KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/001
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 02.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-50
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nilka Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1331510 İhale Kayıt Numaralı “Hizmet Aracı Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 19.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hizmet Aracı Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Nilka Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2024 tarih ve 171949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1490 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinin boş bırakılması durumunun Tip Sözleşme’nin 39 nolu dipnotuna aykırı olduğu,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerde ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranı ile aylık hakediş üzerinden ceza kesileceğine ilişkin çelişkili ifadelerin yer aldığı, ceza oranlarının yazı ve rakamsal olarak birbiriyle bağdaşmadığı, özel aykırılık hallerinin ardı ardına veya aralıklı mı uygulanacağının düzenlenmediği, ihtar yapılıp yapılmayacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmediği, toplam özel aykırılık halinin 350 şeklinde belirtilmesine rağmen özel aykırılık halleri tablosunda toplam 420 olarak belirtildiği, anılan durumun çelişki oluşturduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde hakedişlerin 30 gün içinde tahakkuka bağlanarak, bu tarihten başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağına düzenlemesine karşın Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı’nın ödeme planına göre ödeme yapılacağına ilişkin ifadeye de yer verildiği, anılan düzenlemelerin birbiri ile bağdaşmadığı ve belirsizliğe neden olduğu,

4. İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde fiyat farkı formülüne ve uygulanacak katsayılara yer verildiği, 08.11.2024 tarihinde düzenlenen zeyilname içerisinde işçilik hesaplamalarına ilişkin yeni düzenlemelere yer verilmesine karşın fiyat farkı formülündeki a1 oranının güncellenmediği, b3 oranının da hatalı belirlendiği, anılan durumun sözleşmenin uygulanması aşamasında hatalı ödemelere yol açacağı,

5. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde teknik özellikleri belirtilen 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yılı listesinde yerli muhteva oranlarını karşılayan yerli menşeili araçların bulunmadığı, anılan Teknik Şartname düzenlemesinin mevzuata uygun olmadığı,

6. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde araçların gruplarına ve özelliklerine yer verildiği, 7 nolu grupta yer alan minibüs’ün Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usulleri Düzenleyen Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında yer alan araçlar içerisinde yer almadığı,

7. Teknik Şartname içeriğinde ihale kapsamında çalıştırılması öngörülen araçlara ve teknik özelliklere yer verildiği, anılan düzenlemeler içeriğinde kapasite, motor gücü, uzunluk, genişlik, renk özelliklerinin net olarak belirtildiği, en az veya en çok gibi katılımı genişletici ifadeler yerine net ve kesin ölçülerin verilmesinin rekabeti daralttığı,

8. İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde “İhalenin sonuçlanma süresinin gecikmesi durumunda işin başlangıcı sözleşme imzalandıktan sonra yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşme Tasarısı’nda 9.1’inci maddesinde ise işin başlama tarihinin 01.12.2024 olarak düzenlendiği, anılan düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği, ayrıca ihale tarihi ile işe başlama tarihi arasında kısa bir zaman olduğu, araç parkı hazır olmayan istekliler için anılan durumun rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

9. İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yüklenicinin sözleşme sonrasında Denizli İli Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırları içerisinde ofis kurmasının istenildiği, anılan giderin teklif fiyata eklenmediği, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı, anılan durumunda mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

10. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler içeriğinde ihale konusu işte çalıştırılacak olan şoförlere ilişkin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, iş sağlığı güvenliği gibi giderlere ilişkin somut düzenlemelere yer verilmediği, anılan giderlere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı, Teknik Şartname içeriğinde diğer tüm giderlerin yükleniciye ait olduğu ve teklif fiyata dahil olduğu belirtilmesine rağmen tüm giderlerin neler olduğuna ilişkin somut düzenlemelerin yer almaması durumunun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “İşlerin bakımı” başlıklı 21’inci maddesinde “Yüklenici, işe başlama tarihinden işlerin tümü için kabul belgesinin tanzim edildiği tarihe kadar işlere, malzemelere ve tesise gereken özen ve bakımı gösterme sorumluluğu altında olacaktır.

