KİK Kararı: 2025/UH.I-622 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-622
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Beryaş Tur. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alanya Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1266697 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılında Kullanılmak Üzere 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alanya Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 31.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılında Kullanılmak Üzere 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Beryaş Turizm Temizlik İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2025 tarih ve 177178 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/280 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararı ile söz konusu ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında Konak Kur. Per. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, ancak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ve tevsik edici belgelerinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a. Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde kiralanacak araçlarda “2012 veya üst model, en az 3 ton taşıma kapasiteli, damperli kamyon” kriterlerinin aranmasına rağmen, anılan istekli tarafından teknik kriterleri sağlamayan araçlar yönünden yapılan amortisman maliyeti açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, anılan istekli tarafından araçların bu özellikleri sağladığına ilişkin fiyat teklifinde herhangi bir şarta ve belgeye yer verilmediği; amortisman maliyetinin SMMM tarafından düzenlenmiş bulunan amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanmadığı ve amortisman tutanağının YMM ya da SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, ayrıca isteklilerin kendi malı olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklayabileceği, amortisman maliyeti üzerinden yapılan açıklamanın isteklinin ihale tarihi itibariyle sahip oldukları bir avantaj olarak savunmaya konu edebileceği, ancak ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün bulunmadığı,

b. Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının araç kiralama maliyeti yönünden mevzuata aykırı olduğu, zira Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 maddesinde belirtilen beyanın yazılmadan üçüncü kişiden fiyat teklifinin alındığı, ayrıca fiyat teklifinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, araçlara ilişkin kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, anılan istekli tarafından her bir kısım yönünden toplam 3.285 günün (365 günx9 araç) altındaki değerler üzerinden açıklama yapıldığı, anılan istekli tarafından tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin, işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün olmadığı, fiyat tekliflerinin, tespit tutanağının ve tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun kiralanacak aracın günlük bedeli olması gerektiği, ayrıca kiralama fiyat teklifinde birim “gün” olmasına rağmen teklif eki tespit tutanağı içerisinde yer alan 3 no’lu aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “gün” yerine “saat”/“adet” olarak belirtildiği,

- Anılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, anılan istekli tarafından tespit tutanağının sunulmadığının kabul edilmesi gerektiği; satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının, tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kaldığı, yine anılan istekli tarafından satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin (kamyon kiralama 3 tonluk) fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen hizmet ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan hizmetin aynı olmadığı; aracın cinsini, taşıma tonajını ve koltuk kapasitelerini göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliğinin bulunmadığı; ayrıca tespit tutanağına dayanak alınan faturanın fiyat teklifine konu malı açıkça belirtmesi ve “adı - nevi, fiyatı, miktarı” gibi verileri içermesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının mümkün bulunmadığı,

- İhale ilan tarihinin 27.09.2024 olduğu, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesi uyarınca Nisan-Eylül 2024 tarihleri aralığında bulunması gerekirken, tespit tutanağında Ocak-Şubat-Mart 2024 ve Ekim-Kasım 2024 aylarına ait faturaların kullanıldığı; ayrıca söz konusu faturaların kayıtlı olduğu 2024 yılına ait defter bilgilerine, tespit tutanağının 3’üncü kısmında yer verilmediği, başka bir ifadeyle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında 2024 yılı faturalarına dayandığı, ancak 2024 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerini sunmadığı, 2022 yılına ait tasdik tarihlerinin 2024 yılı defterlerine ait olmasının mümkün bulunmadığı, tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, vergi sisteminde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamadığı, ancak anılan istekli tarafından bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edildiği, ayrıca fiyat teklifine konu edilen iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 no’lu kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” kapsamında bulunmadığı,

