KİK Kararı: 2025/UH.I-574 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-574
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erlab Laboratuar Sistemleri Medikal Bilgi Teknolojileri İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Artvin İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1512972 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Yılları Artvin İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri Puan Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Artvin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 10.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Yılları Artvin İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri Puan Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Erlab Laboratuar Sistemleri Medikal Bilgi Teknolojileri İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2025 tarih ve 177177 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/279 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ürünün, Teknik Şartname’nin B.12, C.2, C.11, C.19, C.21, C.22, C.23, C.30, C.2.1 maddelerinde belirtilen koşulları karşılamadığı,

2. Aynı istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1, 79.2.2.1 ve 79.2.2.7 maddelerine aykırılık içerdiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ikinci fıkrasında ihale konusu iş “Artvin İl Sağlık Müdürlüğü 6 Kısım Puan Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” olarak tanımlanmış olup, ihalenin başvuruya konu üçüncü kısmının “Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Tam Otomatik ve Yarı Otomatik (Strip Okuyucu) İdrar Cihazları Test Alımı” olduğu,

Aynı Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: {Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin B.21 maddesinde “Satıcı firma ihale dosyasına cihazın istenilen özelliklerini özetleyen orijinal kataloğunu koymalıdır ve ihale uhdesinde kalması durumunda cihazların Türkçe yazılmış kullanım kılavuzunu muayene sırasında laboratuvar sorumlusuna teslim etmelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Şartname’nin başvuruya konu maddelerinde, kullanılacak cihaz ve kitlere ilişkin muhtelif özelliklere yer verildiği görülmüştür.

Özetle, İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesine göre aynı Şartname’nin yedinci maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, Şartname’nin yukarıda yazılı 7.5.4. maddesinde Teknik Şartname’nin herhangi bir düzenlemesine atıf yapılmadığı, bu nedenle Teknik Şartname’de istenilen şartların sağlandığına ilişkin denetimin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idare tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği ve ürünlerin uygun bulunmaması halinde uygulanacak yaptırımların kamu ihale mevzuatında belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister...” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde açıklama yapılarak, idarelere ihale konusu işin yürütülmesinde teklif fiyatına dahil edilmesi gereken giderlerden işin esasını oluşturan kalemleri sorgulaması gerektiği belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıda yer verilen hükümleri kapsamında, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama talebinde, idarelerce teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile başvuru sahibine ait teklifin sınır değerin altında kaldığı, idarece, bahse konu istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında teklifte önemli olduğu değerlendirilen bileşenlere yer verilmeksizin İdari Şartname’nin yukarıda yazılı 33’üncü maddesine atıfla açıklama talebinde bulunulduğu, diğer bir deyişle sorgulamada işin esasını oluşturan önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği görülmüş olup, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, sınır değer tutarı altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak ihalenin başvuruya konu üçüncü kısmının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 78.878,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, üçüncü kısımda sınır değer altında teklif sunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda idarece yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.