Yüklenici, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacaktır.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan 39 numaralı dipnotta “İhale konusu hizmet alımlarında, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde bunlara ait şartlar ayrıntılı olarak burada belirtilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hizmet Aracı Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 275 adet araç kiralanması, 20 adedi şoförlü” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç) ve harç giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Kasko Sigortaları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortaları, araçların her türlü bakım ve onarım giderleri (Akaryakıt ve Ad-Blue dışında ), Yakıt Güvenlik Seti, Araç Takip Sistemi, çalıştırılan personele ait tüm masraflar ile Teknik Şartnamede belirtilen diğer tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “…4.2. Kiralanacak araçlarda her türlü lastik, yağ, antifriz, hidrolik, filtre, kayış, hortum, iş makinesi tırnak ucu, kırıcı ucu tamir, bakım, onarım, yedek parça vb. dâhil tüm giderler yükleniciye aittir. Ayrıca aracın çalışmasını engellemeyen fakat sürücü ve yolcu için tehlike arz eden veya kurum imajını kötü gösteren küçük tamiratlar; üç gün içinde Yüklenici tarafından yaptırılacaktır.

Araçlarda yapılan periyodik kontrol belgelerini İdarenin İş Sağlığı ve Güvenliği Şube Müdürlüğüne yazılı olarak zamanında bildirecektir.

…

4.4. Araçlardan kaynaklanan (gerekli bakım ve onarımlarının yapılmaması vb.) trafik cezaları, 3. şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluk tamamen Yükleniciye aittir.

…

4.15. Araçların periyodik bakımları çalışma saatleri dışında yapılacaktır. Araçlar arızalandığı takdirde, araç muayenesi, servis ve bakıma gidecek araçların yerine, hizmetten çekildiği süre 1. takvim günü sayılarak araçlar için 3 takvim günü mesai başlangıcına kadar teknik şartnameye uygun başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar

33.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasında Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinin boş bırakılmasının Tip sözleşmenin 39 numaralı dipnotuna aykırı olduğu iddia edilmekte olup, yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinin boş bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, yüklenicinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacağı, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerini yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacağı, ihale konusu hizmet alımlarında, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde bunlara ait şartlara Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde ayrıntılı olarak yer verileceği anlaşılmıştır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmekle birlikte Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların bakım-onarım ve yedek parça hizmetlerine ilişkin şartlara yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idare tarafından ihale konusu iş kapsamında ihtiyaç duyulması halinde montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça hizmetlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde yer verileceği, bu kapsamda her ne kadar ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinin boş bırakıldığı görülse de idare tarafından araçların bakım-onarım ve yedek parça hizmetlerine ilişkin şartların ayrıntılı düzenlemelerine Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yer verildiği, dolayısıyla söz konusu hususlara ilişkin ayrıntılara Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddesinde yer verilmese de ihale dokümanının bir bütün olduğu ve bahse konu düzenlemelere Teknik Şartname’de yer verildiği görüldüğünden bu konuyla ilgili ihale dokümanında herhangi bir belirsizliğin olmadığı, söz konusu düzenlemenin tekliflerin hazırlanması açısından belirsizliğe mahal verecek bir durum oluşturmadığı, bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 3'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 350 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

1

Sözleşme süresi içerisinde arıza, kaza, teçhizat/donanım yetersizliği, belge eksikliği vb. nedenlerden dolayı araç çalışmaz ise söz konusu sorunlar giderilinceye kadar araç için puantaj düzenlenmeyecektir. Sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1. takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6?da tanımlanan araçlar için 2. takvim günü mesai başlangıcı kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,1

100

2

Sözleşme süresi içerisinde arıza, kaza, teçhizat/donanım yetersizliği, belge eksikliği vb. nedenlerden dolayı araç çalışmaz ise söz konusu sorunlar giderilinceye kadar araç için puantaj düzenlenmeyecektir. Sorunun devam etmesi halinde, sorunun tespitinden sonraki iş günü 1. takvim günü sayılarak grup 1-2-3-4-5 ve 6?daki araçlar hariç (madde 1?de belirtilmiştir.) 5.takvim günü mesai başlangıcına kadar araca ait sorunlar giderilmez ve teknik şartnameye uygun araç temin edilemezse günlük araç başına cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,3

100

3

Yüklenici, İdarenin hak ediş ödemesini beklemeden çalıştırılan personelin aylık maaş ödemelerini her ayın en geç 20. (yirminci) gününe kadar personelin banka hesabına ödeyecektir, ödenmediğinin tespit edilmesi halinde her takvim günü için personel başına ceza kesilecektir.

