KİK Kararı: 2025/UH.I-611 (26 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/009
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 26.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-611
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Azmat Araç Kiralama ve Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1666155 İhale Kayıt Numaralı “Vektörle Mücadelede Kullanılacak Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Daire Başkanlığı tarafından 03.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Vektörle Mücadelede Kullanılacak Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Azmat Araç Kiralama ve Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2025 tarih ve 178120 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/370 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları; araçlar ile bakım, yazlık ve kışlık lastik, trafik ve kasko sigorta giderlerine ilişkin fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin ilgili alanlarda faaliyet göstermediği, fiyat tekliflerinde belirtilen araçların modeli, yılı, sayısı ve teknik özelliklerinin ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, fiyat teklifleri ile dayanağı tutanaklardaki araçlara ilişkin bilgilerin uyumsuz olduğu, fatura bilgileri tablosunda araçlara ait model yılı, motor gücü ve silindir hacmi bilgilerinin yer almadığı, fiyat teklifleri ile tutanaklarda yer alan tarih ve sayı bilgilerinin tutarsız olduğu, tutanakların ekinde mükellefin yetki belgeleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer almadığı ve mükelleflerin fiyat teklifi verme yetkilerinin bulunmadığı, tutanakların ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç aylık süreler dışındaki faturalar esas alınarak düzenlendiği, bakım ve lastik giderlerine ilişkin fiyat tekliflerinin araçların toplam çalışma mesafesi, bakım ve lastik sayıları eksik gösterilerek kendileri lehine avantaj sağlandığı, sigorta giderlerine ilişkin fiyat tekliflerine gerekli teyitlerin eklenmediği gerekçeleriyle mevzuata uygun olmadığından tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

2. Erünali Otomotiv Pet. Tur. İnş. Nak. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin temsilcileri ve ortaklarına ilişkin EKAP kayıtları ile yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin farklı olduğu, tüzel kişiliğin son durumunu göstermediği, vekâletnamenin uygun olmadığı ve teklifi gönderen kişilerin temsile yetkili olmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin usullüne uygun şekilde idareye sunulmadığı, eksik veya hatalı sunulduğu, tevsik edici belge niteliğinde olmadığı, belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu, geçici teminatın usulüne uygun olmadığı, gerekli asgari teminat tutarını karşılamadığı, bilanço oranları ile iş hacmi tutarının ihalede gerekli kriterleri sağlamadığı, iş deneyim belgesinin gerekli şartları sağlamadığı, ihale konusu işe veya benzer işe uygun olmadığı, gerekli tutarı karşılamadığı, isteklinin ihale konusu araç kiralama alanında faaliyet göstermediğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun; verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyetine göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği, tekliflerini reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan düzenlemeler esas alarak aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendireceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

...

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan ‘01.12.2023-29.02.2024’ veya bundan önceki üç ay olan ‘01.09.2023-30.11.2023’ aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

...

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi ‘On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)’ tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Vektörle Mücadelede Kullanılacak Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

...

e) Miktarı: 42 Çift Kabinli Pick-Up (31Adetx12Ay) Yakıtsız 372AdetxAy, 42 Çift Kabinli Uzun Şase Pick-Up (15Adetx12Ay) Yakıtsız 180AdetxAy” düzenlemesine,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, Sigorta Vergi, Resim ve Harç giderleri dâhildir. Teknik şartnamede yer alan hükümlere göre araçların hizmet vereceği süre içerisinde oluşabilecek her türlü servis bakım, zorunlu trafik sigortası, kasko bedeli, vb. her türlü gider teklif fiyata dâhil edilecektir.” düzenlemesine,

Teknik Şartnamenin “Araçlar” başlıklı 2’nci maddesinde “a- Çift Kabinli Pick-Up, GPRS takip sistemleri, tepe lambası mevcut olacaktır. Araçlar Pülverizatörlü ULV ve Mistblower Cihazlarını taşıyabilecek büyüklükte kasaya sahip olmalıdır.

b- Çift Kabinli Uzun Şase Pick-Up: Asgari 2020 model ve üstü, en az 4+1 kişilikli, dizel, en az 95 PS gücünde, ABS, ASR, sürücü hava yastığı, yolcu hava yastığı, 4 cam elektrikli, lastik arıza göstergesi, merkezi kilit, klimalı kaloriferli,” düzenlemesine,

“Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Pick-Up

- Asgari 2020 model

- 4x2 Dizel yakıtlı

- Asgari 1800 cc silindir hacminde,

- Asgari 140 HP motor gücünde

- ABS,

- ASR,

- Sürücü Hava Yastığı, Yolcu Hava Yastığı,

- Klimalı kaloriferli

- 4 cam elektrikli

- Merkezi Kilit

Not: Kiralık Araçların, bakım ve onarım giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Çalışmada çalıştırılacak araçların yakıtları ise Belediyemiz tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

“Vektörle Mücadelede Kullanılacak Araçlar İçin Karşılanması Gereken Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “f) Araçların her türlü masrafları, bakım onarım, madeni yağ, yedek parça, lastik tamiri vergi v.b. yükleniciye aittir.

...

h) Kasko kapsamında bir riskin oluşması durumunda (kaza, çalınma v.b.) Yüklenici bilgilendirilecek, kaza/çalınma ile ilgili belge ve dokümanlar İdare tarafından Yükleniciye ulaştırılacak ve gereken her türlü işlem Yüklenicinin takibi altında yürütülecektir. Bu kapsamda; Yüklenici, araçların tesliminden önce, araçlara ait Zorunlu Mali Sorumluluk ve Kasko Sigorta Poliçelerinin birer fotokopisi ile poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin acil yardım telefonlarını ve bu durumlarla ilgili 7/24 saat hizmet verebilecek personelinin ad ve telefon bilgilerini İdareye verecektir.

...

j) Araçların periyodik bakım (hava filtresi, yağ değiştirme, balata, amortisör, antifriz vb.) neticesinde kullanım ve eskime sonucunda yapılan tamirat, yedek parça ve lastik değiştirme masrafları yükleniciye ait olup, 1 (bir) gün içerisinde yerine getirilecektir. Bakım ve onaranlarda orijinal yedek parça kullanılacaktır.

…

o) Personelin çalışma sahasında ulaşımı, ihale kapsamında istenilen pikap ile yüklenici tarafından sağlanacak, Pikaplar ve Diğer araçlar ortalama 250 km yol yapacaktır. Belirlenen km aşılması halinde araçlar dinlendirilecektir.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (oniki) aydır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin vektörle mücadelede kullanılmak üzere muhtelif özelliklere sahip 31 adet 4x2 Çift Kabinli Pick-Up ve 15 adet 4x2 Çift Kabinli Uzun Şase Pick-Up kiralama hizmeti alımı olduğu, araçların yakıt hariç her türlü bakım, lastik, trafik ve kasko sigortaları gibi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından teklifler yeterlik kriterleri açısından değerlendirildikten sonra teklifi sınır değerin altında kalan 2 istekliye gönderilen yazıda önemli teklif bileşeni olarak belirtilen “1-Teklif edilen araçların marka, model ve yılları

2-Araçların amortisman giderleri

3-Araçların trafik-kasko giderleri

4-Araçların yazlık-kışlık lastik giderleri

5-Araçların MTV giderleri

6-Araçların fenni muayene giderleri

7-Araçların periyodik bakım onarım giderleri”ne ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.

İdareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek ihalenin Altundağ Group Kur. Per. Hiz. Ara. Gıda Tem. Sağ. İlaç. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Park Yemek Tem. İnş. Nak. ve Kay. Su Tic. San. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

a) İhale konusu işte kiralanacak olan 31 adet 4x2 Çift Kabin Pick-Up ile 15 adet 4x2 Çift Kabinli Uzun Şase Pick-Up aylık gideri için Konak Kurumsal Personel Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, söz konusu fiyat teklifinde araçların “2020 Model Ford Ranger XLT 4x2 2.0 Ecoblue 170 10A/T Çift Kabin” ve “2020 Model Ford Transit 350L Çift Kabin Kamyonet 170 E6.2 AWD Trend” olarak ifade edildiği, fiyat teklifinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 31.12.2024 tarih ve 003 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve ekinde satış tutarı tespit tutanağı ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulduğu,

