KİK Kararı: 2025/UH.I-705 (12 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/011
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 12.03.2025
Karar No : 2025/UH.I-705
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ulutaş Yem. Gıda Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Şehriyar Yem. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1261896 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Yılı Hazır Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 24.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Yılı Hazır Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ulutaş Yem. Gıda Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Şehriyar Yem. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 17.02.2025 tarih ve 178429 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/403 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-300 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvuruları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlendiği, gelinen noktada ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin kendileri olduğu, idare tarafından anılan Kurul kararının uygulanmadığı ve ihalenin iptal edildiği, idarenin iptal gerekçelerinin uygun olmadığı, mevzuatta yer alan açıklama gereği itirazen şikayet başvuruları nedeniyle teklif geçerlik süresinin dolması durumunda, teklif geçerlik süresinin ihale dokümanında belirtilen süre kadar uzatılabileceği, teklifi geçerli olmayan iki isteklinin teklif geçerlik sürelerini uzatmadıklarından bahisle, ihalenin iptal edilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, ihalenin iptal edildiği tarih itibarıyla teklif geçerlik süresinin dolmuş olması nedeniyle kendilerine, teklif geçerlik süresini uzatıp uzatmayacaklarının sorulması gerektiği, bir diğer iptal gerekçesi olarak 5 ay süreli pazarlık ihalesi yapılarak sözleşme imzalandığı, imzalanan sözleşme ile idarenin yükümlülük altına girdiğinin ifade edildiği, fakat idarenin kurallara uymadan sözleşme imzaladığı, idare tarafından çok daha yüksek bedellerle kamu zararına sebep olarak pazarlık ihalesi sözleşmesinin imzalandığı, bahse konu Kurul kararının alınması sonucu pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalenin gerekçesinin de ortadan kalktığı, idarenin mevcut pazarlık sözleşmesini sonlandırma imkanı olduğu, bir başka iptal gerekçesi olarak ihale konusu hizmetin 01.01.2025 tarihinde başlayıp, 31.12.2026 tarihinde bitmesi ve 1.250.000 öğün üzerinden sözleşmenin imzalanması gerekmesine rağmen, sürenin fiilen kısalması ve yemek sayılarının azalması olarak belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 80.2’nci maddesi gereği iş eksilişi yapılabileceği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

… Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.” hükmü,

“Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

“Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Anılan Kanun’un 39’uncu maddesinin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.…” açıklaması,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.…” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

“Süreklilik arz eden mal ve hizmet alımlarının kesintiye uğratılmadan temini” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (b) bendinde ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceği düzenlenmiştir. Böylece ihale ile ilgili ilan süresi ve ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı da dikkate alınarak ertesi yılda gerçekleştirilecek bu tür mal ve hizmet alımı ihalelerine mali yıl sona ermeden çıkılabilmesine imkan tanınmıştır. Ancak yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek, anılan madde hükmü ve 62 nci maddenin (ı) bendinde yer alan esaslar da dikkate alınarak aynı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ya da 22 nci maddesinin (d) bendinde belirtilen tutarlara kadar olanların bu maddelere göre temin edilebilmesi idarenin yetki ve sorumluluğundadır.” açıklaması,

“Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80’inci maddesinde “…80.2. Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 -2026 Yılı Hazır Yemek Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 1.250.000 öğün yemeğin; malzeme dahil pişirilmesi, yemekhanelere taşınması, korunması ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanarak yıkanması ...” düzenlemesi,

“Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 - Doksan (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi,

“Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “…26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 20.02.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

“Geçici teminatın serbest bırakılması/iadesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektubu dışındaki teminatlar ihaleden sonra Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen serbest bırakılır/iade edilir.

29.2. İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı ise gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde serbest bırakılır/iade edilir.

29.3. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait geçici teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra serbest bırakılır/iade edilir.” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi yer almıştır.