On Binde
0,06

50

4

Yüklenici, işin başlangıç tarihinden itibaren getirmediği her bir araç için günlük ceza uygulanacaktır

On Binde
0,5

100

5

Personele verilecek iş kıyafetlerinin Teknik Şartnamede belirtilen düzenlemeye uygun olarak zamanında teslim edilmemesi durumunda o ayki hakedişinden en fazla bir kere, cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,5

10

6

Tüm araçlarda İdare tarafından onayı alınan belirli ölçülerde ve yeterli sayıda T.C.Denizli Büyükşehir Belediyesi ve DESKİ logoları yüklenici firma tarafından (solan sökülen deforme olan dahil) yaptırılacaktır. Yüklenicinin araçlara Logo işlemlerini zamanında yaptırmadığı kontrol teşkilatının her tespitinde cezai işlem uygulanacaktır.

On Binde
0,2

60

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

1

Yüklenici, İdare veya T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi personeli mülkiyetinde olan araçları kiralayamaz. Bu durumun İdarece tespit edilmesi halinde

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarelerin Kanun kapsamında yapacağı hizmet alımı ihalelerinde Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde gerekli düzenlemeleri ayrıntılı şekilde yapmaları gerektiği, anılan madde içerisinde özel aykırılık hallerine, özel aykırılık hallerinin oluşması durumunda kesilecek olan ilk sözleşme bedeli üzerinden ceza oranlarına, sözleşmenin feshedilmesini neden olacak olan her bir özel aykırılık hallerinin tekrar sayısına ve toplam özel aykırılık hal sayısına, bir defa bile gerçekleşse dahi sözleşmenin feshine neden olabilecek olan ağır aykırılık hallerine, ağır ve özel aykırılık halleri dışında kalan aykırılık halleri dışında kalan aykırılık durumlarına ilişkin genel ceza oranlarına yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesi incelendiğinde, özel aykırılık hallerinin ayrı ayrı olarak tabloda düzenlendiği, anılan aykırılık hallerinin tespiti durumunda kesilecek olan cezaların ilk sözleşme bedeli oranı cinsinden miktarlarına yer verildiği, sözleşmenin feshedilmesini gerektirecek toplam özel aykırılık sayısının 350 olarak belirtildiği ve tabloda belirtilmiş olan herhangi bir özel aykırılık halinin toplam tekrar sayısına da yer verildiği, ağır aykırılık halinin ayrıca düzenlendiği, özel ve ağır aykırılık halleri dışında aykırılık hallerine ilişkin cezanın ilk sözleşme bedelinin onbinde 3’ü olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan Sözleşme Tasarısı düzenlemelerinin başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda incelenmesi neticesinde, tüm ceza oranlarının ilk sözleşme bedelinin oranları şeklinde belirlendiği, ceza oranlarının yazı ve rakamla birbiri ile uyumlu olduğu, özel aykırılık hallerinin toplamının 350 sayısına ulaşması durumunda ve herhangi bir özel aykırılık halinin kendi satırında belirtilen tekrar sayısına ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan 420 sayısının tablodaki her bir özel aykırılık tekrar sayılarının toplamı olduğu, sözleşmenin özel aykırılıklar nedeniyle feshi için gerekli toplam aykırılık sayısının tüm özel aykırılıklar için belirlenen toplam sayıyı aşmayacak şekilde idarece belirlenebileceği, ilgili maddede toplam özel aykırılık sayısının 350 olarak belirlenmesinin idarenin takdir yetkisi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, özel aykırılık hallerinin her birinin kendi içerisinde bir aykırılık olduğu ve her birinin oluşması durumunun bir kez olarak ele alınması gerektiği, sözleşmenin feshini gerektiren durumlarda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin de belirtildiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı maddesi içerisinde yer alan 12.1’inci alt maddesine ilişkin 21 nolu dipnotunda “İdarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yer belirtilecektir.” açıklaması,

