KİK Kararı: 2025/UH.II-16 (2 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UH.II-16
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İkaş Grup Hafr. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alanya Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1302001 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemizde 2025 Yılında Şantiyelerde Kullanılmak Üzere Çeşitli Türlerde İş Makinesi Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alanya Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemizde 2025 Yılında Şantiyelerde Kullanılmak Üzere Çeşitli Türlerde İş Makinesi Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak İkaş Grup Hafr. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2024 tarih ve 173125 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1633 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık ihalenin 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Alanya Gürkan İnş. Taah. Gıda Hayv. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki;

1. Ekskavatör kiralama maliyeti yönünden aykırılıklar; ekskavatör iş makinesinin 2011 model ve en az 22 tonluk olduğuna dair herhangi bir belge ve bilgi sunulmadığı, ekskavatör iş makinesi kiralama fiyat teklifi ve diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibare yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin imzalanmadığı, fiyat teklifine konu edilen iş makinelerine göre bakım ve onarım fiyat teklifi alınarak bu iş makinelerine göre belirleneceği, ancak anılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen iş makinelerinin anılan diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı veya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, istekli tarafından sunulan belgelerin iş makineleri noktasında uyumlu olmadığı, kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile makinelerin iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, istekli tarafından tek bir iş makinesi yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün olmadığı, isteklinin kira maliyeti açıklamalarının reddi gerektiği, fiyat teklifinde Adblue, Gprs, kırıcı, bakım onarım, sigorta, ve palet piston hortum vb. gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, yapılan açıklamanın kabulünde hukuka uyarlık bulunmadığı, bakım onarım maliyetinin diğer maliyetlerle birleştirildiği,

2. Ekskavatör iş makinesine ait bakım ve onarım maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar; fiyat teklifine konu edilen makineler yönünden bakım onarım maliyetlerinin ortaya konulması gerektiği, bu iş makinelerinin özelliklerinin (marka-model-tonaj-kırıcı) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği iş makineleri ile bakım onarımı yapılacak makinelerin farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, isteklinin açıklamasında ekskavatör iş makinelerinde ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden belge yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, iş makinelerinin kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, bakım onarım fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde, bu maddedeki ibare yazılmaksızın alındığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmaması ya da serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalanmamasının mevzuata aykırı olduğu, kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı, faaliyet alanları arasında servis bakım onarımı bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, isteklinin açıklamalarının reddi gerektiği,

3. Ekskavatör iş makinesine ait kiralama, bakım ve onarım tekliflerinin tespit tutanaklarına ilişkin hukuka aykırılıklar; ekskavatör iş makinesi kiralama, bakım onarım ve adblue fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır." açıklaması gereğince satış tutarı tespit tutanağının bulunması gerektiği, fatura bilgileri tablosunun doldurulması gerektiği, istekli tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmamasına rağmen açıklamanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, fiyat tekliflerinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunmasının gerektiği, açıklama sunan istekli tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, açıklama sunan isteklilerin tespit tutanağını sunmadığının kabulü gerektiği, fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmaması nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, tespit tutanağının ekinde imza sirkülerinin aslı (ya da noter onaylı sureti) ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, anılan tutanağın 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin maliyet tespit tutanağını hukuka aykırı hale getirdiği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddi gerektiği, şirket yetkilisinin imzalaması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024 yılı 2’nci dönem ya da 2024 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken 2024 yılı 4’üncü ve geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığının belirtilmiş olması karşısında açıklamanın reddi gerektiği, 30/09/2020 tarihinde güncellenen tespit tutanakları dikkate alınmaksızın "fatura bilgileri tablosunu" içermeyen eski tutanaklar üzerinden verilen açıklamanın reddi gerektiği, tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, yukarıda belirtilen sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmaması karşısında belgelendirmenin reddi gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının amacının belirtilen geçici vergi beyanname dönemine ait ticari defterlerde yurtiçi satışlar hesabında fiyat teklifine konu edilen mal/hizmete ait satış tutarları ortalamasının hesaplanmasının sağlanması olduğu, elde edilen bu ortalamanın %80'inden aşağı olmamak üzere fiyat teklif edilmesinin söz konusu olduğu, bu çerçevede gerek fiyat teklifinin gerek tespit tutanağının gerekse tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun kiralanacak iş makinesi, bakım onarım, piston ve bağlantıları ile palet bakımın olması gerektiği, bir inceleme yapıldığında; fiyat teklifinde (A), tespit tutanağında ortalama hesaplama tablosunda (B), fatura bilgileri tablosunda (C) şeklinde sorgulamaya konu mal/hizmetin net bir şekilde belirtilmiş olması gerektiği, söz konusu tutanakta bulunan fatura bilgileri tablosunun yukarıda (C) kısmında belirtildiği şekli ile sorgulamaya konu edilen ve yukarıda tekraren yer verdikleri iş kalemleri olmasının zorunlu olduğu, diğer bir deyişle istekli tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmet aynı olmadığından sunulan açıklamanın reddi gerektiği, istekli tarafından sunulan fatura bilgileri tablosundan (faturadan) yukarıda sayılan mal/hizmetlerin; adının/nev’inin, fiyatının, miktarının anlaşılamadığı bir açıklamanın kabul edilemeyeceği, tespit tutanağına dayanak alınan faturadan fiyat teklifine konu malın açıkça anlaşılması ve yukarıda yer verilen verileri içermesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın "bir adet iş" denilerek tespit tutanağına konu edilmesi sonrasında bu yokluk halinden yukarıda sayılan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı,

