve işin süresi boyunca kullanılmak üzere idareye ait olan tüm ekipman, demirbaş ve malzemelerin yükleniciye teslim edileceği anlaşılmış olup, Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık hallerine ilişkin 16.1.2’nci maddesinde idare tarafından yükleniciye teslim edilen cihaz, araç ve gereçlerin bakım, onarım ve kalibrasyonlarının zamanında yaptırılmaması halinin bir özel aykırılık hali olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı açıktır.

Diğer taraftan, yüklenicinin sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki mallara zarar vermemesi gerektiği açık olmakla birlikte, söz konusu düzenlemede idarenin demirbaşlarının arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, bu durumda işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yükleniciye yüklenemeyeceği, aksi halde yüklenici için öngörülemez bir maliyetin doğabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

…

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde “Hakediş ödemeleri

Madde 42- a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (Ek ibare: 18/05/2024-32550 R.G/74. md., yürürlük: 15/06/2024) (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

(İptal hüküm: Danıştay 13. Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2898 sayılı kararına istinaden 16/08/2023 tarihli ve 2023/DK.D-208 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla)

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

2-Toplam Bedel Üzerinden Götürü Bedel Sözleşmelerde;

Yüklenicinin yapacağı iş götürü olarak bölümler halinde teslim alınacaksa hakediş raporları, ilgili bölümlerin tamamlanmasından sonra sözleşmesinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıdaki (1) numaralı bentte yazılı hükümlere göre yapılır.

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 50’nci maddesinde “Kesin hesap raporu

Madde 50- Kabul belgesinin düzenlenmesinden sonra en geç altmış (60) gün içerisinde, kabul komisyonu detaylı olarak, sözleşmeye uygun şekilde yapılmış olan bütün işlerin değerini gösteren tamamlayıcı dokümanla birlikte bir kesin hesap raporu düzenleyecektir.

Kesin hesap raporu aşağıdaki asgari bilgileri içerecektir:

(a) İdare tarafından daha önce ödenmiş bulunan bütün meblağlar ve idarenin sözleşme ile hak kazandığı alacaklar indirildikten sonra, varsa idarenin yükleniciye borçlu kaldığı bakiye ile,

(b) Kesin hesapta yükleniciye ödenmesi gereken bir tutar öngörülmüşse bu tutar, kesin hesabın idareye iletilmesinden itibaren altmış (60) gün içerisinde idare tarafından yükleniciye ödenecektir. Ancak yukarıdaki (a) bendi gereğince çıkarılan hesap sonucunda yüklenicinin idareye borçlu bulunduğu anlaşılırsa, idare bir süre vererek bu miktarın ödenmesini yükleniciden talep eder. Yüklenicinin ödemede bulunmaması halinde, idarenin alacağı yüklenicinin teminatından kesilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “F- Demirbaş ve Ekipmanlarla İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 1- Üniversitemiz mutfak ve yemek salonlarında bulunan tüm ekipmanlar, demirbaşlar ve malzemeler iş başlangıcında tüm ayrıntıların yer aldığı bir tutanakla Yükleniciye zimmetlenecek ve iş bitiminde eksiksiz, tam, düzgün formda ve çalışır vaziyette tutanakla İdare tarafından teslim alınacaktır. Yüklenicinin son hakedişi İdareye ait demirbaşların tesliminden sonra ödenecektir. Tanınan teslim süresi sonunda malzemelerin eksiksiz, tam, düzgün formda ve çalışır vaziyette teslim edilmemesi durumunda hakedişten belirtilen eksikliklerin karşılanması sağlanacaktır, hakedişin yeterli olmadığı durumlarda firmaya, İdareye gerekli ödemenin yapılması bildirilecek olup verilen sürede gerekli ödemenin yapılmadığı taktirde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin başvuruya konu “F- Demirbaş ve Ekipmanlarla İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 1’inci maddede yüklenicinin son hakedişinin kendisine teslim edilen demirbaşların iş bitiminde idareye teslim edilmesinden sonra ödeneceği ve eksiklik bulunması durumunda bunların hakedişten karşılanacağı, hakediş yeterli olmadığı için karşılanamaması durumunda ise yükleniciye süre verilerek gerekli ödenmenin yapılmasının talep edileceği ve yüklenicinin bu talebe rağmen eksiklikleri karşılamaması halinde yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir.