b) Araçların periyodik bakım ve onarım giderleri için Mevsim 1 Otomotiv İş Makinaları İnşaat Petrol Ürünleri Araştırma Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.den her bir araç için yılda 5 adet olacak şekilde alınan fiyat teklifine yer verildiği, fiyat teklifinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine tarafımca düzenlenerek onaylanan 31.12.2024 tarih ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağı ile meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin fiyat teklifin ekinde sunulduğu,

c) Araçlara ait kışlık ve yazlık lastik giderleri için Akif Ece Oto Lastik İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.den yaz ve kış için 1’er takım olmak üzere fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.12.2024 tarih ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, ekinde satış tutarı tespit tutanağı ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin bulunduğu,

d) Araçların trafik ve kasko sigortası giderleri için Özolur Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.den kiralanacak araçlara ilişkin 14.01.2025-14.01.2026 tarihleri arasında geçerli 1 yıllık sigorta poliçelerinin kullanıldığı, ekinde Axa Sigorta A.Ş.nin teyit yazısı ile yetkililerine ait imza sirkülerlerinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından araç, bakım ve onarım, lastik ve sigorta giderleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, ihale dokümanında istenilen özelliklerle uygun araçlara ilişkin fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinde ifade edilen araçlar ile dayanağı tutanaklarda yer alan araç bilgilerinin uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinin ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin üçüncü kişilerin yetkililerince verildiği, ihale sürecinde araçlara ilişkin yapılacak bakım ve lastik giderlerine ilişkin açıklamalarda ihale dokümanın dikkate alındığı, trafik ve kasko sigortasına ilişkin poliçelerin ekinde genel müdürlüğe ait teyit yazısının bulunduğu anlaşılmıştır.

Ancak, ihaleye ait ilan tarihi 06.12.2024 olduğundan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayağı tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama satış tutarının tespitinde 01.09.2024-30.11.2024 veya 01.06.2024-31.08.2024 tarihleri esas alınması gerekirken anılan istekli tarafından “2020 Model Ford Transit 350L Çift Kabin Kamyonet 170 E6.2 AWD Trend” araç ve araçların bakım ve onarım ile lastik giderleri için fiyat tekliflerindeki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının Aralık 2024 ayındaki faturalar da esas alınarak tespit edildiği, ilan ile ihale tarihi arasındaki faturalar esas alınarak tespit edilen birim fiyatlarının fiyat tekliflerine dayanak oluşturamayacağı dikkate alındığında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından ihale konusu işte kiralanacak 2 farklı türdeki toplam 46 araç için Mab Sosyal Hizmetler Araç Kiralama İnşaat Turizm İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan 2 adet kira sözleşmesinin sunulduğu, ancak kamu ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarında kira sözleşmesinin tevsik edici belge olarak kabul edilemeyeceği, sözleşmelerin sadece 21ACA396 ve 21ADY127 plakalı araçlar için olduğu, geriye kalan 44 araç için herhangi bir açıklamanın ortaya konulmadığı, sözleşmelerde araçların bakım, yazlık ve kışlık lastik, trafik ve kasko sigorta giderlerinin kiralanacak üçüncü kişi tarafından karşılanacağı ve sözleşme bedeline dâhil olduğu belirtilmekle birlikte idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen söz konusu giderler için herhangi bir belgelendirme yapılmadığı dikkate alındığında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerin tekliflerinin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenerek uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

...

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu ...

d) Vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname.

...

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

...

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

...

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

...

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. ...

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

...

birinin sunulması yeterlidir.

...

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, ... az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

...

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. ...

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

...

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya Özel sektörde yapılmış her türlü araç kiralama hizmet işi benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine,

“Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin %3’ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

...