22 nolu dipnotunda ise “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yüklenici ve Kontrol Teşkilatı, Hakediş Raporunu imzaladıktan sonra Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın ödeme planına göre ödeme yapılır. Yüklenici ayın bitiminde hakediş talep dilekçesini ilgili evrakları ile birlikte İdareye sunacaktır. İdare hak ediş bilgilerinin kontrolünü yapıp ilgili birimlerin onaylarından sonra tahakkuk ettirilecek ücret ödenecektir. Yüklenici, İdarenin hak ediş ödemesini beklemeden çalıştırılan personelin aylık maaş ödemelerini her ayın en geç 20. (yirminci) gününe kadar personelin banka hesabına ödeyecektir. Personele ödediği aylık maaş ödemelerinin ödendiğini gösteren banka dekontunu / makbuzunu idare istediği hallerde verecektir.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Genel Şartname maddesinde, Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi öngörülen ve Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmeli hizmet işlerinde hakediş ve ödemelere ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verildiği, Tip Sözleşme’nin anılan dipnotlarında ise Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde idarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yerin belirtilmesi gerektiğinden bahsedildiği, idare tarafından “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı”nın belirtildiği, ayrıca anılan madde devamında ödeme planı ve şartlarının, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre ihaleyi yapan idarece belirlenerek söz konusu madde içerisinde düzenleneceğinin belirtildiği, idare tarafından hakediş ve ödemelere ilişkin bilgilere aynı madde içerisinde yer verildiği, maddenin devamında “Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” hususlarının yer aldığı, anılan madde içerisinde Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ödeme planı dahilinde ödemenin yapılacağından bahsedildiği, anılan ödeme planının Genel Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde belirtilen durumlara aykırılık taşıdığına ilişkin net bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde yer alan düzenlemelerin uyumsuz olduğu ve belirsizlik yarattığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir.

Malzeme hariç yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2) ve nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) girdilerinin her biri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), akaryakıt (idare tarafından karşılanmaması halinde b1), araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2), varsa donanım dahil makine ve ekipmanın amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen bakım onarım, sigorta ve enerji gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 78’inci maddesinde “78.1.3 Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.

…

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç) ve harç giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Kasko Sigortaları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortaları, araçların her türlü bakım ve onarım giderleri (Akaryakıt ve Ad-Blue dışında ), Yakıt Güvenlik Seti, Araç Takip Sistemi, çalıştırılan personele ait tüm masraflar ile Teknik Şartnamede belirtilen diğer tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,029

Fiyat Farkına İlişkin Esaslar?ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0,3413

Go, Gn

Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,6297

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s." sütunundaki sayı

Fiyat Farkı Açıklamaları
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Yürürlükte olan Fiyat Farkı Esaslarına göre fiyat farkı ödemesi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

08.11.2024 tarihinde idare tarafından düzenlenen zeyilname içeriğinde, birim fiyat teklif cetvelinin işçilik satırlarına ilişkin olarak değişikliğe gidildiği anlaşılmış olup birim fiyat teklif cetvelinin zeyilname öncesinde ve sonrasındaki hallerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Zeyilname Öncesi

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför (Asgari Ücret + %10)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

20,00

22

Zeyilname Sonrası

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför (Asgari Ücret + %10)2024(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

20,00

1

2

Şoför (Asgari Ücret + %10)2025(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

20,00

12

3

Şoför (Asgari Ücret + %10)2026(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