- Ayrıca anılan istekli tarafından tespit tutanağı ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin eklenmediği, yine sunulan imza beyannamesinin ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak gösterilen kişiye ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak kimin seçildiği bilgisinin yer almadığı, mali müşavirin faaliyet belgesi sunulması gerekirken oda kayıt belgesi sunulmasının hukuka aykırı olduğu, ayrıca sunulan belgelerin geçerlilik tarihlerinin dolduğu, fiyat teklifinde ve tespit tutanağındaki TÜRMOB kaşesinin üzerinde bulunan sicil numarası ile tespit tutanağının meslek mensubuna ait bilgiler kısmında yer verilen sicil numarasının aynı olmadığı; fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddedilmesi gerektiği, firmanın yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkili bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmemiş olduğu,

- Kiralama fiyat teklifinde sürücü, akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmadan bu fiyat tekliflerinin alınması gerektiği; ayrıca, Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının son kısmında yer alan “fatura bilgileri tablosu”ndaki tutar ve miktar toplamlarının, tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde aktarıldığı, tespit tutanağında birim maliyetlerin hatalı hesaplandığı ve düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği, fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının mevzuata aykırı olduğu,

c. Teknik Şartname’de yer alan “…Çalıştıracağı şoförün yıllık iznini düzenli olarak kullandırmaktan sorumludur.” düzenlemesine rağmen anılan istekli tarafından işçilerin yıllık izinlerine ilişkin hiçbir hesaplama gerçekleştirilmeden işçilik maliyeti açıklamalarının yapıldığı; yine anılan isteklinin işçilik maliyeti için işveren maliyeti hariç değer olan 20.002,50 TL’yi esas alarak yaptığı aşırı düşük teklif açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, zira aylık işçilik ücretinin 24.553,08 TL üzerinden hesaplanması gerektiği, bu çerçevede ihaledeki her bir kısım yönünden sürücü maliyetinin 2.651.732,64 TL’nin (12 ay9 işçi24.553,08) altında yapılan açıklamaların uygun bulunmayarak anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

...

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır...” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 3 Ton Taşıma Kapasiteli Kamyon (18 Adet) 12 Ay 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralanması…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan Şartname’nin ekinde iş kalemleri şu şekilde belirtilmiştir.

1. KISIM (1.Kısım: 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1 No’lu Kamyon (En az 3 ton Taşıma Kapasiteli) 2012 veya üstü model. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Şoför Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır (ŞOFÖRLÜ). İNŞAAT VE ALT Y)

ay

12

…

…

…

…

9

9 No’lu Kamyon (En az 3 ton Taşıma Kapasiteli) 2012 veya üstü model. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Şoför Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır (ŞOFÖRLÜ). İNŞAAT VE ALT Y)

ay

12

2. KISIM (2.Kısım: 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

10 No’lu Kamyon (En az 3 ton Taşıma Kapasiteli) 2012 veya üstü model. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Şoför Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır (ŞOFÖRLÜ). İNŞAAT VE ALT Y)

ay

12

…

…

…

…

9

18 No’lu Kamyon (En az 3 ton Taşıma Kapasiteli) 2012 veya üstü model. (Araçlarda akaryakıt Belediye tarafından, Şoför Her türlü Bakım Onarım, Tamirat Vergi ve Harçlar Araç Sahibine ait Olacaktır (ŞOFÖRLÜ). İNŞAAT VE ALT Y)

ay

12

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.Alanya Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü, Merkez ve Şantiye hizmetlerinde 2024 yılında kullanılmak üzere; (18) adet 2012 veya üst model en az 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon şoförlü olarak Kiralanacaktır. …” düzenlemesi,

“Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “1.Araçlar 01.01.2025-31.12.2025 tarihler arası 12 (oniki) Ay olarak kiralanacaktır. …

14- Bütün araçlar (araç ve şoför dahil) olarak kiralanacaktır.