4. İhale konusu işin 3’üncü kısmında toplam 5 adet iş makinesinin çalıştırılacağının belirtildiği, bu durumda her iş makinesi için 1 adet operatörün çalışmasının yeterli olacağının anlaşılacağı, basiretli tüccar sıfatı bulunan isteklinin her bir operatör için en az aylık 24.553,08 TL ihale konusu işin süresi boyunca (5 işçi X 12 ay X 24.553,08 TL) = 1.473.184,80 TL öngörülmesi gerekir iken bu tutarın altında maliyet öngörülmesinin hukuka aykırı olduğu, ihale konusu işin 12 ay olduğu dikkate alınarak izin kullanılması mecburiyeti olduğu gerekçesiyle izin ücretlerinin öngörülmediği,

5. Ekskavatör iş makinesine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen analizler yönünden hukuka aykırılıklar; ekskavatör iş makineleri için sunulan analizlerin 2024 yılına ait analizler olmadığı, analizlerde gösterilen makinelerin ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçlarla aynı olmadığı, analizlerde gösterilen iş makine fiyatının doğruluğunu tevsik eden belgeler sunulmadığı, analizlerdeki miktarlarda oynama yapıldığı, analizdeki işçilik fiyatının asgari ücretin altında olduğu, sunulan analizlerin doğruluğu ve gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

6. Ekskavatör iş makinesi için ödenmesi gereken vergiler ve kamu ihale kurum payı yönünden hukuka aykırılıklar; şikayet konusu ihale açısından ihale kararı ve sözleşme damga vergileri ile kamu ihale kurumu payı olmak üzere, isteklinin teklif fiyatının %1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderleri hesaplanması gerekir iken hesaplanmadığı ve bu şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun olmadığı,

7. Ekskavatör iş makinesinin amortismanı yönünden hukuka aykırılıklar; amortisman giderlerine ilişkin hesaplamaların hatalı olduğu, iş makinesi-demirbaş listesinin onaysız olduğu, sadece serbest muhasebeci tarafından imzalandığı, ayıca demirbaş giriş tarihleri, KDV oranları ve demirbaş sürelerinin net biçimde belirgin olmadığı, bu nedenle demirbaş maliyetlerinin doğru hesaplanmasının mümkün olmadığı, demirbaş listesinin gerekli onayları taşımadığı, sadece meslek mensubu tarafından imzalandığı, KDV oranları ve demirbaş sürelerinin net şekilde belli olmadığı, amortisman sürelerinin değişkenlik gösterdiği gerekçesiyle açıklamanın reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işin/alımın” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: Belediyemizde 2025 Yılında Şantiyelerde Kullanılmak Üzere Çeşitli Türlerde İş Makinesi Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 Adet Beko-Loader, 7 Adet Ekskavatör, 5 Adet Silindir, 3 Adet Yükleyici, 1 Adet Greyder Ve 1 Adet Sal Kasalı Kamyon Belediyemizde 2025 Yılında Şantiyelerde Kullanılmak Üzere Çeşitli Türlerde İş Makinesi Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: T.C.Alanya Belediyesi” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 7 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İsteklilerin teklifleri kısım bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir. Teklif edilen her bir iş kısmı için ekte sunulan ihtiyaç listesinde yer alan kısımların biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir. İsteklilerce verilecek tekliflerin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu teklif mektuplarında açıkça belirtilecektir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, Yükleniciye Aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de iddia konusu edilen 3’üncü kısmın kapsamı aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmiştir.

