KİK Kararı: 2025/UH.II-185 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-185
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Marmara Katı Atık Yönetim Temizlik Peyzaj İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1482288 İhale Kayıt Numaralı “Mobil Cihaz Kamerası ile Online ve Offline Endeks Tespiti, Fatura Dağıtımı, Sayaçlara Mühür Takma, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanım Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme ve Kontrol Tespit İşlemleri Hizmet” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 05.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mobil Cihaz Kamerası ile Online ve Offline Endeks Tespiti, Fatura Dağıtımı, Sayaçlara Mühür Takma, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanım Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme ve Kontrol Tespit İşlemleri Hizmet” ihalesine ilişkin olarak Marmara Katı Atık Yönetim Temizlik Peyzaj İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 26.12.2024 tarih ve 174396 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1823 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde rekabetin sağlanamaması sebebiyle ihalenin iptal edildiği, idarenin bu kararı oyçokluğu ile aldığı, tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu durumun komisyon başkanı ve üyeleri tarafından kabul edildiği, ihalenin iptal edilmesinin dayanaktan yoksun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Mobil Cihaz Kamerası İle Online Ve Offline Endeks Tespiti, Fatura Dağıtımı, Sayaçlara Mühür Takma, Kaçak Ve Usulsüz Su Kullanım Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme ve Kontrol Tespit İşlemleri Hizmet

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

10 Kalem Abone Hizmetlerinin Yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MUSKİ Abone İşleri Hizmet Alanları” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Mobil Cihaz Kamerası ile Online ve Offline Endeks Tespiti, Fatura Dağıtımı, Sayaçlara Mühür Takma, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanım Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme ve Kontrol Tespit İşlemleri Hizmet” işi olduğu, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu sunulmadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin teklifinin geçici teminat tutarının yetersiz olması sebebiyle, 1 isteklinin teklifinin ise iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklif olduğu, ihalede tek geçerli teklif bulunması sebebiyle rekabet ortamının sağlanmadığı, bu sebeple ihalenin oy çokluğu ile iptal edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelerde, idarelerin ihtiyaçlarının uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, anılan Kanun’un 39’uncu maddesinde ihale komisyonu kararı üzerine idarenin verilen bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği hüküm altındadır. Bu hükme göre, idare ihaleyi iptal etmekte serbest olsa da kendisine Kanun ile verilen bu takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Takdir yetkisinin buna uygun kullanılıp kullanılmadığı ise her olayın kendine özgü koşulları altında değerlendirilmelidir.

Başvuruya konu ihalede idarece ihalede tek geçerli teklif bulunması sebebiyle rekabet ortamının sağlanmadığından bahisle ihalenin iptal edildiği, ihaleye verilen 6 tekliften 5’inin geçersiz olduğu, tek geçerli teklifin başvuru sahibine ait olduğu, ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği, söz konusu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kurul tarafından verilen bir düzeltici işlem kararının bulunmadığı da dikkate alındığında, idarenin ihalenin iptali kararında kullandığı takdir yetkisinde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir husus tespit edilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihalenin iptalinin mevzuata aykırı olduğu şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuruya konu ihalede idarece ihalede tek geçerli teklif bulunması sebebiyle rekabet ortamının sağlamadığından bahisle ihalenin iptal edildiği, ihaleye verilen 6 tekliften 5’inin geçersiz olduğu, tek geçerli teklifin başvuru sahibine ait olduğu, ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği, söz konusu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kurul tarafından verilen bir düzeltici işlem kararının bulunmadığı da dikkate alındığında, idarenin ihalenin iptali kararında kullandığı takdir yetkisinde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir husus tespit edilemediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ihalenin “Mobil Cihaz Kamerası ile Online ve Offline Endeks Tespiti, Fatura Dağıtımı, Sayaçlara Mühür Takma, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanım Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme ve Kontrol Tespit İşlemleri Hizmet” işi olduğu, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu sunulmadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin teklifinin geçici teminat tutarının yetersiz olması sebebiyle, 1 isteklinin teklifinin ise iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklif olduğu, ihalede tek geçerli teklif bulunması sebebiyle rekabet ortamının sağlanmadığı, bu sebeple ihalenin oy çokluğu ile iptal edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur….” hükmü,

Anılan Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kanununun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesi uyarınca idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

Yine aynı Kanunun 39 uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu ve idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği belirtilmiş olmakla birlikte, idareye bu konuda tanınan serbesti ve takdir yetkisi kuşkusuz ki sınırsız olmayıp, hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde hareket edilerek anılan serbestiye ilişkin yetkinin kullanılması gerekmektedir. Dolayısıyla, ihalenin iptali işlemlerinde objektif olarak hukuki açıdan denetlenebilir gerekçe veya gerekçelerin bulunması bir ön koşul niteliği taşımaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu ihalede geçerli teklif olarak belirlenen teklife ait teklif fiyatının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin % 10 altında olduğu, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede değerlendirme dışı bırakılan teklifler haricinde tek geçerli teklifin kalmasının rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği ve rekabetin belirlenmesi noktasında tek geçerli teklif kalmasının esas alınmasının yanıltıcı sonuçlar doğurabileceği, ihalede 14 adet ihale dokümanı indirildiği ve 6 isteklinin ihaleye teklif verdiği hususu da birlikte değerlendirildiğinde “…yeterli rekabet ortamının sağlanamadığı…” gerekçesinin yerinde olmadığı görülmektedir.

Diğer yandan, yeniden ihale yapılması durumunda alımın daha düşük fiyatlarla gerçekleştirilebileceği ihtimalinin düşük olduğu, bu haliyle söz konusu ihalede kamu ihale mevzuatı açısından maksatın hasıl olduğu, uyuşmazlık konusu ihalenin söz konusu gerekçe ile iptal edilmesinin 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerle örtüşmediği, dolayısıyla, idarenin ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, “İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.