20,00

9

Anılan Tebliğ maddeleri gereğince, şikâyete konu ihalenin konusu olan şoförlü araç ve iş makinası kiralama işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olarak ele alınması gerektiği, işin süresinin 20 ay olduğu, mevcut işin sözleşme sürecinde fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu, yaklaşık maliyet ve ihale dokümanının ilgili düzenlemeleri doğrultusunda şikayete konu ihalede teklif fiyata dahil masrafların genel olarak tam zamanlı çalışacak olan şoförlere ilişkin giderleri, araçların kiralama ve/veya amortisman maliyetleri, bunun yanında araçların bakım, onarım vb. giderleri şeklinde ele alınabileceği, idarenin yaklaşık maliyeti bu şekilde oluşturduğu, Tebliğin anılan maddesinde yer verilen örneğe uygun olarak idare tarafından a1, b3 ve c katsayılarını yaklaşık maliyetini de göz önünde bulundurarak ve toplamları bire eşit olacak şekilde belirlemeleri gerektiği, idare tarafından anılan hususlar göz önüne bulundurularak a1, b3 ve c katsayıların sırasıyla 0,029, 0,3413 ve 0,6297 olarak belirlendiği, anılan katsayıların yaklaşık maliyet bileşenleri ile uyumlu ve yukarıda anılan mevzuat maddelerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından düzenlenen zeyilname incelendiğinde, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen şoförlere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelindeki satırlarda bir değişikliğe gidildiği, ancak toplam çalışılacak işçi ve/veya ay sayısında bir değişiklik olmadığından, yaklaşık maliyet içeriğindeki işçilik maliyetinde bir değişiklik yaratmayacağı, bu nedenle fiyat farkı formülünde yer alan “a1” katsayının zeyilname sonrasında değiştirilmesini gerektirecek bir durumun olmadığı, idare tarafından belirlenmiş olan katsayıların toplamının (1,00)’e eşit olduğu, kiralanan araçların akaryakıt giderlerinin teklif fiyata dahil edilmediği hususları göz önüne alındığında idare tarafından b3 ve c katsayılarının toplamının yaklaşık maliyetteki giderler ile uyumlu olarak belirlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin fiyat farkı formülüne yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinde “Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler ve döner sermayelerin yıl içinde her ne şekilde olursa olsun edinebilecekleri taşıtların cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı yılı bütçe kanunlarına bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilir.

Yukarıda sayılanlar dışında kalan kurum ve kuruluşlar tarafından bu Kanun gereğince taşıt edinilebilmesi, edinilecek taşıtın cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı gösterilmek suretiyle önceden alınmış Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır. Ancak, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahallî idare birlikleri kendi meclislerinin kararı ile taşıt edinirler.

Ancak, Avrupa Birliği ile yürütülen mali işbirliği kapsamındaki projelerle ilgili olarak yıl içerisinde alınması gerekli görülen taşıtlar ile Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinde kullanılmak üzere yıl içerisinde hibe edilen taşıtlar Cumhurbaşkanı kararı ile edinilebilir.

İçişleri Bakanlığınca lüzum görüldüğü takdirde, bu Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde yazılı "İl Valileri" taşıtları, gelir durumu müsait olan il özel idare bütçelerinden de satın alınabilir.

Bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usullerin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;

…

e) Yabancı menşeli taşıt: Kanunun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtları,

ifade eder.” hükmü,

“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesi, Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.” hükmü,

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Kasko Değer Tablosu

Kasko Değer Tablosunda Listelenen araçlar için fiyat teklifi; taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (2024 Ekim Ayı) itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. İstekliler kasko değer listesi tablosunu eksiksiz doldurup yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırına yükleyeceklerdir.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “Teknik özelliklerine yer verilen Grup 1-2-3-4-6-7 ve Grup 9’ da yer alan araçlarla ilgili teklifler 237 sayılı taşıt kanunu, 17.03.2016 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 02.10.2024 Tarih ve 29137 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen şartlara uygun olarak verilecektir.” düzenlemesi yer almakta olup Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde tablo halinde ihale konusu iş kapsamında kiralanması öngörülen araçlara yer verildiği, anılan Şartname ekinde her bir aracın taşıması gereken teknik özelliklerine ayrıntılı şekilde yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aktarılan maddelerinde, idarelerin alınacak hizmetin teknik kriterlerine Teknik Şartname içeriğinde yer vermelerinin gerektiği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği, belli bir marka veya modele yönelik düzenlemelerden kaçınılması gerektiği, alımı yapacak idarelerin kendi ihtiyaçlarını belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, anılan takdir yetkisinin Kanun’un 5 ve 12’nci maddeleri ile sınırlı olduğu anlaşılmış olup anılan hukuki yorum doğrultusunda idarelerin teknik özellikleri belirleme aşamasında mümkün olduğu ölçüde net değerlerden kaçınmaları gerektiği, “en az”, “en çok” veya aralık değerler belirlenmesinin rekabetin azami derecede arttırılması açısından önem arz ettiği,

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, ihale konusu iş kapsamında kiralanması öngörülen araçlar içerisindeki binek araçlar, minibüsler ve kamyonetlerin 237 sayılı Taşıt Kanunu, 17.03.2016 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usullere uygun olması gerektiği, isteklilerin teklifleri kapsamında Kasko Değer Tablosunu da sunmalarının zorunlu olduğu, 237 sayılı Taşıt Kanunu ve Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usullere uygun olmayan araçları teklif eden isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ayrıca sözleşme sürecinde bu esas ve usullere uygun olmayan araçlar ile işin ifasının mümkün olmayacağı, anılan durumda yüklenicinin cezai yaptırımlarla karşılaşacağı anlaşılmıştır.