15- Bütün araçların akaryakıtı idareye aittir. Hizmet alımına konu taşıtlar akaryakıtlarını Belediyemizce gösterilen akaryakıt istasyonundan, akaryakıt dolum fişi veya taşıt tanıma sistemi ile alacaklardır. …” düzenlemesi,

“Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde “… 14-Yüklenici, şoförün Sosyal Güvenlik Kurumlarına kayıtlarını yaptırmaktan ve ödemeleri en az asgari ücret üzerinden yapmaktan sorumludur. Çalıştıracağı şoförün yıllık iznini düzenli olarak kullandırmaktan sorumludur. Yüklenici İş bitiminde Sosyal Güvenlik Kurumundan İlişik Kesme Belgesi getirecektir…

16- Yüklenici, araçlarda çalıştıracağı personellere her ne şartta olursa olsun Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücretten düşük ücret ödeyemez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Alanya Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2025 Yılında Kullanılmak Üzere 3 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralanması” işi olduğu, bahse konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 31.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, 20.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında teklifi sınır değerin altında olan ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Konak Kur. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, yine ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında sınır değerin üzerinde teklif sunan başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin 12.12.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 02.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-77 sayılı kararı ile “… Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli teklif bileşenleri belirlenerek yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde karar verildiği, söz konusu karar üzerine idare tarafından 10.01.2025 tarihinde Konak Kur. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.ye gönderilen yazıda “… operatör/şoför ile araç kiralık ise kiralama gideri esas alınarak, araç kendi malınız ise amortisman giderleri üzerinden teklif bileşenleri …” ifadelerine yer verilerek anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

16.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında Konak Kur. San. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, yine ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında başvuru sahibi isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği, bahse konu ihalenin her bir kısmı için 9 adet 2012 veya üst model, en az 3 ton taşıma kapasiteli damperli kamyon (şoför dahil) kiralanacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak;

- İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Konak Kur. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, iş makinelerine ilişkin olarak 9 adet “damperli kamyon” için kendi malı olduğunun belirtildiği, bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerekmekte olup, anılan istekli tarafından “35 ABE 103, 35 ABN 640, 35 DV 316, 25 ACT 010, 34 PK 9765, 35 BLN 516, 35 ABM 779, 35 RN 610, 35 KVZ 04” plakalı araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu, yine söz konusu araçların şirkete ait olduğuna ilişkin SMMM kaşeli araç envanteri ile araçları satın aldığını gösterir faturaların sunulduğu, bahse konu araçların ihalede istenen “2012 veya üst model ve en az 3 ton taşıma kapasiteli olma” özelliklerini taşıdığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu kısma yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- İhalenin 2’nci kısmı üzerinde bırakılan Konak Kur. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, ihale konusu araçlara ilişkin maliyetin üçüncü kişiden fiyat teklifi alınması suretiyle tevsik edildiği, bir başka deyişle araç maliyetlerinin açıklanmasında amortisman giderlerine dayalı bir açıklama sunulmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu kısma yönelik “anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının amortisman maliyeti yönünden mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak;

- İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, araç maliyetlerinin açıklanmasında amortisman giderlerine dayalı bir açıklama sunulduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu kısma yönelik “anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının araç kiralama maliyeti ile kiralama fiyat tekliflerinin tespit tutanakları yönünden mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- İhalenin 2’nci kısmı üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, iş makinelerine ilişkin olarak 9 adet “damperli kamyon” için kiralama yoluyla açıklamada bulunulduğu ve üçüncü kişiden alınan 28.10.2024 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifinde birimin adet olarak belirtildiği, fiyat teklifi üzerinde araç marka ve modelleri ile öngörülen birim fiyatların, teklif veren firmanın imzasının yer aldığı, tekliflerin SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği, ayrıca meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 28.10.2024 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, araçlarla ilgili olarak alınan fiyat teklifinde yer verilen bilgiler ile Teknik Şartname’deki araç bilgilerinin birbiri ile uyumlu olduğu, yine fiyat teklifinde ihale konusu işin süresine uygun olarak 12 aylık kiralama bedelinin öngörüldüğü,