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 02.05.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İsteklilerin teklifleri değerlendirildikten sonra alınan 24.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararından; sınır değerin üzerinde ilk geçerli teklif sahibinin 28.979.880,00 TL teklifi ile Erünali Otomotiv Pet. Tur. İnş. Nak. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin olduğu, başvuru sahibinin teklifinin de geçerli olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli adına teklifin e-imza kullanılarak elektronik ortamda Mehmet Sabri Erünali tarafından gönderildiği, yeterlik bilgileri tablosu üzerinden EKAP aracılığıyla ulaşılan ticaret sicili sorgulama sonucundan; tüzel kişiliğin ortaklarına ilişkin “Latif Erünali, Ortaklık Oranı: 20000000,00/20000000,00” bilgisi ile yöneticilerine ilişkin “Latif Erünali, Müdür, Münferiden Temsile Yetkili, Başlangıç Tarihi:11.04.2016, Bitiş Tarihi:-” bilgisine ulaşıldığı, Batman 9. Noterliğince düzenlenen 27.11.2023 tarihli vekâletnameyle Latif Erünali tarafından ihalelere şirket adına katılmaya Mehmet Sabri Erünali’nin yetkilendirildiği görülmüştür.

İstekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bilanço değerlendirmesi için 2023 yılı esas alınarak “1,52432783” cari oran, “0,60534073” öz kaynak oranı ve “0,3554453” kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı bilgisi ile iş hacmi değerlendirmesi için 2023 yılına ait *****797,75 TL tutarındaki toplam ciro bilgisine yer verilmiştir.

İsteklinin yeterlik bilgileri tablosu üzerinden ulaşılan “2020/45349-4028503-1-2” EKAP sayılı iş deneyim belgesinin; Batman Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünün 01.11.2022 kabul tarihli “913 Günlüğüne Araç Kiralama Hizmet Alım İşi, 2020/45349” işinden elde edilen 5.517.160,00 TL tutarındaki yüklenici iş bitirme belgesi olduğu görülmüş olup, %30 hissesine düşen iş deneyiminin güncel tutarı 13.409.984,61 TL olarak tespit edilmiştir.

İstekli tarafından 28.979.880,00 TL teklif verilen ihaleye ait yeterlik bilgileri tablosundaki “M101012524120362R” Takasbank referans numaralı geçici teminat mektubu bilgisinin; 02.05.2025 tarihine kadar geçerli ve 900.000,00 TL tutarında olduğu görülmüştür.

Yeterlik bilgileri tablosu sunulan ve teklifleri elektronik ortamda verilen ihalelerde tüzel kişi olan isteklilerin yöneticilerine ve ortaklarına ilişkin bilgilerin EKAP’tan alındığı, anılan isteklinin ortaklarına ve yöneticilerine ilişkin EKAP kayıtları ile ticaret sicili bilgilerinin uyumlu olduğu, istekli adına teklifin tüzel kişiliği münferiden temsile yetkilisince verilen vekâletnameye istinaden yetkili kişi tarafından e-imza kullanılarak gönderildiği anlaşılmıştır.

2023 yılına ait bilanço ve gelir tabloları EKAP üzerinden incelendiğinde; bilanço oranları ile toplam ciro tutarlarının yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerle aynı olduğu, bilanço oranlarının ihaleye katılımda gerekli oranları sağladığı, isteklinin iş hacminin teklifine göre gereken asgari tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.

İhaleye katılımda isteklilerden teklif bedelinin %25’inden az olmamak üzere ihale konusu veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge istenildiği, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken EKAP’a kayıtlı iş bitirme belgesinin kullanıldığı, araç kiralama hizmetinden elde edilen iş deneyim belgesinin idarece belirlenen benzer iş düzenlemesine uygun olduğu, belgeye konu işin kabul tarihinin ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içerisinde olduğu, belgeye konu işin sözleşme tutarı üzerine yapılan iş artışı eklenerek düzenlendiği, iş deneyim belgesinin güncel tutarının teklife göre sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Elektronik geçici teminat mektuplarının standart formda yer alan unsurlarının tamamını bulundurduğunun kabul edildiği ve geçici teminatın isteklinin teklifine göre gerekli asgari tutar ile süreyi karşıladığı dikkate alındığında otomotiv alanında faaliyet gösteren isteklinin ihaleye katılımda istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun hükmünün öngördüğü “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Altundağ Group Kur. Per. Hiz. Ara. Gıda Tem. Sağ. İlaç. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Park Yemek Tem. İnş. Nak. ve Kay. Su Tic. San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.