KİK Kararı: 2025/UH.II-32 (2 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-32
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Abdullah Gül Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1749154 İhale Kayıt Numaralı “35000 Öğün Malzeme Dahil Taşımalı Öğle Yemeği Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Abdullah Gül Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 16.12.2024 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “35000 Öğün Malzeme Dahil Taşımalı Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 12.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2024 tarih ve 173935 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1738 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde yüklenicinin idarenin mutfağında hazır bulunan demirbaş malzemeleri kullanması karşılığında sözleşmenin imzalanması aşamasında 350.000,00 TL nakit veya banka teminat mektubu vereceğinin düzenlendiği, bu durumda yükleniciden sözleşme bedelinin %6’sı oranında alınacak kesin teminat dışında, 350.000,00 TL tutarında bir teminatın daha istendiği, fakat 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde yer alan hüküm gereğince yüklenicinden alınacak kesin teminat tutarının, ihale bedelinin %6’sı ile sınırlı olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme gereğince idarece gerekli görülecek her türlü bakım onarım işleminin yüklenici tarafından yapılması gerektiği, yüklenici tarafından bu zorunluluğa uyulmaması halinde ise, idareye verilen kesin teminattan kesinti yapılarak eksikliklerin giderilebileceğinin ifade edildiği,

Ayrıca Teknik Şartname’nin anılan maddesinde 350.000,00 TL tutarlı teminatın, sözleşmenin imzalanması aşamasında sunulmasının istenildiği, fakat Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde sözleşmenin imzalanması aşamasında sunulması gereken belgelerin, sınırlı bir şekilde ve açıkça sayıldığı, bu belgeler içerisinde kesin teminatın da yer aldığı, Kanun’da özel olarak düzenlenen kesin teminat dışında, 350.000,00 TL tutarlı ayrı bir teminatın daha sözleşme imzalanması aşamasında sunulacağına ilişkin hükmün bulunmadığı, aktarılan gerekçeler doğrultusunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.

Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 35.000 Öğün Malzeme Dahil Taşımalı Öğle Yemeği Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

2025 Yılı 3 aylık 35.000 Öğün Malzeme Dahil Taşımalı Öğle Yemeği Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Abdullah Gül Üniversitesi Sümer Kampüsü Yemekhaneleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2024/1749154

b) İhale usulü: Pazarlık usulü

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 16.12.2024

Saat: 14:00

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Abdullah Gül Üniversitesi Sümer Kampüsü Çelik Bina Genel Sekreterlik Toplantı Salonu Kat 2 Kocasinan/KAYSERİ

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz.

3.4. İhale tarihinin tatil gününe rastlaması halinde ihale, takip eden ilk iş gününde yukarıda belirtilen yer ve saatte yapılır ve bu saate kadar verilen teklifler kabul edilir.

3.5. İlan tarihinden sonra çalışma saatlerinin değişmesi halinde de ihale yukarıda belirtilen saatte yapılır.

3.6. Saat ayarlarında, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü tarafından zamanı en az hatayla ölçmek üzere kullanılan atom saati esas alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün 7’nci maddesinde “Yüklenici idarenin mutfağında hazır bulunan demirbaş malzemeleri kullanması karşılığında sözleşmenin imzalanması aşamasında 350.000 TL nakit veya banka teminat mektubu verecektir. Yüklenici bu malzemelerin kullanımı sırasında ortaya çıkacak her türlü bakım ve onarımları yaptırmakla yükümlüdür. Kullanılacak demirbaş malzemelerde garanti kapsamı dışında oluşacak arızalar yüklenici tarafından giderilmediği takdirde arızaların giderilme masrafları teminattan mahsup edilecektir. Herhangi bir arıza olmaması durumunda teminat miktarı sözleşmenin bitiminde yükleniciye iade edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin “35000 Öğün Malzeme Dahil Taşımalı Öğle Yemeği Hizmet Alımı” işine ilişkin olduğu, ihalenin pazarlık usulü (21/b) ile ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik teklif alınarak 16.12.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, bahse konu ihalede (4) adet ihale dokümanı indirildiği, 17.12.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyon kararı ile şikayete konu olan ihalenin Çıtak Plan Proje İnş. Yalıtım Mimarlık Mühendislik ve Yemek Hizmetyeri San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Sevim Yemek ve Gıda Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname düzenlemelerinde yüklenicinin idarenin mutfağında hazır bulunan demirbaş malzemeleri kullanması karşılığında sözleşmenin imzalanması aşamasında 350.000 TL nakit veya banka teminat mektubu vereceği, kullanılan demirbaş malzemelerde garanti kapsamı dışında oluşan arızaların yüklenici tarafından giderilmemesi durumunda tamirat masraflarının teminattan mahsup edileceği hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği, ayrıca sözleşme kapsamında yapılan işlerin her türlü sorumluluğunun, kabul işlemleri tamamlanıncaya kadar tümüyle yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin sebebiyet verdiği zararlara ilişkin tüm onarım ve düzeltmeleri yapmak zorunda olduğu, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ise söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerinin bedelinin yüklenicinin kesin teminatından kesileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla yapılan değerlendirme neticesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan maddesinde sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla idarelerce sözleşmenin imzalanması öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilebilecek belgelerin belirli olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’de yüklenici tarafından idare mutfağında kullanılacak olan demirbaş malzemelerde garanti kapsamı dışında oluşabilecek arızaların hakedişlerde veya sözleşmenin bitiminde kesin teminattan kesinti yapılmak suretiyle giderilebilecek hususlar olduğu da dikkate alındığında, idarece yüklenicinin kullanımından kaynaklı olarak idare malına verilebilecek zararlar dolayısıyla ilave teminat talep edilmesinde bu açıdan da mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Ancak, incelemeye konu ihaleye ait Teknik Şartname’de ihale üzerinde kalan istekli tarafından idarenin mutfağında hazır bulunan demirbaş malzemeleri kullanması karşılığında sözleşmenin imzalanması aşamasında 350.000 TL nakit veya banka teminat mektubunun idareye ibraz edilmesi gerektiği yönünde düzenleme yapıldığı görülmüş olup, Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılmayan söz konusu belgenin sözleşmenin imzalanması öncesinde idareye sunulmasının istenemeyeceği açıktır.

Tüm bu hukuki değerlendirmeler doğrultusunda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 39.403,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 39.403,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.