Alınan fiyat teklifinin ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının fiyat teklifi ile örtüştüğü, ağırlıklı ortalama birim satış tutarları ile fatura bilgileri tablosu arasında uyumsuzluk bulunmadığı, bu kapsamda ağırlıklı ortalama birim satış tutarları tablosunda “en az 3 ton taşıma kapasiteli 2012 model üstü damperli kamyona ilişkin” ibaresinin yer aldığı, fatura bilgileri tablosunda “faturaya konu malın veya işin nevi” kısmının “damperli kamyon kiralama” olarak yer verildiği ve Ağustos-Eylül 2024 aylarına ait faturaların belirtildiği, 2024 yılına ilişkin yevmiye ve işletme defterinin e-defter olarak tutulduğu, envanter defterinin ise tasdik makamının “Karşıyaka 5. Noter”, tasdik tarihinin “26.12.2023”, tasdik no’sunun “41738” olarak belirtildiği, ayrıca Ek-O.6 tutanağında teklif veren firmanın imzasının bulunduğu, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı,

Satış tutarı tespit tutanağı ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesi ile imza sirkülerinin yer aldığı, bu çerçevede fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsil yetkisi bulunan şirket müdürü tarafından imzalandığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağı ekinde mali müşavirin imza beyannamesi ile faaliyet belgesinin yer aldığı, mali müşavirin faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolmadığı, fiyat teklifinde ve tespit tutanağındaki TÜRMOB kaşesinin üzerinde bulunan sicil numarası ile tespit tutanağının meslek mensubuna ait bilgiler kısmında yer verilen sicil numarasının aynı olduğu; bununla birlikte, satış tutarı tespit tutanağının bahse konu ihale ilan tarihinin (27.09.2024) içinde bulunduğu aydan önceki üç ay (Haziran-Temmuz-Ağustos 2024) veya bundan önceki üç ay (Mart-Nisan-Mayıs 2024) içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, ancak yukarıda belirtildiği üzere anılan istekli tarafından Eylül 2024’e ait fatura bilgisinin belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu kısma yönelik iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerden araçlarda kullanılacak akaryakıt giderinin idare tarafından karşılanacağı, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dahil olacağı ve her türlü bakım onarım, tamirat giderlerinin araç sahibine ait olacağı anlaşılmıştır. Anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “…operatör/şoför ile araç kiralık ise kiralama gideri esas alınarak, araç kendi malınız ise amortisman giderleri üzerinden teklif bileşenleri” ifadelerine yer verilerek anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu kapsamda “sürücü” giderlerinin EKAP işçilik modülü üzerinden açıklandığı, “akaryakıt” giderinin idare tarafından karşılanacağı için anılan istekliler tarafından açıklama yapılması gerekmediği, idarece “bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik” gibi giderlerin ise açıklama yapılması gereken önemli bileşenler olarak belirlenmediği, istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarının idarenin belirlediği önemli teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemlerine ilişkin bir açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, ayrıca anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) sunulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak;

- Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, araçların 01.01.2025-31.12.2025 tarihleri arası 12 (oniki) ay olarak kiralanacağı, bütün araçların (araç ve şoför dahil) olarak kiralanacağı, bu kapsamda yüklenici tarafından ihalenin her bir kısmı için 12 ay boyunca 9 şoförün çalıştırılacağı, yüklenicinin şoförün Sosyal Güvenlik Kurumlarına kayıtlarını yaptırmaktan ve ödemeleri en az asgari ücret üzerinden yapmaktan sorumlu olduğu, yine çalıştıracağı şoförün yıllık iznini düzenli olarak kullandırmaktan sorumlu olduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılmasının zorunlu olduğu açıklamalarına yer verilmiştir. Bu doğrultuda, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu dikkate alındığında, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılma zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

- İhalenin 1 ve 2’nci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; personel maliyetinin hesabı için EKAP işçilik hesaplama modülü evraklarının sunulduğu, bu çerçevede bahse konu her bir kısım için asgari ücretin %20 fazlası esas alınarak 3.182.078,52 TL (29.463,69 TL x 9 şoför x 12 ay) personel maliyeti öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2’nci kısmında Konak Kur. Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Anılan Kanun'un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.