KİK Kararı: 2025/UH.I-685 (5 Mart 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/010
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 05.03.2025
Karar No : 2025/UH.I-685
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Veysel Sosyal Hizmetler San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1338244 İhale Kayıt Numaralı “Tdlhzm- 2147 TPAO Batman Bölge Müdürlüğü Kristal Park Aşçılık ve Garsonluk Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı tarafından 16.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tdlhzm- 2147 TPAO Batman Bölge Müdürlüğü Kristal Park Aşçılık ve Garsonluk Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Veysel Sosyal Hizmetler San. ve Tic. A.Ş.nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2025 tarih ve 178464 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/408 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Söz konusu ihalede sınır değerin EKAP üzerinden hesaplandığı oysa personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyetin sınır değer olarak dikkate alınması gerektiği ve bu tutarın dayanak alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiği, idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunurken teklif bileşenlerinin bazıları için açıklama talep ettiği oysa teklif tutarının tamamı üzerinden açıklama talep edilmesi gerektiği,

2- İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki; işveren mali sorumluluk sigortası, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası, ferdi kaza sigorta poliçe bedeline ilişkin açıklamaların dilekçesinde ayrıntıları verildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,

Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.3.4 Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

…

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Yapılacak Çalışmalar;

…

İşveren Mali Sorumluluk Sigortası (35 Kişi, 3 Yıl)

Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası (35 Kişi, 3 Yıl)

Ferdi Kaza Sigortası (35 Kişi, 3 Yıl)

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

…

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamede belirtilen giyim giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2,25” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Sigorta ile İlgili Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “d. Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19. Maddesine uygun olarak, sigorta poliçelerinde işi gerçekleştiren sıfatıyla yüklenici ve varsa çalıştıracağı tüm alt yüklenici ve hizmet alacağı diğer firma/şahıslar, işveren sıfatıyla Türkiye Petrolleri, Türkiye Petrolleri personeli ve hukuken fiillerinden sorumlu olduğu kişiler müşterek/ek sigortalı olarak gösterilecektir veya poliçelere “Türkiye Petrollerine hiçbir hasarın rücu edilmeyeceği” not edilecektir.

h. İşveren Mali Sorumluluk Sigortası:

Yüklenici aşağıda belirtilen işveren sorumluluk sigortası genel şartlarına uygun teminat sağlayacaktır. Bu sigorta, işyerinde meydana gelebilecek İş kazaları sonucunda İşverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder.

İşveren sorumluluk sigortası genel şartlarında aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalan hallerden;

İşçilerin, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak getirilip götürülmeleri sırasında,

İşçilerin, işveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazaları,

Manevi tazminat talepleri, ek teminat olarak temin edilecektir.

Limitler:

Kişi Başı Bedenî Zarar: 1,000.000,00-TL

Kaza Başı Bedeni Zarar ve Poliçe Süresince Limit: 6.000.000,00-TL

i. Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası:

Yüklenici, Üçüncü şahıslara karşı oluşabilecek her türlü zarar ve ziyanı (bedeni ve maddi) karşılayacak şekilde 3. şahıs sorumluluk sigortasını yaptırmak zorundadır.

Bu sigorta; maddi ve bedeni ayrımı yapılmaksızın olay başı/poliçe süresince limit 2.000.0000,00-TL olarak sağlanacaktır. Sigorta poliçesinde “TPAO çalışanları” 3. Şahıs sayılacaktır. Bahse konu sigorta kapsamına gıda zehirlenmeleri dahil edilecektir.

j. Ferdi Kaza Sigortası:

Yüklenici, çalıştıracağı personelini sözleşme konusu işte bulunabilecek tüm risklere ve her türlü iş kazalarına karşı Ferdi Kaza sigortası yaptırmak zorundadır.

Limitler:

Kişi Başı Tedavi Tazminatı: 200.000,00- TL

Kişi Başı Ölüm ve Sürekli Sakatlık: 1.000.000,00- TL

Poliçe Süresince Toplam Limit: 10.000.000,00-TL” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği, sınır değerin altında kalan teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu,

Söz konusu ihalenin tarihinin 16.12.2024, kapsam ve konusunun TPAO personeline sözleşme süresince (36 Ay) 35 personel ile; yemek ve soğuk-sıcak içecek malzemelerinin alınması, stoklanması, idarenin kendine ait Kristal Park mutfağı ve çay ocaklarında hazırlanması, personele yemek servisi yapılması, yemek sonrası hizmetleri kapsamında servislerin toplanması, bulaşıkların yıkanması, yemek salonları müştemilatının temizlenmesi, yemek, büfe ve çay ocağı üretim malzemelerinin alınması hizmetlerinin tertip ve tanzim işleri olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet üzerinde yapılan incelemede bahse konu (36 Ay süre ve 35 personel ile) işin Tebliğ açıklamaları çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu, idare tarafından yaklaşık maliyetinin 76.974.088,54 TL, sınır değerin ise kar hariç yaklaşık maliyet tutarı dikkate alınarak 72.117.981,44 TL hesaplandığı, yapılan hesaplamanın mevzuata uygun olduğu,

