KİK Kararı: 2025/UH.I-65 (2 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-65
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşlt. Mer. Md.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1485926 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü - Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşlt. Mer. Md. tarafından 04.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü - Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 28.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2024 tarih ve 173160 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1637 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’de kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 2 olarak belirlendiği, ancak kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 2’den % 2,25 oranına yükseltildiği,

2. İhale kapsamında kiralanacak araçların 2023-2024 model ve 20.000 km olarak istenilmesinin ihaleye katılımı engelleyeceği gibi mevzuata da aykırılık teşkil ettiği,

3. Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde “1. Kiralanan aracın, trafiğe karşı ve araç emniyetinden işveren olarak yüklenici, kullanıcı olarak da şoför sorumludur. Trafik cezaları ile üçüncü şahıslara vereceği zararlardan idare sorumlu olmayacaktır. Ayrıca bu konuda üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı yüklenici taraf ve sorumludur. İdare bu kabil dava, şikâyet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. İdarenin bu tip taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde yükleniciye rücu hakkı bulunmaktadır. İdare bu sebepten dolayı zarara uğrarsa, doğmuş olan bu zararı yüklenici ödeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, sürücülerin idareye ve yükleniciye ait olduğu ihalede, oluşabilecek tüm zarar ve ziyandan yüklenicin sorumlu tutulmasının yanlış olduğu ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet Katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde “Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

…

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2,25’idir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına kadar düşürmeye ya da %2,5 oranına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir…” hükmü,

02.08.2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 28’inci maddesinde “31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “%2’sidir.” ibaresi “%2,25’idir.” şeklinde değiştirilmiş ve üçüncü cümlesinde yer alan “oranına” ibarelerinden sonra gelmek üzere “kadar” ibareleri eklenmiştir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sürücülü - Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

10 Adet Sürücülü, 63 Adet Sürücüsüz Toplam 73 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı (Türkiye Geneli)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik şartnamede yer alan ve yüklenici tarafından karşılanması öngörülen her türlü gider teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

% 2” düzenlemesi yer almaktadır.

02.08.2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazete’de 7524 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un yayımlandığı, söz konusu Kanun’un 28’inci maddesi ile kısa vadeli sigorta kolları prim oranının sigortalının prime esas kazancının %2,25’i olarak değiştirildiği ve ilgili değişikliğin yürürlük tarihinin ise 01.09.2024 olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin sürücülü - sürücüsüz araç kiralama hizmet alımına ilişkin olduğu, söz konusu iş kapsamında çalışacak personele ilişkin teklif cetvelinde ayrı satır açıldığı ve ihaleye ait İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2 olarak düzenlendiği, ancak aktarılan mevzuat çerçevesinde ihale tarihinde ve ihale ilan tarihinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2,25 olduğuna ilişkin hükmün yürürlükte olduğu, bu durumda İdari Şartname’de kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 2 olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu ve isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez ve Taşra teşkilatı ihtiyaçlarında kullanılmak üzere yakıtı idareye ait olup 01.01.2025 - 31.12.2025 tarihleri arası (12 ay) resmi hizmetlerin mesai saatleri içinde /dışında, şehir içinde / dışında etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin, şoförlü taşıt kiralanması hizmet alımı işidir.

ARAÇ SAYISI

MODELİ

KM'Sİ

ŞOFÖR SAYISI

YAKIT GİDERİ

YAKIT TÜRÜ

A TİPİ ARAÇ

39

2024

20.000

10

İDARE

DİZEL-BENZİN

B TİPİ ARAÇ

12

2024

20.000

İDARE

DİZEL-BENZİN

C TİPİ ARAÇ

3

2023

20.000

İDARE

DİZEL-BENZİN

D TİPİ ARAÇ

15

2023

20.000

İDARE

DİZEL-BENZİN

E TİPİ ARAÇ

2

2024

20.000

İDARE

DİZEL-BENZİN

F TİPİ ARAÇ

2

2024

20.000

İDARE

DİZEL-BENZİN

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanacak araçların özellikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. (a) A TİPİ ARAÇ ÖZELLİKLERİ

Gövde tipi van olacaktır.

Araçlar 2024 model olacaktır.

Araç Silindir Hacmi 1400 -1600 cc arası olacaktır.