Anılan teknik düzenlemeler içerisinde 3 adet binek aracın siyah, diğer binek araçların ise beyaz renk olması gerektiğinin belirtildiği, anılan binek araçlara ilişkin belirlenmiş olan siyah ve beyaz renklerin normal piyasa koşullarında kolaylıkla temin edilebileceği, anılan renklerin rekabeti engeller nitelikte olmadığı,

Başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname içerisinde verilen araç özelliklerini karşılayan ve aynı zamanda 237 sayılı Taşıt Kanunu ve Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usullere uygun araçların bulunmadığı iddia edilmekle birlikte ilgili yerli muhteva oranına haiz olmayana araçların teklif edilemeyeceği ve idarenin anılan esaslara ve usullere uygun olmayan araçları kabul edemeyeceği, anılan düzenlemelerin ihaleye katılım sağlayacak istekliler arasında eşitsizliğe yol açmayacağı,

Teknik Şartname ekinde yer alan araçların teknik özelliklerine ilişkin düzenlemeler incelendiğinde, araçların motor hacmi, motor gücü, yakıt depo hacmi, araç ağırlığı gibi kritlerlerin en az, en çok ve aralık değerler şeklinde düzenlendiği anlaşılmış olup anılan değerlere ilişkin düzenlemelerin mevzuata uygun olduğu,

7. grup 2 adet minibüse ilişkin belirlenmiş olan teknik kriterler incelendiğinde ise, “Araç Ölçüleri: Uzunluk en az 400cm, genişlik 150cm ve yükseklik 60cm olacaktır. Koltuk sayısı en fazla 9 kişi olmalıdır.” düzenlemesine yer verildiği, minibüslerin yalnızca genişliklerinin ve yükseklilerinin olması gereken net ölçülerine yer verildiği, ihale konusu işte 275 araç ve iş makinasının kiralanacağı hususu göz önüne alındığında, 2 adet minibüs için belirlenmiş olan genişlik ve yükseklik ölçülerinin mevzuatın idareye ihtiyacına uygun aracı belirlemeye yönelik tanımış olduğu takdir yetkisi içerisinde değerlendirebileceği kanaatine varılmış olup başvuru sahibinin anılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

…

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü,

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde “Tablo l'deki Grup 1-2-3-4-6-7 ve Grup 9’ da yer alan araçlar, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usulleri düzenleyen Bakanlar Kurulu kararı gereğince “aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta, fenni muayene ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.” hükmü uygulanacaktır.

Kiralanacak araçların bilgileri, teknik özellikleri ve araçlarda bulunacak avadanlık ve ekipmanlar şartname ekinde sunulmuştur.” düzenlemesi yer almakta olup Tablo I’de yer alan 7 nolu grup içerisinde 2 adet minibüse yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) şoför giderleri dâhil hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamından fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up cinsi araçların anılan kuralın dışında tutulduğu ve anılan Yönetmelik kapsamında “minibüs”e yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu sürücülü sürücüsüz taşıt kiralanması işinde binek araç, minibüs, kamyonet, vidanjör, ekskavatör, beko loader, kanal açma, kombine, panelvan cinsi araçların kiralanacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespitler ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de “minibüs”e yönelik bir belirleme yapılmadığı, bir başka deyişle bahsi geçen esas ve usullerde minibüs”ün kasko değer listesinin %2’sine tabi olduğuna yönelik bir sınırlama getirilmediği anlaşılmakla beraber kamu ihale mevzuatında idare tarafından söz konusu hususa ilişkin düzenleme yapılmasında bir engel bulunmadığı, bu itibarla idarenin ihtiyacı kapsamında istenilen minibüse yönelik yapılan düzenlemenin idarenin takdirinde olduğu ve söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80’inci maddesinde “80.1. Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Sözleşmenin Uygulanması ve Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde işe başlama ve iş bitirme tarihinin sözleşme tasarısında düzenlendiği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin konuya ilişkin “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesi uyarınca, idarenin işe başlama ve iş bitirme tarihlerini kesin olarak öngördüğü hallerde bu tarihler 9.1. maddesine yazılacak, aksi takdirde bu maddede işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren kaç gün ya da ay olduğu belirtilecektir. Tip Sözleşmenin 10.2. maddesi ise işyerinin teslimi ve işe başlama tarihine ilişkin olup, söz konusu madde, 9.1. maddesinde işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilip belirtilmediği ve işyeri teslimi yapılıp yapılmayacağı hususları dikkate alınarak idare tarafından düzenlenecektir.

