KİK Kararı: 2025/UH.II-19 (2 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-19
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Meltem Eroğlu,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Pursaklar Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1336831 İhale Kayıt Numaralı “Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pursaklar Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 05.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Meltem Eroğlu’nun 22.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2024 tarih ve 172871 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1604 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli V.İ.A. Diş Pro. Tıbbi Mal. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Eyrice Dental Diş Lab. Tıbbi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanına ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, şöyle ki;

Anılan istekliler tarafından sunulan tutanakların mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmediği, maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından mevzuattaki ibarenin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, fakat istekliler tarafından sunulan tutanakların anılan şartları sağlamadığı, satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından mevzuattaki ibarenin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi şartlarını sağlamadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, kaşeleme işleminin Kamu İhale Tebliği’ne uygun olarak yapılmadığı, söz konusu belgelerde tarih ve tespit tutanağı sayısına yer verilmediği, bu tutanaklarda yevmiye / işletme defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tarih ve sayı bilgisine yer verilmediği, tutanağa esas üç aylık sürenin eksik ve hatalı yazıldığı, mamuller, ticari mallar ve maliyet kayıtlarının eksik ve hatalı yazıldığı, ayrıca fatura bilgilerinin bulunmadığı, mükellefin adı ve soyadı/ticaret unvanının eksik ve hatalı yazıldığı, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya ticaret sicili gazetesinin aslı ya da sureti ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin eklenmediği, sunulan faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu, tutanakların 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, tutanakların iki nüsha olmadığı,

Anılan istekliler tarafından kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapıldığı, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) veya malın stoklarda bulunması durumunda açıklama yapılması halinde stok tespit tutanağı (Ek-O.8) düzenlenmesi gerektiği, fakat anılan istekliler tarafından sunulan tutanakların mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmediği, maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması şartının sağlanmadığı, satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması şartının sağlanmadığı, kaşeleme işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak yapılmadığı, söz konusu belgelerde tarih ve tespit tutanağı sayısına yer verilmediği, bu tutanaklarda yevmiye / işletme defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tarih ve sayı bilgisine yer verilmediği, tutanağa esas üç aylık sürenin eksik ve hatalı yazıldığı, mamuller, ticari mallar ve maliyet kayıtlarının eksik ve hatalı yazıldığı, ayrıca fatura bilgilerinin bulunmadığı, mükellefin adı ve soyadı/ticaret unvanının eksik ve hatalı yazıldığı, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya ticaret sicili gazetesinin aslı ya da sureti ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da sureti mevzuata uygun bir şekilde eklenmediği, sunulan faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu, meslek mensubu ve istekli tarafından tutanakların her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, tutanakların 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, tutanakların iki nüsha olmadığı,

Anılan istekliler tarafından sunulan gider kalemleri ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’inci maddesinde yer alan ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapması şartını sağlamadığı,

Anılan istekliler tarafından sunulan işçilik ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarının sözleşme ve genel gider dahil edildiğinde asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı,

Anılan istekliler tarafından sunulan taşıma giderlerine ilişkin açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, fiyat teklifi alınmadığı ve ilgili Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanaklarının mevzuata uygun olarak doldurulmadığı, yakıt giderleri için kullanılan EPDK fiyatlarının ihale tarihi ile ilan tarihi arasında olması gerekirken başka bir hatalı tarih kullanıldığı, kendi aracı ile ilgili açıklamada envanter kayıtlarının gösterilmediği, bu araçların yakıt giderleri ile ilgili açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, bu açıklamalar kapsamında verilen mesafe bilgilerinin de hatalı olduğu, taşıma ile ilgili kullanılan PTT fiyatlarının (kargo/taşıma) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine uygun olmadığı, PTT’nin kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde bulunmadığı, taşınacak miktarların net olarak açıklanmadığı, bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunlu olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 aylık Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 Aylık Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı

S.N.

İŞİN ADI

MİKTARI

BİRİMİ

1

Akrilik Tam, Akrilik Bölümlü Protez (Tek Çene) Bitim

250

ADET

2

Metal Kaideli Tam Protez, Metal Kaideli Bölümlü Protez (Tek Çene) + Bitim

2750

ADET

3

Veneer Kron (Seramik)

14000

ADET

4

Besleme

50

ADET

5

Akrilikte Kırık Çatlak Tamiri

50

ADET

6

Akrilikte Kırık Çatlak Tamiri

50

ADET

7

Diş İlavesi

50

ADET

8

Kron-Köprü Porselen Tamiri

50

ADET

9

Metal İskelet Tamiri

50

ADET

10

Hareketli Yer Tutucu

100

ADET

11

Sabit Yer Tutucu

300

ADET

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.”

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Pursaklar Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Bağlı Semt polikliniği (Akyurt)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin Pursaklar Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 13 adet ihale dokümanı indirildiği, 05.11.2024 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, yaklaşık maliyeti 12.814.514,00 TL olan ihalede idarece, sınır değerin 7.758.299.25 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Sınır değerin altında teklif sunan istekliler Teknoline Ağız ve Diş Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Aselit Diş Pro. Lab. San. ve Tic. Ltd. Şti., V.İ.A. Diş Pro. Tıbbi Mal. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eyrice Dental Diş Lab. Tıbbi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 06.11.2024 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazıda “…Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 14.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Sağlık Merkezimiz tarafından 05/11/2024 tarihi saat:10:30’da ihalesi yapılan 12 Aylık Diş Protez Laboratuvarı Hizmet Alımı ihalesinde … .sırada kayda alınan teklifiniz ile vermiş olduğunuz fiyat teklifiniz Kamu İhale Kanununun 38.maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 maddesi gereği aşırı düşük fiyat olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle; teklif bileşenleri ile ilgili ayrıntılı açıklamanızı Kamu İhale Kanununun 38.maddesinde yer alan

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,…” düzenleme ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.maddesine göre açıklamalarınızın, yazımızın tarafınıza tebliğini müteakip 8 (sekiz) gün içerisinde göndermeniz hususunda;

Gereğini bilgilerinize rica ederim.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.

Ek Dosya

Sunulması Gereken Belgeler” ifadelerine, söz konusu yazının ekinde ise Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 sayılı tutanakların standart formlarına yer verildiği görülmüştür.

19.11.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, V.İ.A. Diş Pro. Tıbbi Mal. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eyrice Dental Diş Lab. Tıbbi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü, Teknoline Ağız ve Diş Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, Aselit Diş Pro. Lab. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların ise eksik evrak olması nedeniyle uygun görülmediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareler tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sınır değerin altında teklif veren isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen 06.11.2024 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde, bahse konu yazıda hangi maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiğine yer verilmediği, bir diğer ifade ile idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucunda sunulan açıklamaların mevzuata uygunluğunun denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu ancak önemli teklif bileşeni belirlenmeksizin açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı, teklifi sınır değerin altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 4 istekliden birinin açıklama sunmaması, diğerinin ise açıklama kapsamında eksiklik olduğundan bahisle teklifinin reddedildiği hususları da dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, isteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun/geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı şekilde değerlendirebilmelerinin ön koşulunun idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılması olduğu, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerektiği, yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.