İdarenin 20.12.2024 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasına ilişkin yazısında “…aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 27.12.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Sayın Yetkili,

Aşağıdaki kalemlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmektedir:

-Ferdi Kaza Sigortası (35 kişi)

-İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Bedeli (35 Kişi)

-Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk (Gıda Zehirlenmeleri dahil) Sigortası (35 Kişi)

Limitleri ve kapsamı ihale dokümanında belirtilen yukarıda sayılan sigorta kalemlerinin ve belirtilen teklif bileşenlerinin kamu ihale genel tebliğ hükümlerine uygun olarak açıklanması ve tevsik edici belgelerle birlikte 27.12.2024 tarihi saat 17:00'a kadar aşağıda belirtilen adrese sunulması gerekmektedir.” ifadelerine yer verdiği,

Tebliğ’in 79.2’nci maddesinde yer alan açıklamaya göre önemli teklif bileşenlerinin idarece belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda idarenin yukarıda yer verilen aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasına ilişkin yazısında teklifte önemli gördüğü maliyet bileşenlerine yer verildiği, bu durumda teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin tüm bileşenlerini açıklamasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı, sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede idarenin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen 3 istekliden teklifte önemli gördüğü maliyet bileşenlerinin açıklanmasını talep ettiği, söz konusu maliyet bileşenlerinin “Ferdi Kaza Sigortası (35 kişi), İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Bedeli (35 Kişi), Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk (Gıda Zehirlenmeleri dahil) Sigortası (35 Kişi)”ndan oluştuğu,

İdarenin göndermiş olduğu ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi ACS Kur. Hiz. San. ve Tic. A. Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında:

1- 24.12.2024 tarihinde Artu Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilmiş Sigorta Şirketinin merkezi (Corpus Sigorta A.Ş.) tarafından kaşelenip imzalanmış, 2.000.000 TL limitli “Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta Teklifi”ni sunduğu, bahse konu poliçede Teknik Şartname’nin 5.i ve 5.d maddelerinde de yer verilen sigorta kapsamına ilişkin ifadelere yer verildiği,

2- 24.12.2024 tarihinde Artu Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilmiş Sigorta Şirketinin merkezi (Corpus Sigorta A.Ş.) tarafından kaşelenip imzalanmış, Kişi Başı Bedeni Zarar: 1,000.000,00-TL, Kaza Başı Bedeni Zarar ve Poliçe Süresince: 6.000.000,00-TL limitli “İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Teklifi”ni sunduğu, bahse konu poliçede Teknik Şartname’nin 5.h ve 5.d maddelerinde yer verilen sigorta kapsamına ilişkin ifadelere yer verildiği,

3- 24.12.2024 tarihinde Artu Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilmiş Sigorta Şirketinin merkezi (Corpus Sigorta A.Ş.) tarafından kaşelenip imzalanmış, Kişi Başı Tedavi Tazminatı: 200.000,00- TL, Kişi Başı Ölüm ve Sürekli Sakatlık: 1.000.000,00- TL, Poliçe Süresince Toplam: 10.000.000,00-TL limitli “İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Teklifi”ni sunduğu, bahse konu poliçede Teknik Şartname’nin 5.j ve 5.d maddelerinde yer verilen sigorta kapsamına ilişkin ifadelere yer verildiği, poliçelere ilişkin tutarların sözleşme süresini kapsayacak şekilde (36 Ay) TUİK tarafından açıklanan ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan (Kasım 2024) Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi dikkate alınarak güncellendiği,

İhale üzerinde bırakılan METRANİ Entegre Hiz. Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında: BSM Sigorta tarafından 10.12.2024 tarihinde düzenlenmiş Sigorta Şirketinin Bölge Müdürlüğü (Corpus Sigorta A.Ş.) tarafından kaşelenip imzalanmış, 2024/1338244 İhale Kayıt Numaralı Tdlhzm- 2147 TPAO Batman Bölge Müdürlüğü Kristal Park Aşçılık ve Garsonluk Hizmet Alımı işinde çalıştırılacak 35 personele ilişkin ihale dokümanında yer verilen kapsam ve limitler dahilinde olduğunu ifade eden ibarelerin yer aldığı fiyat teklifini sunduğu, adı geçen isteklinin poliçelere ilişkin tutarların sözleşme süresini kapsayacak şekilde (36 Ay) TUİK tarafından açıklanan ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan (Kasım 2024) Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi dikkate alınarak güncellendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiası da yerinde görülmemiştir

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.