80.2. Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 3.1.c maddesinde “İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 12.11.2024 Saat: 10:30” olarak düzenlenmiş olup 08.11.2024 tarihinde düzenlenen zeyilname ile ihale tarihi 19.11.2024 olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

48’inci maddesinde “…İhale sonuçlanma süresinin gecikmesi durumunda işin başlangıcı sözleşme imzalandıktan sonra yapılacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde “İşe başlama tarihi 01.12.2024; işi bitirme tarihi 30.09.2026” düzenlemesi de yer almaktadır.

Yukarıda anılan Tebliğ maddesinde, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerektiğinin ifade edildiği, başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği anılan İdari Şartname düzenlemesinin de bu doğrultuda düzenlendiği, işin başlama tarihinin 01.12.2024 olarak belirtilmesi durumunun bir çelişki oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, iddia içerisinde ihale tarihi ile işe başlama tarih arası kısa zaman bulunması durumunun rekabeti daralttığı ifade edilmiş olsa da, şikâyete konu ihalenin ilanının 15.10.2024 tarihinde EKAP üzerinden yayınlandığı, bu tarihten itibaren ihale dokümanına isteyen herkesin ulaşabileceği, basiretli tacir sıfatını haiz ve amaçlarının ihalede en avantajlı teklif sahibi olmak olan isteklilerin planlamalarına bu tarih itibariyle başlayabilecekleri, ihale tarihi ile işin başlama tarihi arasındaki zamandan ziyade ihale ilan tarihi ile işin başlama tarihi arasındaki zamanın esas alınmasının mevzuat ve piyasa koşulları açısından daha uygun olacağı hususu ile başvuru sahibinin dilekçesi ekinde anılan sürenin hangi gerekçeler ile kısa olduğuna ve rekabeti daralttığına ilişkin somut deliller de sunmadığı durumu birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin anılan iddiası da yerinde bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde “….Yüklenici firmanın sözleşme sonrasında; iş başlangıcında, Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında bulunmak üzere ofisi olacaktır. Araç ile ilgili tamir, bakım, her türlü yasal işlemlerde idarenin muhatabı Yüklenici olacaktır. Yüklenici bu maksatla yeterli sayıda yetkili personeller görevlendirecektir. Yüklenici Personel için İdareden herhangi bir ücret talep etmeyecek, ihale kapsamında çalıştırılmayacak puantajı tutulmayacaktır. Personel ile ilgili ücret ve tazminat alacakları ile diğer hak ve alacaklarının tamamını ödeme yükümlülüğü Yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, yüklenicinin Denizli ili Merkezefendi ya da Pamukkale ilçe sınırlarında ofisi olacağı düzenlemesinin söz konusu işte görev alacak araçlar ve şoförlere ait işlemlerin aksamaması, hizmetin ve işin kesintisiz ve sürdürülebilir olması açısından önem arz ettiği, yüklenicinin sorumluluklarını yerine getirebilmesi açısından önemli olduğu, tüm bu hususlarla birlikte değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemenin istekliler arasında rekabete engel oluşturmayacağı, basiretli bir tacirin söz konusu maliyeti teklif fiyatına yansıtabileceği, yapılan düzenlemenin isteklilerin eşit koşullarda teklif maliyetini oluşturmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

78.1.2. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez.

78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.