İdarece yükleniciye teslim edilen malzemelerin eksik şekilde iadesi durumunda yüklenicinin idareye karşı borç altına gireceği açık olup, 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin lafzından, yüklenicinin idareye karşı ihale konusu işten doğan borçlarından kabul tarihine kadar ödenmeyenler için, bu tarih sonrasında borca karşılık kesin teminattan mahsup edilecek tutar ile sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Mevzuatta anılan borca ilişkin sınırlı sayıda bir belirleme yapılmadığı, başvuruya konu düzenlemede öngörülen yaptırımın da teminatın gelir kaydedilmesi değil, paraya çevrilerek borcun mahsup edilmesi olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, yapılan inceleme neticesinde başvuruya konu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 26’ncı maddesinde “Kontrol teşkilatı ve yetkileri Madde 26- Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

…

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Şartname’nin 34’üncü maddesinde “İlgili kayıtlar Madde 34- İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 19.1’inci maddesine bağlı 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın 18’inci maddesinde “Kontrol Teşkilatı, görev ve yetkileri

18.1. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği İdare tarafından görevlendirilen Kontrol Teşkilatı aracılığıyla denetlenir. Kontrol Teşkilatı, Genel Şartnamenin Dördüncü Bölümünde belirtilen yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın 19’uncu maddesinde “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar

19.1.

*Yüklenici firma üniversitemiz mutfağında pişirdiği yemekleri kendi personelleri ile sıcak

olarak dağıtacaktır

*Yemek sonucunda oluşacak olan bulaşıklar yüklenici firma personelleri tarafından

yıkanacaktır.

*Yemekhanede yemekten sonra oluşacak çöpler yüklenicinin kendi personelleri tarafından

bina dışında bulunan çöp kovasına atılacaktır” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın 20’nci maddesinde “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar

20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Ömer Nasuhi Bilmen Mah. Havaalanı Yolu Üzeri No:53 Yakutiye/ERZURUM adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 13- İdarenin gıda mühendisi veya diyetisyeni tarafından ilgili maddelerce belirtilen kontrolleri sağlamak için yapacağı denetimler sonucunda tutacağı tutanaklar Yüklenici için kesin delil niteliğindedir. Aynı şekilde İdarenin günlük tuttuğu çizelge ve formlar da kesin delil olarak kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın işin yürütülmesine ilişkin kayıtların tutulması ve tutanakların düzenlenmesine ilişkin 20’nci maddesinde konuya ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı ancak Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde idarenin gıda mühendisi veya diyetisyeni tarafından tutacağı tutanakların yüklenici için kesin delil niteliğinde olacağının düzenlendiği tespit edilmiş ve tutanakların idare tarafından tutulacağı anlaşılmıştır.

İhale dokümanına ait Sözleşme Tasarısı’nda işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklara ilişkin hususlarda Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin geçerli olduğu, bu doğrultuda, Sözleşme Tasarısı’nda tutulması öngörülen kayıt ve tutanaklarda idarenin tek yetkili olduğu yönünde bir düzenlemenin yer almadığı, idare ile yüklenicinin bu konuda birlikte hareket edeceğinin anlaşıldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen maddesi uyarınca tutulacak kayıtların sözleşme tasarısında belirtilmesi gerekmekte ise de işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespitine yönelik olarak tutulacak kayıtların, işin ifası sırasında yüklenici ve idare tarafından belirlenebileceği, bu kayıtların esas işlevinin yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yapıldığının tespit ve tevsikine yönelik olduğu, ayrıca öngörülecek kayıt ve tutanakların, işin niteliğine göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ndeki usul ve esaslar çerçevesinde düzenleneceği, hangi aşamalarda ne tür tutanakların hangi şekilde hazırlanacağına ilişkin detayların Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer aldığı ve herhangi bir belirsizlik bulunmadığı, sözleşmenin ifası sürecinde ihale dokümanında belirtilen edimlerin yerine getirilmesine ilişkin her bir unsurun ve hangi tutanakların tutulacağının sayılmamasının esasa etkili bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, Teknik Şartname’de bu tutanakların idare personeli tarafından tek yanlı olarak tutulacağı ve yüklenici için kesin delil niteliğinde olacağı düzenlenmiş olup, anılan düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla, her ne kadar Sözleşme Tasarısı’nda bu yönde bir düzenleme yapılmaması esasa etkili bir aykırılık teşkil etmese de Teknik Şartname’nin başvuruya konu maddesinde yer verilen ve aktarılan Şartname hükümlerine aykırı olan düzenlemenin sözleşmenin yürütümü aşamasında tereddüde ve uyuşmazlığa yol açabileceği değerlendirildiğinden, iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder.

Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir.

Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur.

Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir.” hükmü,

Anılan Şartname’nin 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın 11’inci maddesinde “…11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi:

11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, Yükleniciye iade edilecektir.

11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir.

11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.