İtirazen şikâyete konu ihalede 43 adet ihale dokümanı indirildiği, 24.10.2024 tarihinde yapılan ihaleye 19 isteklinin katıldığı, 19.11.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında, sınır değerin 114.001.627,72 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren 3 istekliden 24.10.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, Özhedef Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Smc Yemek Temizlik Sportif Faal. İnş. İş Sağ. ve Güv. Bil. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Tekhnoprom Eksport Metal ve Metal Ürü. İth. İhr. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-300 sayılı kararın alındığı, söz konusu kararda “…Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetleri İnş. İş Sağ. ve Güv. Bil. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Tekhnoprom Eksport Metal ve Metal Ürü. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadeleri ile düzeltici işlem belirlenmesine yönelik karar alındığı anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden 12.02.2025 tarihinde isteklilere gönderilen idarece ihalenin iptali kararında “…İdaremizce süreç içerisinde ihaleye teklif veren tüm isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin dolmuş olması, İdaremizce 19/11/2024 tarihinde alınan komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen firmaların da teklif geçerlilik sürelerini uzatmayacakları yönünde İdaremize sunmuş oldukları dilekçeler sonucunda sürecin hangi yönde ilerleyeceği ve zaman belirsizliği de göz önünde bulundurularak, yemek hizmetinin süreklilik arz eden bir iş olması nedeniyle öğrenci ve personelin daha fazla mağdur olmaması adına akademik takvimle uyumlu olarak “2025 YILI (03 Şubat- 30 Haziran 2025 tarihleri arasında 5 ay süreli) Hazır Yemek Ve Servis Hizmet Alım İhalesi” yapılmış ve sözleşme imzalanarak ilgili ihale üzerinden yemek hizmeti verilmeye başlanmıştır.

İhale komisyonumuz 12/02/2025 tarihinde tekrar toplanmıştır. Gelinen bu süreçte;

İhalede teklif geçerlilik süresinin dolmuş olması ve kanun gereği tüm geçici teminatların ilgililerine iade edilmesi sebebiyle,

İlgili ihalenin normal sürecinde 01/01/2025 tarihinde başlayıp, 31/12/2026 tarihinde bitmesi ve 1.250.000 öğün üzerinden sözleşmenin imzalanması gerekirken mevcut durumda sözleşmenin henüz imzalanamamış olması sonucu sözleşme şartlarının değişmesi sebebiyle,

İdarece öğrenci ve personeli mağdur etmemek adına yapılan 2025 YILI (03 Şubat- 30 Haziran 2025 tarihleri arasında 5 ay süreli) Hazır Yemek Ve Servis Hizmet Alım İhalesinin karara bağlanıp sözleşme imzalanması, 01/07/2025 tarihine kadar hali hazırda bir yemek hizmetinin verilecek olması ve İdarenin söz konusu sözleşme nedeniyle bir yükümlülük altına girmiş olması sebebiyle,

Bu aşamada yemek adetlerindeki sayısal değişiklikler, çalıştırılacak personel ile ilgili yapılması düşünülen değişiklikler ve teknik şartnamenin yeniden revize edilmesinin planlanması sebebiyle 2024/1261896 İKN’lı 2025 -2026 Yılı Hazır Yemek ve Servis Hizmeti Alım İhalesi ile ilgili yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadeleri ile ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İdarenin ihaleyi iptal etme gerekçelerine bakıldığında, süreç içerisinde ihaleye teklif veren tüm isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin dolduğu, 19.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin teklif geçerlilik sürelerini uzatmayacakları yönünde verilen dilekçeler, ihale sürecinin hangi yönde ilerleyeceği ve zaman belirsizliği de göz önünde bulundurularak, akademik takvimle uyumlu olarak “2025 Yılı (03 Şubat- 30 Haziran 2025 tarihleri arasında 5 ay süreli) Hazır Yemek ve Servis Hizmet Alım İhalesi”nin yapıldığı, sözleşme imzalanarak yemek hizmeti alınmaya başlanıldığı, ihalede teklif geçerlilik süresinin dolduğu ve tüm geçici teminatların ilgililerine iade edildiği, ihalenin normal sürecinde 01.01.2025 tarihinde başlayıp, 31.12.2026 tarihinde bitmesi ve 1.250.000 öğün üzerinden sözleşmenin imzalanması gerekirken mevcut durumda sözleşmenin henüz imzalanamadığı, sözleşme şartlarının değiştiği, öğrenci ve personeli mağdur etmemek adına yeni yapılan ihalenin karara bağlanıp sözleşmenin imzalandığı, 01.07.2025 tarihine kadar hali hazırda bir yemek hizmetinin verilecek olması ve idarenin söz konusu sözleşme nedeniyle bir yükümlülük altına girmiş olması, bu aşamada yemek adetlerindeki sayısal değişiklikler, çalıştırılacak personel ile ilgili yapılması düşünülen değişiklikler ve teknik şartnamenin yeniden revize edilmesinin planlanması sebebiyle söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca tekliflerin geçerlilik süresinin ihale dokümanında belirtileceği, idarece ihtiyaç duyulması halinde bu sürenin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği, teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu ve buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla sözleşme imzalanabileceği, idarece ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerektiği Tebliğ’in 16.7’nci maddesinde açıklanmıştır.

