KİK Kararı: 2025/UH.I-573 (19 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/008
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 19.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-573
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Asur Nakliyat Yemek Gıda İnşaat Temizlik Medikal İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1468584 İhale Kayıt Numaralı “TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin İli Yenice Lojistik Merkezinde Bulunan İşyerlerinde Çalışan İşçi ile Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü tarafından 28.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin İli Yenice Lojistik Merkezinde Bulunan İşyerlerinde Çalışan İşçi ile Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Asur Nakliyat Yemek Gıda İnşaat Temizlik Medikal İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 13.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.01.2025 tarih ve 176867 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/252 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin tekliflerini aşırı düşük açıklamalarının 2024 yılının ilk 6-7 ayına ait olduğu, 2024 yılı gıda enflasyonun kasım ayı itibariyle yıllık % 48,57 oranında olduğu, söz konusu ihale kapsamında işin 01.01.2025-31.12.2025 tarihleri arasında olacağı, teklif edilen fiyata sözleşme süresi boyunca ek fiyat farkı verilmeyeceği, 2025 yılı verileri ve enflasyon oranları da dikkate alındığında söz konusu işi teklif edilen fiyattan yapacağına dair vermiş olduğu açıklamanın uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuru sahibi isteklinin çiğ girdileri 24.12.2024 tarihli Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (fatura tarihleri 31.10.2024) ve ticaret borsası fiyatları (Ankara Ticaret Borsası 01.01.2024-31.07.2024, Nusaybin Ticaret Borsası 01.0.1.2024-31.07.2024, Erzurum Ticaret Borsası 01.01.2024-31.07.2024, İstanbul Ticaret Borsası 01.01.2024-31.07.2024, Kızıltepe Ticaret Borsası 01.01.2024-31.07.2024, Balıkesir Ticaret Borsası Haziran 2024, Gaziantep Ticaret Borsası Haziran 2024, Adana Ticaret Borsası Haziran 2024, Bursa Ticaret Borsası Haziran 2024, Karacabey Ticaret Borsası Haziran 2024, Edirne Ticaret Borsası Haziran 2024, Denizli Ticaret Borsası 01.06.2024-30.06.2024, İzmir Ticaret Borsası Mart 2024, İzmir Ticaret Borsası Haziran 2024, Trabzon Ticaret Borsası Haziran 2024) ile açıklamış olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen düzenlemelerine uygun olarak aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamada ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde satış yapılmış olması (31.10.2024) ile ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgilerin esas alınması şartlarını taşıdığı, kullanılan ticaret borsası fiyatlarının ise borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeler ile açıklanmış olduğu, mevzuata uygun olarak açıklanmış olan fiyatlara ilişkin herhangi bir güncelleme yapılması zorunluluğu bulunmadığı görüldüğünden “söz konusu işin teklif edilen fiyattan yapacağına dair vermiş olduğu açıklamanın uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 78.855,00 TL başvuru bedelinin Kurumun şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 78.855,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.