Araçlar manuel vites olacaktır.

Araçlar en az 90 beygir gücünde olacaktır.

Araçlar en az % 50 ve üzeri yerli üretim olacaktır.

Araçlar en az 45 lt yakıt deposu olacaktır.

Araçlar da merkezi kilit sistemi olacaktır.

Araçların bagaj hacmi en az 700 lt olacaktır.

Araçlarda sürücü ve yolcu hava yastığı (airbag) olacaktır.

Araçlarda 4 cam elektrikli ve çalışır durumda olacaktır.

Araçlarda ABS fren sistemi olacaktır.

Araçların renkleri beyaz olacaktır.

2.1. (b) B TİPİ ARAÇ ÖZELLİKLERİ

Araçlar 2024 model olacaktır.

Araç Silindir Hacmi 1150 - 1596 cc arasında olacaktır.

4x4 olacak ve fiilen arazide çalışacaktır.

Araçlar en az 110 beygir gücünde olacaktır.

Araçlar manuel vites olacaktır.

Araç Suv tipi olacaktır.

Araçlar standartlara uygun nitelikte emniyet kemerine sahip olacaktır.

Araçların bagaj hacmi en az 471 lt olacaktır.

Koltukları deri kumaş karışımı olacaktır.

Araçlarda far sensörlü, yağmur sensörlü, elektronik park freni LED far ve geri görüş kamerası, otomatik klima olacaktır.

Araçların renkleri siyah, beyaz, veya gri tonlarında olacaktır.

Araçlarda en az 2 adet hava yastığı olacaktır.

2.1-(c)- C TİPİ ARAÇLARDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER ;

Araçlar 2023 Model olacaktır

4x4 Olacak ve Fiilen arazide kullanılabilir olacaktır.

Asgari 1968-2000 cc Motor Hacminde 205 Hp Motor Gücünde Olacaktır

10 İleri Otomatik Şanzıman

Sürücü Yolcu Yan ve Baş Hava Yastığı Sistemi

ABS : Anti Blokaj Sistemi

ASR : Anti Patinaj Sistemi

EDS : Elektronik Diferansiyel Kilidi

ESC : Elektronik Denge Kontrolü

EBV: Elektronik Fren Dağıtımı

REM:Fren Enerjisi Geri Kazanımı

Motor start-Stop Düğmesi

Bilgilendirme Sistemi

4 Kollu çok Fonksiyonlu Triptonik Kumandalı Deri Direksiyon(Aşağı-Yukarı,İleri-Geri Ayarlanabilir Direksiyon)

4 Bölge Tam Otomatik Klima

Yokuş Kalkış Destek Asistanı

Yağmur ve Far Sensörü

Katlanır ve Sağ Sola Döndürülebilir Güneşlik

Kararan Dikiz Aynası

Yol Bilgisayarı ve Hız Ayar Sistemi

Arka Park Sensörü

Kendiliğinden Ayarlanabilen Otomatik Far Yükseklik Ayarı

Elektrikli Ayarlanabilir Sürücü ve Yolcu Koltuklarında Ön Bel Destek Ayarı

Katlanabilir Arka Koltuk

Alüminyum Alaşımlı Dövme Jantlar (255/40 R18)

Deri Döşeme Olacaktır

Aracın Karma Yakıt Tüketimi ( LT/100 Km) En Fazla 10.0 Litre En Az 8.00 Litre Olacaktır

Aracın Dış Rengi Siyah Olacaktır

İç Döşeme Rengi Koyu Olacaktır

İşe Başlama Tarihi İtibariyle Araç Km si 20.000 (yirmi Bin ) Kilometreyi Geçmemiş Olacaktır

Yakıt Deposu Hacmi En az 60 Litre En Fazla 80 Litre Olacaktır

2.1-(d) - D TİPİ 15 ADET ARAÇTA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER

Gövde tipi sedan olacaktır.

Araçlar 2023 model olacaktır.

Araç Silindir Hacmi 1299- 1598 cc arasında olacaktır.

Araçlar en az 110 beygir gücünde olacaktır.

Araçlar otomatik vites olacaktır.

Araç jant çapı en az 16 inç olacaktır.

Araçlar en az % 50 ve üzeri yerli üretim olacaktır.