Diğer yandan, süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceği, böylece ihale ile ilgili ilan süresi ve ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı da dikkate alınarak ertesi yılda gerçekleştirilecek bu tür mal ve hizmet alımı ihalelerine mali yıl sona ermeden çıkılabilmesine imkan tanındığı, ancak yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek temin edilebilmesinin idarenin yetki ve sorumluluğunda olduğu Tebliğ’in 20’nci maddesinde açıklanmıştır.

Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabildiği ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlamasının planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebildiği, bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, başvuruya konu ihalenin Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2025 -2026 Yılı Hazır Yemek Hizmeti Alımı” işi olduğu, söz konusu ihalenin idarece iptal edilme gerekçeleri olarak, teklif geçerlilik süresinin dolmuş olması ve tüm geçici teminatların ilgililerine iade edilmesi, yeni bir ihalenin yapılması, söz konusu ihalenin sözleşmesinin öngörülen zamanda yapılamaması, sözleşme şartlarının ve yemek adetlerindeki sayısal değişiklikler, çalıştırılacak personel ile ilgili yapılması düşünülen değişiklikler ve teknik şartnamenin yeniden revize edilmesinin planlanması yönündeki gerekçelerle ihalenin iptal edildiği,

İdarenin ihaleyi iptal etme gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, yemek adetlerindeki sayısal değişiklikler ile ilgili olarak Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesi kapsamında sözleşme sürecinde iş artışı ya da iş eksilişi yapılabilmesi imkânının bulunduğu,

Ayrıca 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-300 sayılı Kurul kararı ile ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif geçerlilik süresinin dolduğu ve tüm geçici teminatların iade edildiği ile ilgili olarak, idarece isteklilerden teklif geçerlilik süresi uzatım talebi işleminin gerçekleştirilmediği, diğer bir ifade ile idarece isteklilerden teklif geçerlilik süresinin uzatılması ile geçici teminatlarının da bu süreyle uyumlu hale getirilmesinin istenilebileceği açık olduğundan, sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerektiği,

İdarece 5 ay süreli pazarlık usulü ile yapılan yemek ihalesinin karara bağlanıp sözleşme imzalandığı gerekçesine ilişkin olarak, başvuruya konu yemek hizmetinin süreklilik arz eden hizmet alımı olduğu, öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek temin edilebilmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, fakat başvuruya konu asıl ihale sonuçlandırıldığında pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalenin gerekçesinin de ortadan kalkacağı, ayrıca idarece ihale konusu işin niteliği ve miktarının değiştiğinin ifade edildiği görülmekle birlikte, ihtiyacın ne şekilde değiştiği ve değişiklik doğuran iş kalemlerine ilişkin herhangi bir hesaplamanın yapılmadığı, değişen iş kalemleri hususlarının somut bir şekilde ortaya konulmadığı, ihalenin iptaline ilişkin söz konusu gerekçesinin de somut verilere dayanmadığı ve idarenin söz konusu hizmete ihtiyacının devam ettiğinin açık olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, idare tarafından ihalenin iptaline yönelik takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmadığı sonucuna varıldığından, ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum’un şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.