3. KISIM (3.Kısım Paletli Ekskavatör (22 Tonluk))

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1 NO`LU Ekskavatör. 22 ton 2011 model veya üstü. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Operatör, Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır. (OPERATÖRLÜ). )

ay

12

2

2 NO`LU Ekskavatör. 22 ton 2011 model veya üstü. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Operatör, Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır. (OPERATÖRLÜ). )

ay

12

3

3 NO`LU Ekskavatör. 22 ton 2011 model veya üstü. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Operatör, Her türlü Bakım Onarım ,Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır. (OPERATÖRLÜ). )

ay

12

4

4 NO`LU Ekskavatör. 22 ton 2011 model veya üstü. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Operatör, Her türlü Bakım Onarım ,Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır. (OPERATÖRLÜ). )

ay

12

5

5 NO`LU Ekskavatör. 22 ton 2011 model veya üstü. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Operatör, Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır. (OPERATÖRLÜ). )

ay

12

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

07.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iddia konusu edilen 3’üncü kısmına (13) isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından teklifleri sınır değerin altında olduğu tespit edilen Alanya Gürkan İnş. Taah. Gıda Hayv. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Akcan65 Hafr. Nak. İnş. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ne idarece EKAP üzerinden 12.11.2024 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “…Belediyemizde 2025 Yılında Şantiyelerde Kullanılmak Üzere Çeşitli Türlerde İş Makinesi Kiralanması işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 20.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 20.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

operatör/şoför ile araç kiralık ise kiralama gideri teklif bileşenlerini

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır…" ifadelerinin yer aldığı, bunun üzerine idarece aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunmayan Akcan65 Hafr. Nak. İnş. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunan ve sunulan açıklaması uygun bulunan Alanya Gürkan İnş. Taah. Gıda Hayv. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi istekli İkaş Grup Hafr. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak operatör/şoför ile araç kiralık ise kiralama giderlerinin belirlendiği, başvuru sahibi isteklinin iddialarına yönelik ihale üzerinde bırakılan istekli Alanya Gürkan İnş. Taah. Gıda Hayv. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin önemli teklif bileşenleri yönünden yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; anılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan 5 adet ekskavatör iş makinesine ilişkin olarak “İş Makinesi Kira Sözleşme”lerinin sunulduğu, söz konusu sözleşmelere bakıldığında; kendileri ile MRB Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 30.10.2024 tarihli 2 adet “İş Makinesi Kira Sözleşmesi”nin konusunun “30 ton’luk paletli ekskavatör kiraya verilmesi” ve “22 ton’luk paletli ekskavatör kiraya verilmesi”, kendisi ile Garip Çelik arasında imzalanan 30.10.2024 tarihli 2 adet “İş Makinesi Kira Sözleşmesi”nin konusunun “22 ton’luk paletli ekskavatör kiraya verilmesi” ve yine kendisi ile Şemgay Zirai Üretim Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 30.10.2024 tarihli “İş Makinesi Kira Sözleşmesi”nin konusunun ise “31 ton’luk paletli ekskavatör kiraya verilmesi” olduğu, sözleşmelerin ekinde iş makinelerine ait ruhsatların yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemlerine saymak suretiyle yer verildiği, söz konusu açıklama yöntemlerinin ise; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ve isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel şeklinde olduğu, ancak anılan istekli tarafından ekskavatör iş makinelerinin kiralanmasına yönelik aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “İş Makinesi Kira Sözleşme”lerinin anılan Tebliğ’de belirtilen açıklama yöntemleri arasında yer almadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında önemli teklif bileşeni olarak operatör/şoför ile araç kiralık ise kiralama giderlerinin belirlendiği, ancak başvuru sahibinin iddialarında yer verilen ekskavatör iş makinelerinin bakım ve onarım giderleri ile vergiler ve KİK payının idarece açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla söz konusu gider kalemlerinin açıklanmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; anılan istekli tarafından işçilik maliyetine (operatör/şoför) ilişkin KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılmak suretiyle brüt asgari ücret üzerinden toplam 5 personel için 12 aylık toplam işçilik maliyetinin 1.532.112,00 olarak hesaplandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında her hangi bir iş makinesine yönelik kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen analizler üzerinden bir açıklama yapılmadığı, bu sebeple de belge sunulmadığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında her hangi bir iş makinesine yönelik kendi malı üzerinden bir açıklama yapılmadığı dikkate alındığında amortisman giderine ilişkin açıklama yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, bu sebeple de belge sunulmadığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 3’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 118.286,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.431,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iddia konusu 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Alanya Gürkan İnş. Taah. Gıda Hayv. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.