Araçların bagaj hacmi en az 471 lt olacaktır.

Koltukları deri kumaş karışımı olacaktır.

Araçlarda far sensörlü, yağmur sensörlü, otomatik klima olacaktır.

Araçların renkleri gri, füme, siyah veya beyaz renk tonu olacaktır.

Araçların 6 adet hava yastığı olacaktır.

2.1-(e) – E Tipi 2 ADET MİDİBÜS BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER

Araçlar 2024 Model Olacaktır

Araç En Az 151-175 bg arasında Gücünde Olacaktır.

Araçlar manuel vites olacaktır.

Araç jant çapı en az 17 inç olacaktır.

Araçlar en az % 50 ve üzeri yerli üretim olacaktır.

Araçların yakıt deposu en az 194 litre olacaktır.

Koltukları kumaş olacaktır.

Araçlarda, klima olacaktır.

Araçların renkleri beyaz renk tonu olacaktır.

Araçlarda en az 2 adet hava yastığı olacaktır.

Araçlarda direksiyon hidrolik olacaktır.

Araçlarda yolcu taşıma kapasitesi en az 16+1 kişi olacaktır.

2.1-(f) – F Tipi 2 ADET MİNİBÜSTE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER

Araçlar 2024 Model Olacaktır

Araç En Az 165 bg Gücünde Olacaktır

Araçlar 6 ileri manuel vites olacaktır.

Araç jant çapı en az 6,5X16 inç olacaktır.

Araçlar en az % 50 ve üzeri yerli üretim olacaktır.

Araçların yakıt deposu en az 70 litre olacaktır.

Koltukları kumaş olacaktır.

Araçlarda, klima olacaktır.

Araçların renkleri beyaz renk tonu olacaktır.

Araçlarda en az 2 adet hava yastığı olacaktır.

Araçlarda olacaktır.

Araçlarda direksiyon hidrolik olacaktır.

Araçlarda yolcu taşıma kapasitesi 14+1 kişi olacaktır.

Araçlar azami yüklü ağırlığı 4415 kg, boş ağırlığı 2967 kg, istiap haddi 1448 kg olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihalenin sürücülü - sürücüsüz araç kiralama hizmet alımına ilişkin olduğu, işe başlama tarihinin 01.01.2025, işi bitirme tarihinin 31.12.2025 olarak belirlendiği, Teknik Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde istenilen araçların detaylı teknik özelliklerine de yer verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan Kanun maddelerinden, idarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının ve km sınırlarının belirlenmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında kiralanması öngörülen (A), (B), (F) ve (E) tipi toplam 55 araç için 2024 model ve 20.000 km sınırı getirildiği, (C) ve (D) tipi toplam 18 araç için ise 2023 model ve 20.000 km sınırı getirildiği, kiralanacak araçlar için asgari ve azami sınırlar belirlenmeden 2024 ve 2023 şeklinde model yılı belirlenmesinin ve 20.000 km sınırı getirilmesinin söz konusu araçların temini, kullanım ve temin şartlarının farklılık arz ettiği göz önünde bulundurulduğunda rekabeti engeller nitelikte olduğu, mevzuata uygun olmayacağı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır .” düzenlemesi,

“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “1. Kiralanan aracın, trafiğe karşı ve araç emniyetinden işveren olarak yüklenici, kullanıcı olarak da şoför sorumludur. Trafik cezaları ile üçüncü şahıslara vereceği zararlardan idare sorumlu olmayacaktır. Ayrıca bu konuda üçüncü şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı yüklenici taraf ve sorumludur. İdare bu kabil dava, şikâyet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. İdarenin bu tip taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde yükleniciye rücu hakkı bulunmaktadır. İdare bu sebepten dolayı zarara uğrarsa, doğmuş olan bu zararı yüklenici ödeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı, başvuruya konu ihalenin konusunun sürücülü - sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında iddia konusu düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan genel yükümlülük düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan idarenin ihale dokümanında yer verdiği düzenlemeler ile kanunların kendisine yüklediği sorumlulukları ortadan kaldırmasının mümkün bulunmadığı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin kanunların belirlediği sınırlar dahilinde yorumlanması gerektiği, bu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasına engel olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.