…

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç) ve harç giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Kasko Sigortaları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortaları, araçların her türlü bakım ve onarım giderleri (Akaryakıt ve Ad-Blue dışında ), Yakıt Güvenlik Seti, Araç Takip Sistemi, çalıştırılan personele ait tüm masraflar ile Teknik Şartnamede belirtilen diğer tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

6385 sayılı "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9. maddesi gereği kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25 'dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “İhale konusu işte/hizmette görevlendirilecek olan tüm personelin ücreti/maaşı, fazla çalışma ve fazla sürelerde çalışmalarının karşılığı olan ücretler, ulusal bayram ve genel tatil günleri ve hafta tatili günlerinde çalışmalarının karşılığı olan ücretler ile kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti başta olmak üzere iş sözleşmesinin sona ermesinden kaynaklı ücret ve tazminat alacakları ile diğer işçilik hak ve alacaklarının tamamını ödeme yükümlülüğü Yükleniciye aittir. İhale konusu iş kapsamında çalışan işçilerin sosyal ve ekonomik haklarını ödeme/sağlama yükümlülüğü ile diğer kişi/kurum/kuruluşlara sigorta, vergi vb. giderleri ödeme yükümlülüğü Yükleniciye aittir.

Yüklenici, ihale konusu işte/hizmette 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere; mevzuatın, akim, ilmin, fennin, bilimin, tekniğin mümkün ve gerekli kıldığı her türlü iş sağlığı ve güvenliği tedbirini almak zorundadır. İhale konusu iş/hizmet kapsamında çalışan personelin geçirdiği iş kazası nedeniyle ortaya çıkacak maddi-manevi zarardan kusurlu ve/veya kusursuz sorumluluk Yükleniciye ait olup Yüklenici bu zararları ivedilikle gidermek1e yüküm1üdür.

İdare, ihale dokümanları ve/veya mevzuat gereğince yüklenicinin ödemekle yükümlü olduğu; ücret, fazla çalışma ve/veya fazla sürelerde çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ile iş kazası veya sair nedenlerle talep edilen maddi ve/veya manevi tazminatı talep üzerine ve/veya yargı kararı gereğince ya da alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri sonucu ödemesi halinde, ödediği bu tazminat ve/veya ücreti faizi ile birlikte Yükleniciye rücu etme hakkını haizdir. Yüklenici, İdare tarafından rücu edilen bu alacakları, tüm fer'ileri ile birlikte ivedilikle ödemekle yükümlüdür. Yüklenici birim fiyat teklif cetvelini doldururken bu hususlar göz önünde bulunduracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel ile ilgili tüm giderlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, ayrıca Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderlerin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, birim fiyat teklif cetveli içerisinde toplam 28 satıra yer verildiği, bunlardan 5 tanesinin ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen şoförlerin aylık maaşlarına, saat üzerinden fazla mesai giderlerine, gün üzerinden resmi tatil mesai bedellerine ilişkin olarak açıldığı, diğer satırların kiralanması öngörülen araçların giderlerine ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmış olup anılan düzenlemeler doğrultusunda araçlar ve personellere ilişkin tüm giderlerin ilgili satırlara eklenmek suretiyle tekliflerin oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Kanun’un 56’ncı maddesi gereğince, Kurum tarafından yapılacak incelemenin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddialar ile sınırlı olacağı, başvuru sahibinin iddiasında personelle ile ilgili giderlerin somut bir şekilde belirlenmediği, anılan giderlere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satırlar açılması gerektiği iddia edilmiş olsa da, şikâyete konu ihalenin içeriği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.3’üncü maddesi birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olarak ele alınması gerekeceği, çalıştırılacak olan şoförlere ilişkin asgari işçilik maliyetleri hesaplanırken Tebliğ’in 78.3.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar göz önüne alınarak sözleşme giderleri ve genel giderlerin de teklife eklenmesi gerektiği, anılan Tebliğ maddesinde yer alan giderlerin kime ait olacağının ayrıca dokümanda düzenlenmesine gerek bulunmadığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 7.6’ncı maddesi dikkatli şekilde incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasının aksine personel ile ilgili teklif fiyata dahil edilmesi istenilen diğer giderlerin somut bir şekilde düzenlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.