11.5. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 15- İş bu Şartname hükümlerinin uygulanması sırasında ve uygulanması dolayısı ile Yüklenici ve personeli tarafından İdareye veya 3. şahıslara herhangi bir hukuki, fiili, maddi veya manevi bir zarar verildiği takdirde Yüklenici zararı nakden ve defaten tazmin etmeyi kabul eder. İdarenin doğacak zararları Yüklenicinin hak edişinden tahsil etme hakkı vardır. Hakedişin yeterli olmadığı durumlarda firmaya, İdareye gerekli ödemenin yapılması bildirilecek olup verilen sürede gerekli ödemenin yapılmadığı taktirde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi, ve “Madde-16 Yüklenici kendisi ile imzalanacak sözleşme ile yüklendiği hizmetler dolayısıyla faaliyetinden doğan her türlü resim, harç, tazminat ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek tüm mükellefiyetler, ücret, vergi, SGK primi gibi tüm yasal haklar ve ayrıca doğabilecek bütün hukuki, idari, mali, cezai yükümlülüklerden mesul olduğunu, bahse konu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgeleri istendiğinde İdareye veya göstereceği makama ibraz edeceğini kabul ve taahhüt eder. Ancak İdare bu mükellefiyetler dolayısı ile ilgisi olmamasına rağmen bir ödemede bulunmak durumunda kalırsa Yüklenici, İdarece yapılan ödemeyi cari en yüksek banka faizi ile birlikte İdarenin talebi üzerine hiçbir ihtara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın derhal, defaten ve nakit olarak İdareye ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Yüklenici tarafından gerekli ödeme yapılmadığı durumda İdare tazmini hakkedişten yapar, hakedişin yeterli olmadığı durumlarda 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından başvuruya konu Teknik Şartname maddelerinde özetle; yüklenicinin üçüncü kişilere vereceği zararlardan ve sözleşme konusu edimin ifası nedeniyle doğacak her türlü resim, harç, tazminat ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek tüm mükellefiyetlerden sorumlu olduğu, sorumluluğuna giren hususlarla ilgili ortaya çıkan zararların hakedişten tahsil edileceği, hakedişin yeterli olmadığı durumlarda da 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı yönünde düzenlemeler yapıldığı tespit edilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminatın iadesine ilişkin 13’üncü maddesinde; kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği, yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilecek ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir.

Buna göre; taahhüt, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemişse ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu varsa kesin teminat paraya çevrilecek ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir.

Bununla birlikte, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesinde sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesileceğinin belirtildiği, söz konusu Genel Şartname düzenlemesinde idare tarafından yüklenicinin kusurundan kaynaklanan hasar ve giderlerin bedellerinin işin gerçekleştirme şekil ve durumuna göre, başka bir deyişle işin sürerken veya tamamlanmış olması durumlarına göre hakkediş veya teminattan kesinti yapılmasının öngörüldüğü, söz konusu Genel Şartname maddesi ile 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan hükümler gereğince kesin teminattan kesinti yapma veya gelir kaydedilmesi işleminin işin bitiminde olabileceği hususu göz önüne alındığında sözleşmeye konu iş devam ederken hakkedişlerden, işin tamamlandıktan sonra bu durumların tespiti halinde kesin teminattan kesinti yapılacağı açıktır.

Yapılan incelemede; başvuruya konu düzenlemelerde yüklenicinin sorumluluğunda olan hususlarda bir zarar ortaya çıkması durumunda kesintinin hakedişlerden yapılacağının belirtildiği ve bu durumun gerek 4735 sayılı Kanun gerekse Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri ile çelişmediği, işin yürütümü esnasında hakedişin yeterli olmaması halinde kesin teminattan kesinti yapılacağına ilişkin olarak ise ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmadığı ve sırasıyla 4734, 4735 ve 6183 sayılı Kanunlara atıf ile hakedişin yeterli olmadığı zararların tahsilinin yapılacağının belirtildiği, anılan Kanunlarda kesin teminattan kesinti yapılmasına ilişkin durumların açık olarak hüküm altına alındığı dolayısıyla, ilgili düzenlemelerde atıf yapılan Kanunlar kapsamında iş tamamlanmadan kesin teminattan kesinti yapılmasının zaten mümkün olmadığı ve ihale dokümanında da iş tamamlanmadan kesin teminattan kesinti yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görüldüğünden, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75’inci maddesinde “…75.2. İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin” istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. İdarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle idari şartnamenin “Alt Yükleniciler” maddesi “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebilecek ve her ne kadar idari şartnamede işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da yüklenici, ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme ve Servis Hizmet Alımı İhalesi (01.01.2025-31.12.2025)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

180.000 Öğün (Öğle-Akşam Yemeği)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzurum Teknik Üniversitesi Yemekhanesi ve Mutfağı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 25’inci maddesinde “Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2,25'dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “E- Temizlik, Sanitasyon ve Haşerelerle Mücadele İle İlgili Hükümler” başlıklı bölümümde “Madde 19- Haşerelerle mücadele, İdarenin belirleyeceği program dahilinde düzenli olarak yapılmalıdır.

İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı, ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle ve rekabetin artırılması amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan 75.2’nci maddesindeki açıklamalar gereğince, İdari Şartname’nin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”nin istenilmediği, ancak aynı Tebliğ maddesi gereğince Teknik Şartname’de düzenleme yapılması gereken “Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak” açıklaması ile ilgili olarak ise Teknik Şartname’nin 20’nci maddesinde haşerelerle mücadelenin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kurallarına uygun olarak yapılacağının düzenlendiği tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin 20’nci maddesinde haşerelerle mücadelenin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kurallarına uygun olarak yapılacağının düzenlendiği ancak bu düzenlemeye ek olarak yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı görülmekle birlikte, haşerelerle mücadelenin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kurallarına uygun olarak yapılması için zaten ilaçlama yapacak kişinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması gerektiği dolayısıyla, bu izin belgesine yüklenici sahip ise yüklenicinin değil ise üçüncü bir kişinin ilaçlama hizmetini göreceğinin açık olduğu anlaşıldığından, ihale dokümanındaki düzenlemelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75.2’nci maddesindeki açıklamalar ile uyumlu olduğu ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde “Teknik şartname

MADDE 16 – (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin eki Ek-3’te “Porsiyon Yemek İçin Gramaj Listesi” başlıklı tabloda öğünlerde verilecek yemeklerin içeriklerinde bulunan ürünlerin gramajlarına ilişkin tereddüde mahal bırakmayacak şekilde detaylı düzenlemelerin yapıldığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından Teknik Şartname kapsamında öğünlerde verilecek yemeklerin içeriklerinde bulunan ürünlerin gramajlarına ilişkin tereddüde mahal bırakmayacak şekilde detaylı düzenlemelerin yapıldığı, gramajların 50-100 gr, 100-150 gr, 75-125 gr vb. şeklinde belirlenmediği ve düzenlemelerin sağlıklı teklif hazırlanmasını engeller nitelikte olmadığı anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde “Madde 12 - Ödeme yeri ve şartları

12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Ödeme aylık yenilen yemek, öğün sayısına göre düzenlenen hak edişe göre aylık olarak yapılacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “G- Hizmete İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 12- Yüklenici yemekhanelerde her ihtimale karşı o gün için belirlenen yemek sayısının % 10 fazlasını bulundurmak zorundadır. Ayrıca yemeğin bitmesi gibi durumlarda tüketiciyi bekletmeyecek şekilde, İdarenin isteği ve onayıyla, muadil yemek pişirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin başvuruya konu maddesinde günlük yemek sayıları üzerinden %10 oranında artış olabileceğinin ve yemeğin bitmesi gibi durumlarda idarenin isteği ve onayıyla, muadil yemek pişirileceğinin düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın aktarılan maddesinde ise ödemenin aylık yenilen toplam yemek sayısı üzerinden yapılacağının belirtildiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede yemek miktarlarında ortaya çıkabilecek değişikliğin 4735 sayılı Kanun’da iş artışı için yer verilen yasal sınırlar içerisinde kaldığı ve yüklenici tarafından öngörülebilir bir durum olduğu, ödemelerin gerçekleştirilen iş miktarı üzerinden yapılmasının ise mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “Madde 33 - Aşırı düşük teklifler

33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Örnek menüde “kemalpaşa tatlısı, mantı ve orman kebabı” yemeklerine yer verildiği, örnek menüde yer alan yemeklerin bileşen ve gramajlarına ilişkin Teknik Şartname’nin eki “EK-3:Yemek Çeşitleri, Porsiyon Başına Çiğ Miktarlar ve Porsiyon Gramajları” başlıklı listede ise anılan yemeklere ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklandığı üzere malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde örnek menüde “kemalpaşa tatlısı, mantı ve orman kebabı” yemeklerinin içeriğinde yer alacak malzemelere ve gramajlarına yer verilmediği tespit edilmiş olup şikayet konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği de dikkate alındığında, örnek menüde yer alan söz konusu yemeklerin içeriklerinin ve malzeme miktarlarının belirli olmamasının isteklilerin ihaleye sağlıklı şekilde teklif oluşturmalarını engelleyici nitelikte olduğu, yapılan düzenlemenin 4734 sayılı Kanunda yer alan saydamlık, rekabet eşit muamele ilkelerine aykırılık teşkil ettiği görüldüğünden, iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2025/UH.II-354 (29 Ocak 2025)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

…

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin