KİK Kararı: 2025/UH.II-189 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-189
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1367851 İhale Kayıt Numaralı “Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından 08.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı” ihalesine ilişkin olarak Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2024 tarih ve 174402 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1825 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin yaklaşık maliyetinin 8.976.024,00 TL olarak, sınır değerin ise 7.384.570,44 TL olarak hesaplandığı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 1 Adet Proje Yöneticisi ve 3 Adet Yazılım Uzmanı maliyeti ile sözleşme giderlerinin toplam maliyetinin 7.091.434,88 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Sukont Tek. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise 3.950.000,00 TL olduğu, dolayısıyla söz konusu bedelle ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği,

İhale komisyonu tarafından Sukont Tek. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu işe ilişkin asgari işçilik oranları ve Teknik Şartname düzenlemeleri gözden geçirilerek, ihale dokümanına uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasının söz konusu düzenlemelere uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sadece benzer işi daha önce yaptığının ve ihale konusu işin kendi bünyesinde bulunan personel ile yapılacağının beyan edildiği, istekli tarafından tevsik edici belge sunulmadığı halde ihale komisyonu tarafından açıklamaların kabul edilerek hukuka ve mevzuata aykırı hareket edildiği, idare tarafından şikayete verilen cevapta “En avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük açıklaması ihale komisyonumuzca ayrıntılı olarak incelenmiştir. İsteklinin ihale konusu iş ile ilgili benzer bir işi başarı ile tamamlamış olması, kamu yararı, kaynakların verimli ve etkin kullanılması ve tasarruf tedbirleri de dikkate alınarak aşırı düşük açıklaması ve teklif bedeli uygun bulunmuştur.” ifadelerine yer verildiği, idarece beyan edilen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından daha önce ilgili benzer bir işi tamamlamış olmasından kastının yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgesi olduğu, söz konusu belgenin 2022/199215 ihale kayıt numaralı “DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Taşkın Erken Uyarı Sistemi Kurulumu” adındaki teslimi tamamlamış olan mal alım ihalesinden elde edilen iş deneyim belgesi olduğu, iş deneyim belgesine konu ihaledeki yazılımlarla itiraza konu olan ihalenin Teknik Şartnamesi’nde belirtilen yazılımların uzaktan yakından alakasının olmadığı, zira iş deneyim belgesine konu ihalenin mal alım ihalesi olduğu ve ihale konusu işle tek benzer yanının ihalenin adı olduğu, zira sunulan iş deneyim belgesine konu işin yazılımın doğrudan doğruya Devlet Su İşlerinde hazır bulunan GÖZBİS yazılımına entegrasyondan işi olduğu, ancak şikayete konu ihalede istenenin ise; doğrudan GÖZBİS sisteminin yerini alacak yeni bir yazılımın yapılması işi olduğu, dolayısıyla sunulan iş deneyim belgesinin idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklayıcı belge olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 adet yazılım geliştirme hizmeti alınacaktır

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ANKARA” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İlgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü vergi (KDV HARİÇ), resim, harç ve ulaşım giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün DSİ Bölge Müdürlükleri tarafından kurulan Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) istasyonlarının farklı yazılım ve veri toplama sistemlerinin yeknesaklığı sağlamak adına birleştirilip, DSİ adına tek bir Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) yazılım haline getirilmesi ve ülke genelinde tüm Bölge Müdürlüklerinde kullanılması için Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) yazılımının yapılmasıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından 08.11.2024 tarihinde yapılan “Taşkın Erken Uyarı Sistemi (Teus) Yazılımı” ihalesine 6 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifi iş deneyim belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değer hesaplaması sonucunda Sukont Tek. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin sınır değerin altında kaldığının anlaşıldığı,

Anılan istekliye 12.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 15.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanızve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 15.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

İdaremizce 08.11.2024 tarihi saat 11:00' de yapılan "Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı" ihalesine isteklilerce verilen tüm teklifler ihale komisyonumuzca değerlendirilmiş olup, İdari Şartnamenin 33.1 maddesi gereğince ihale komisyonumuzca aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, teklifinizin değerlendirmeye alınabilmesi için teklif mektubunuzda teklif etmiş olduğunuz bedel ile söz konusu "Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı" işini nasıl yerine getireceğiniz hususunda, teklifinizi oluşturan bileşenleri belgelendirmek suretiyle yapacağınız yazılı açıklamanızı 15.11.2024 tarihi mesai bitimine kadar İdaremiz evrak biriminde olacak şekilde gönderilmesi, aksi takdirde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağının bilinmesi hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

…

Sunulması Gereken Belgeler

Geçici Teminat Ödendi Makbuzu

Bilanço Belgeleri

2022 Kurumlar Vergisi Beyannamesi

2023 Kurumlar Vergisi Beyannamesi” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde, Sukont Tek. San. Tic. A.Ş.nin açıklamalarının uygun bulunduğu, 09.12.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Sukont Tek. San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Aquadata Elek. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından 12.11.2024 tarihinde teklifi aşırı düşük olarak belirlenen Sukont Tek. San. Tic. A.Ş.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “…teklif mektubunuzda teklif etmiş olduğunuz bedel ile söz konusu "Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) Yazılımı" işini nasıl yerine getireceğiniz hususunda, teklifinizi oluşturan bileşenleri belgelendirmek suretiyle yapacağınız yazılı açıklamanızı…” ifadesine yer verildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin neler olduğunun belirtilmediği görülmüştür.

İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli şekilde yapılabilmesi ve idarece açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, mevcut ihalenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği, dolayısıyla isteklilerce geçerli açıklama yapılabilme ve idarece açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilme imkânının bulunmadığı anlaşıldığından idare tarafından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri belirlenerek teklifi sınır değerin altında kalan Sukont Tek. San. Tic. A.Ş.ye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.